(Thethaovanhoa.vn) - Sính hàng ngoại, nhiều người dân vô tình tiếp tay cho vấn nạn thuốc lá lậu đang tràn lan trên thị trường. Tuy nhiên, nhiều người không biết rằng, theo quy định pháp luật, mua thuốc lá lậu dù chỉ 1 bao, người mua cũng có thể bị phạt đến 3 triệu đồng.

Nhiều hệ lụy khi sử dụng thuốc lá lậu

Việt Nam hiện nằm trong top 15 quốc gia tiêu thụ thuốc lá hàng đầu trên thế giới với 15,6 triệu người trưởng thành hút thuốc, chiếm 22,5% dân số thuộc độ tuổi này. Chính sức hấp dẫn của nhu cầu tiêu thụ cao trên thị trường khiến Việt Nam trở thành một trong những “điểm nóng” có tỷ lệ buôn lậu thuốc lá cao trong khu vực.

Sự chênh lệch giá thuốc lá lậu ở biên giới với thuốc lá hợp pháp ở nội địa từ 7.000 – 10.000 đồng/gói, thậm chí cao hơn gấp nhiều lần trong giai đoạn giãn cách xã hội do một số dịch vụ, sản xuất phải dừng hoạt động làm cho nguồn thuốc lá hợp pháp khan hiếm; chưa kể các lợi ích bất hợp pháp mà thuốc lá lậu có được từ việc trốn thuế. Trước nguồn lợi nhuận khá cao như vậy, thị trường chợ đen ngày càng lộng hành với các hoạt động mua bán, vận chuyển, tàng trữ thuốc lá lậu ngày càng tinh vi, đặc biệt là việc giao dịch thông qua các trang mạng xã hội, dẫn đến khó khăn cho lực lượng chức năng trong việc tìm hiểu, thu thập thông tin, kiểm tra, xử lý vi phạm.

Theo thống kê của Hiệp hội Thuốc lá Việt Nam, mỗi năm Việt Nam có khoảng 1 tỷ gói thuốc lá lậu được tiêu thụ ở trong nước, gây ra nhiều hệ luỵ cho cộng đồng và xã hội. Nạn thuốc lá lậu làm thất thu ngân sách nhà nước mỗi năm khoảng 8.500 tỉ đồng, và lấy mất 20%, thậm chí có năm lên đến 25% thị phần sản xuất nội địa, khiến không ít đơn vị, doanh nghiệp chịu thiệt hại và rơi vào tình trạng sản xuất khó khăn. Chưa kể, thuốc lá bày bán trôi nổi từ nguồn hàng xách tay, nhập lậu không kiểm soát được nguồn gốc, chất lượng, độ an toàn, dẫn đến nhiều khả năng gây hại cho sức khỏe của người dùng.

Vì vậy, để tăng cường sự quyết liệt đối với mặt trận đấu tranh chống thuốc lá điếu nhập lậu, Chính phủ đã ban hành Nghị định 98/2020/NĐ-CP quy định: hành vi buôn bán, vận chuyển, tàng trữ và giao nhận dù chỉ 1 bao thuốc lá nhập lậu có thể bị phạt tiền tới 3 triệu đồng. Như vậy, không chỉ những đối tượng buôn bán, mà ngay cả người mua tàng trữ dù chỉ 1 bao thuốc lá lậu cũng bị xử phạt lên đến 3 triệu đồng.

Cần lựa chọn có trách nhiệm – dù chỉ là một bao thuốc lá

Thực tế cho thấy, chỉ riêng trong năm 2021, các cơ quan quản lý thị trường cả nước đã kiểm tra 2.500 vụ việc về buôn bán, vận chuyển, tàng trữ trái phép thuốc lá. Số lượng bao thuốc và tương đương xử lý trên 332.600 bao. Nhưng đây chỉ mới là tảng băng nổi bởi rất khó phát hiện và xử lý hết các vụ việc. Việc người dân vì sính hàng ngoại (dưới danh xách tay, nhập lậu) đã vô tình tiếp tay các các đối tượng vi phạm, đe dọa việc thực hiện các chiến lược kiểm soát thuốc lá lậu.

Công cuộc phòng chống buôn lậu thuốc lá không thể là trách nhiệm đơn lẻ của cơ quan hay bộ ngành chức năng. Nghị định 98 áp dụng hình thức phạt tiền, với mức phạt tăng cao đối với hành vi mua, tàng trữ dù chỉ 1 bao thuốc lá điếu nhập lậu, cho thấy quyết tâm của Chính phủ trong việc nâng cao ý thức người dân, cũng như tạo tác dụng răn đe đối với những người tiêu thụ, sử dụng thuốc lá nhập lậu.

Theo đó, người tiêu dùng cần có sự lựa chọn thông minh đối với mỗi bao thuốc lá sử dụng, nhằm bảo vệ sức khoẻ bản thân cũng như giảm thiểu hệ luỵ đối với cộng đồng và xã hội, tránh tình trạng bị xử phạt theo nghị định 98 của Chính phủ.

PTTT