(Thethaovanhoa.vn) - Triển lãm Spraying Board Vietnam do Viện Pháp tại TP.HCM tổ chức ở IDECAF (31 Thái Văn Lung) từ ngày 4/3 đến 3/4/2022, trưng bày 40 tác phẩm vẽ trên ván trượt của 6 họa sĩ Pháp và 4 họa sĩ Việt.
Phiên đấu giá có tên Modern and Contemporary Southeast Asian Art của nhà Sotheby's Hong Kong (Trung Quốc) khai cuộc lúc 10h ngày 1/10/2018, có 61/223 lô hàng liên quan đến Việt Nam.
Phía Pháp, do dịch Covid-19, nên chỉ có mỗi nữ nghệ sĩ Bouda góp mặt. Điều thú vị là cô gái Pháp không thể nói tiếng Việt này là một người Việt 100%. Đây là lần thứ hai cô trở về với cội nguồn trong tâm trạng đầy hứng khởi của tuổi trẻ.
Bouda viết tên tiếng Việt của mình xuống giấy là Nguyen Thi Lê Mai (người viết đoán rằng Nguyễn Thị Lê/Lệ Mai). Khoảng vài tháng tuổi, vào năm 1994, mẹ đẻ người Việt đã gửi cô vào trại trẻ mồ côi Phú Mỹ, quận Bình Thạnh, TP.HCM. Ít lâu sau, vợ chồng người Pháp là nữ họa sĩ Anne France Lecair và Vincent Legait đã đến xin cô làm con nuôi và đưa cô về Pháp, sống trong cộng đồng toàn người Pháp. Hoàn cảnh xuất thân ấy lý giải phần nào cho việc Bouda dù mang ngoại hình rất Việt Nam, nhưng cô hoàn toàn không nói được tiếng Việt và không biết nhiều về văn hóa Việt.
Nghệ sĩ Bouda
Không hề tự ti về nguồn gốc của mình
Bouda chịu ảnh hưởng khá nhiều từ người mẹ họa sĩ nên cô sớm thích thú với hội họa và theo đuổi nghề vẽ. Năm Bouda 17 tuổi, cha mẹ đã đưa cô về thăm nơi chôn nhau cắt rốn. Tại đây, cô thăm lại trại mồ côi từng cưu mang mình trong một thời gian ngắn. Cô quan sát và tiếp xúc với các trẻ mồ côi đang sinh sống tại đó, khoảnh khắc ấy khiến lòng cô dậy lên một xúc cảm day dứt, trăn trở mãnh liệt. Cô hiểu rằng nếu không có cha mẹ nuôi, cuộc đời cô sẽ trải qua rất nhiều khó khăn như các em mồ côi khác. Cô ghi tất cả dòng cảm xúc của mình vào một quyển sổ.
Một ngày, khi các ý tưởng đã được đúc kết thành một câu chuyện, Bouda đã chia sẻ với một chủ phòng tranh tại Paris. Cô muốn vẽ một chuỗi tác phẩm kể về hành trình khám phá cội rễ của chính mình. Nhận được sự đồng ý, Bouda đã bắt tay sáng tác miệt mài và bộ sưu tập của cô đã hoàn thành để chuẩn bị trưng bày cho công chúng yêu hội họa qua triển lãm mang tên Crevette.
Bouda đang vẽ tranh tường tại TP.HCM
Bouda cho biết: “Tôi yêu thích nghệ thuật thị giác và truyện tranh, vì vậy, khi bước vào hội họa, tôi thường vẽ tác phẩm của mình theo phong cách truyện tranh. Khi tìm về cội nguồn của mình, tôi khát khao được giãi bày qua phong cách này. Qua mỗi tác phẩm tôi cảm nhận sâu hơn về hành trình sống và cảm thấy mình trưởng thành hơn. Chất liệu mà tôi thường dùng là toan và màu nước, cũng khá gần gũi với phong cách Á châu”.
Bouda nói thêm: “Tôi không hề tự ti, hoặc cảm thấy lạc lõng vì nguồn gốc Việt Nam của mình, dù tôi lớn lên hoàn toàn trong lòng văn hóa Pháp. Có điều tại Pháp, giới hội họa đa phần là nam giới, vì vậy, tôi phải nỗ lực phấn đấu hơn rất nhiều. Tôi không muốn có sự phân biệt giới tính trong nghệ thuật. À, cái tên Bouda của tôi không liên quan gì đến Phật giáo, đó là những ký tự thú vị mà khi đọc lên, bạn sẽ không biết đó là tên của đàn ông hoặc phụ nữ”.
Thú vị trước đam mê của nghệ sĩ Việt
Đây là lần thứ 2 Bouda trở lại Việt Nam. Lẽ ra cô có mặt từ năm ngoái trong sự kiện thi vẽ tranh graffiti và vẽ tranh tường khổ lớn, cũng do Viện Pháp tại TP.HCM tổ chức. Nhưng vì dịch bệnh nên lịch trình phải dời sang năm nay. Bouda triển lãm tác phẩm trong sự kiện Spraying Board Vietnam, cũng như hoàn thành tác phẩm vẽ tranh tường khổ lớn do cô và họa sĩ Việt là Kleur kết hợp sáng tác. (Kleur đã sáng tác một phần tác phẩm này vào tháng 12/2021). Bouda cũng tham gia hội thảo chuyên đề nghệ thuật đương đại Symposium.
Tác phẩm của Bouda tại triển lãm “Spaying Board Vietnam”. Ảnh: Diễm Mi
Nói thêm về Spaying Board Vietnam, họa sĩ Nguyễn Văn Minh, Hiệu trưởng Đại học Mỹ thuật TP.HCM cho biết: “Theo tôi được biết, sự kiện này nằm trong chuỗi các hoạt động nghệ thuật giới thiệu về văn hóa hip-hop. Trượt ván (spraying board), vẽ graffiti và vẽ tranh tường khổ lớn là những đại diện cho văn hóa hip-hop. Trong hội họa, các họa sĩ được vẽ trên phông nền khổ lớn, thì tại đây, các bạn chỉ có không gian rất hẹp trên một chiếc ván trượt. Ấy vậy mà, các bạn đã miêu tả rất tốt ý tưởng và câu chuyện cần chuyển tải. Trong đó, phong cách truyện tranh của Bouda là một điểm nhấn đặc biệt, rất phóng khoáng, với những viền đen sắc nét, tạo sức hút”.
Trong lần trở lại Việt Nam tham dự chương trình lưu trú nghệ thuật lần này, Bouda như có một nguồn năng lượng vô tận. Công việc của một nghệ sĩ trẻ như cô là đi nhiều nơi, giao lưu nhiều người, để tìm ra những chủ đề thú vị cho sáng tác. Chuyến trở về còn giúp cô hiểu nhiều hơn về lối sống, văn hóa và cả nghệ thuật nơi đất mẹ. Ở đây, trong không gian nghề nghiệp, cô đã gặp gỡ và giao lưu với nhiều họa sĩ trẻ người Việt. Cô thán phục họ.
Theo Bouda, họa sĩ vẽ tranh, nghệ thuật thị giác, hoặc graffiti như cô tại Pháp dễ có được nguồn kinh phí tốt từ các quỹ tài trợ, quảng cáo, nhưng ở Việt Nam mà theo các phong cách này thì gần như không có nguồn thu nhập nào đáng kể.
“Tôi biết họ sáng tác vì đam mê, vì muốn được dấn thân theo con đường mình đã chọn. Họ thiếu thốn về chất liệu và phương tiện, nhưng tâm hồn và sự sáng tạo của họ thì thật đáng ngưỡng mộ” - Bouda nói.
Khi được hỏi về thông điệp của bức tranh tường mà cô đang vẽ tại một ngôi nhà ở TP.HCM, Bouda cho rằng đó là một bức vẽ mang phong cách truyện tranh. Nó không có một thông điệp gì thâm thúy, mà đơn giản là tạo hình vui tươi, nhằm truyền đi nguồn năng lượng tích cực cho những ai nhìn thấy nó.
Bouda cũng mong rằng mình sẽ còn nhiều cơ hội quay về Việt Nam để tiếp tục tham gia các trại sáng tác do Pháp hoặc Việt Nam tổ chức. Đây cũng là cách để cô tiếp tục khám phá thế giới mênh mông trong văn hóa Việt. Đặc biệt, cô muốn làm điều gì đó cho trại trẻ mồ côi Phú Mỹ, nhưng đó là điều gì thì hiện tại vẫn chưa cụ thể, nhưng cô luôn nghĩ về nó mỗi ngày.
Nguyễn Huy