Parkinson là một trong những bệnh thoái hóa hệ thần kinh thường gặp ở người lớn tuổi với khoảng 1% dân số trên 60 tuổi mắc bệnh. Gần đây, ngành y tế ghi nhận có nhiều trường hợp khởi phát ở người trẻ. Do đó, việc nhận biết sớm và điều trị bệnh kịp thời rất quan trọng để tránh việc suy giảm chức năng vận động và cải thiện chất lượng cuộc sống.

Các dấu hiệu nhận biết sớm bệnh Parkinson

Một trong những thông tin đáng lo ngại về Parkinson là khoảng 45% bệnh nhân Parkinson bị trầm cảm và 30 - 60% bị sa sút tinh thần. Nam giới có nguy cơ mắc bệnh cao hơn 1.5 lần so với nữ giới. Đối với bệnh Parkinson, do sự thoái hóa nhóm tế bào não làm giảm đi chất dopamine khiến người bệnh xuất hiện các triệu chứng đặc trưng như đi chậm chạp, run khi nghỉ, đơ cứng, phản xạ, vận động khó khăn, dễ bị té ngã.

Theo TS. BS. Phạm Anh Tuấn - Trưởng Khoa Ngoại thần kinh, Bệnh viện Nguyễn Tri Phương, TPHCM và TS. BS. Trần Ngọc Tài, Trưởng Đơn vị rối loại vận động, Bệnh viện Đại học Y dược TPHCM, đa số người mắc Parkinson nhận ra bệnh và thăm khám khi đã có các triệu chứng về vận động. Tuy nhiên, đây là bệnh có thể phát hiện thông qua những dấu hiệu khởi phát ban đầu.

Tại buổi toạ đàm, TS. BS. Phạm Anh Tuấn chia sẻ, giai đoạn khởi đầu khá kín đáo, đôi khi dễ nhầm lẫn. Những triệu chứng thường thấy như chậm vận động, biểu hiện chậm chạp, dáng đi có xu hướng chậm chạp và nghiêng về một bên hoặc phía trước. Dấu hiệu kín đáo hơn của bệnh là cảm giác về chữ viết không còn mềm mại, khó viết hay ký tên. Cứng cơ từ vai đến tay, đôi khi khó phân biệt với các bệnh khác.

TS. BS. Trần Ngọc Tài cho biết, các triệu chứng đặc trưng nhất của bệnh Parkinson như run khi nghỉ, là khi người bệnh thư giãn, đi lại sẽ thấy tay run nhưng khi cầm nắm đồ vật thì sẽ mất đi, và chậm vận động xuất hiện ở khuôn mặt với các biểu hiện đờ ra như đeo mặt nạ hoặc tay kém đung đưa khi đi. Các động tác tay trở nên chậm chạp.

Ngoài ra, triệu chứng ở giai đoạn khởi phát của bệnh còn có biểu hiện đơ cứng, mất ổn định tư thế, dáng đi bất thường.

Thông tin đáng chú ý khác là có đến 90% bệnh nhân Parkinson có triệu chứng khứu giác kém nhưng triệu chứng này thường không được chú ý. Tương tự, biểu hiện rối loạn giấc ngủ, thường xuyên lo lắng, bất an vì mất cân bằng hoạt động ở não bộ cũng là dấu hiệu cảnh báo bệnh Parkinson nhưng thường bị người bệnh bỏ qua.

Các phương pháp điều trị Parkinson

Theo TS. BS. Phạm Anh Tuấn, Parkinson là bệnh chưa thể chữa khỏi hoàn toàn và nền tảng điều trị là dùng thuốc. Việc dùng thuốc có thể kiểm soát bệnh tốt khoảng 4 - 5 năm kể từ thời điểm bệnh khởi phát. Giai đoạn sau việc đáp ứng thuốc trở nên kém hơn. Đây là lúc người bệnh cần đến các biện pháp hỗ trợ cùng với thuốc giúp kiểm soát triệu chứng và cải thiện chất lượng cuộc sống.

Trong đó, liệu pháp kích thích não sâu ra đời như giải pháp hiệu quả trong điều trị Parkinson. Liệu pháp kích thích não sâu sử dụng một thiết bị nhỏ, đặt dưới da vùng ngực, gửi các xung điện thông qua dây dẫn và đầu điện cực rất nhỏ đến vùng kiểm soát vận động trong não bộ. Để giảm nhẹ triệu chứng, những xung điện này ngăn một số tín hiệu của não bộ - nguyên nhân gây nên các rối loạn vận động của bệnh Parkinson. Khi bệnh nhân dùng thuốc không còn hiệu quả như ban đầu, liệu pháp kích thích não sâu giúp kiểm soát triệu chứng vận động của bệnh Parkinson như run (lắc mạnh), chậm cử động và đơ cứng.

Khi sử dụng liệu pháp kích thích não sâu, bệnh nhân đã có kết quả cải thiện bệnh rõ rệt và gần như trở lại cuộc sống bình thường như trước. Bên cạnh đó, người bệnh vẫn cần tuân thủ điều trị thuốc theo đúng liều lượng và cần tái khám đầy đủ để được điều chỉnh thích hợp, kết hợp với chế độ dinh dưỡng và sinh hoạt lành mạnh.

Có mặt tại Việt Nam từ năm 2012, đến nay liệu pháp kỹ thuật kích thích não sâu trong điều trị bệnh Parkinson đã và đang được thực hiện tại bệnh viện Nguyễn Tri Phương (TPHCM), bệnh viện ĐH Y Dược (TPHCM) và bệnh viện Việt Đức (Hà Nội).

Thanh Thanh