(Thethaovanhoa.vn) - Từ xa xưa mộng thịt hay còn gọi là mây thịt là một bệnh rất phổ biến ở mắt của con người. Nhưng ít ai quan tâm đến, đặc biệt là ở những vùng quê xa xôi, đa phần chúng ta chỉ quan tâm nhiều đến cườm đá, cườm nước…chứ chúng ta chưa thật sự quan tâm và hiểu rõ về bệnh mộng thịt.

Thật ra, mộng thịt là một bệnh khá nguy hiểm nếu như không phát hiện và điều trị kịp thời, cũng như không trang bị thêm kiến thức về bệnh, một khi mắc phải chúng ta rất dễ bỏ qua cũng như khi phát hiện muộn thì rất khó để điều trị.

Vậy mộng thịt là gì ?

Mộng thịt là một hình chêm tam giác của mô sợi kết mạc nhãn cầu ở góc trong hoặc góc ngoài mắt từ rìa hướng vào trung tâm giác mạc.

Là một khối tăng sản xơ mạch của kết mạc nhãn cầu có hình tam giác, đỉnh quay về phía trung tâm giác mạc, đáy quay về phía cục lệ (mộng góc trong) hoặc về phía cùng đồ ngoài (mộng góc ngoài).

Mộng thịt đôi khi được xem là một vấn đề nhỏ vì nó không có khả năng đe dọa thị lực trừ khi nó xâm lấn vào trục thị giác. Tuy nhiên, mộng thịt có thể làm bệnh nhân lo lắng vì sự xuất hiện bất thường và những kích ứng thường đi kèm, hay đơn giản chỉ là vì mất tính thẩm mỹ. Mặc dù theo định nghĩa mộng thịt lành tính, không phải ung thư nhưng nó có thể tác động xấu đến thị lực nếu sự tăng sinh tiếp cận hoặc chạm đến trục thị giác.

Mộng thịt có thể xảy ra ở bất kỳ độ tuổi nào.

Rất dễ dàng phát hiện khi chúng ta bị mộng thịt. Phương pháp đơn giản nhất là soi gương, tiếp theo chúng ta có thể phát hiện bằng những triệu chứng như: Cộm xốn, chảy nước mắt, mắt bị đỏ.

Ở giai đoạn đầu, việc giảm thị lực nhẹ thường khiến người bệnh bỏ qua mộng thịt. Mộng thịt mở rộng thêm một vài milimet trên giác mạc có thể làm giảm thị lực do gây nên loạn thị. Loạn thị là một tật khúc xạ với sự cong không đều của bề mặt giác mạc khiến các tia sáng đi vào mắt theo các mặt phẳng khác nhau được hội tụ không đồng đều.

Nếu độ thấp, loạn thị ít gây ra hiện tượng mờ do chủ quan. Một khi vượt qua ngưỡng 45% bán kính giác mạc, hoặc trong vòng 3,2mm của trục thị giác, độ loạn thị có thể tăng lên đáng kể. Mộng thịt mở rộng ra xa hơn về phía trung tâm có thể ảnh hưởng trực tiếp đến trục thị giác, dẫn đến tình trạng mờ do cản trở tầm nhìn.

Bệnh mộng thịt không phải là bệnh truyền nhiễm, do đó không có khả năng lây truyền từ người này sang người khác, từ người bệnh sang người khỏe mạnh.

Các yếu tố nguy cơ mắc mộng thịt

- Sống khu vực nóng ẩm, nhiều ánh sáng mặt trời.

- Thường xuyên tiếp xúc với ánh sáng mặt trời.

- Các chất gây kích ứng mắt như bụi, gió, phấn hoa và khói có thể gây khô mắt.

Phương pháp điều trị mộng thịt

- Cắt mộng ghép có tổ chức:

* Ghép kết mạc rìa tự thân: Mảnh ghép được lấy từ mắt phẫu thuật hoặc mắt còn lại của bệnh nhân. Tỷ lệ tái phát khoảng thông thường < 5%.

* Ghép màng ối, đem lại kết quả tốt, tỷ lệ tái phát thường < 10%.

- Cắt mộng đơn thuần: Là phương pháp ít được sử dụng hơn vì tỉ lệ tái phát cao.

- Các kỹ thuật đều giống nhau ở những thì đầu:Bbóc tách mộng khỏi chỗ bám, cắt bỏ mộng, bộc lộ củng mạc sát rìa dưới chỗ bám mộng cũ. Sau đó tùy theo thái độ xử trí vùng củng mạc để lộ mà chia thành các kỹ thuật khác nhau:

* Cắt mộng để hở một phần củng mạc (Dombrain, Macgvic, Kamel).

* Cắt mộng và kéo vạt khâu đính lại nhau (Aslt, Czermak, Campodonico).

* Cắt mộng phối hợp tịnh tiến vạt kết mạc có chân (Terson, Arruga, Sato).

* Cắt mộng tạo 2 vạt kết mạc (Hervouet).

- Di chuyển đầu mộng.

Cơ sở của phương pháp là chuyển hướng phát triển của đầu mộng lệch khỏi giác mạc để tránh biến chứng gây mù lòa. Đây là kỹ thuật đơn giản, nhanh chóng và có thể áp dụng cho tất cả các loại mộng. Nhược điểm lớn nhất là mô bệnh lý vẫn còn nguyên vẹn, tiếp tục phát triển kèm theo sự xoắn vặn của kết mạc làm mộng tái phát nặng hơn

Nội khoa

Việc điều trị nội khoa không đưa lại kết quả tốt trong việc hạn chế sự tiến triển của mộng thịt, thường được áp dụng trong các trường hợp mộng viêm, mộng độ 1 gây kích thích. Các thuốc được sử dụng: Nước mắt nhân tạo, kháng sinh, kháng viêm nhẹ.

Mộng thịt không thể phòng tránh, tuy nhiên thói quen sinh hoạt tốt sẽ giúp hạn chế nguy cơ bị bệnh. Thường xuyên đeo kính râm khi ra ngoài trời. Nếu làm những công việc phải ở ngoài trời nhiều hãy cho mắt nghỉ ngơi trong bóng râm sau một thời gian tiếp xúc với ánh nắng mặt trời. Không tự ý tra nhỏ thuốc, khi có dấu hiệu bất thường, người bệnh cần đến cơ sở khám chữa bệnh về mắt uy tín để khám và điều trị như Bệnh viện Mắt Sài Gòn Cần Thơ (tọa lạc tại số 717, đường 3/2, phường An Bình, quận Ninh Kiều, TP Cần Thơ) hoặc gọi đến số hotline 0865.01.01.05 để được tư vấn.

Điều dưỡng Võ Thị Ngọc

(Bệnh viện Mắt Sài Gòn Cần Thơ)