(Thethaovanhoa.vn) - Ngày 10/11 của 65 năm trước, nhiếp ảnh gia Seymour đã qua đời khi đang tác nghiệp gần kênh đào Suez ở Ai Cập. Với chiếc máy ảnh của mình, David Seymour (có biệt danh là Chim) đã chụp hàng loạt những đứa trẻ là nạn nhân chiến tranh và thật sự trở thành một huyền thoại của nhiếp ảnh thế giới.
Ngày 31/10 vừa qua, nước Đức và thế giới đã kỷ niệm tròn 100 năm ngày sinh Helmut Newton, một trong những nhiếp ảnh gia có ảnh hưởng nhất thế kỷ 20. Nhân dịp này, Berlin đang tổ chức triển lãm nhằm tôn vinh sự nghiệp đầy tranh cãi của ông, đồng thời nhà sách nghệ thuật Taschen (Đức) đã tái bản cuốn sách ảnh SUMO (1996) của Newton.
Carole Naggar, người sắp phát hành cuốn tiểu sử về David Seymour, cho biết: “Seymour luôn bị thúc đẩy với suy nghĩ rằng trẻ em là nạn nhân bất hạnh nhất của các cuộc chiến tranh”.
Luôn hướng về những nạn nhân tí hon của chiến tranh
Sinh năm 1911, Seymour là người Do Thái. Ông rời Ba Lan vào năm 1932 và từ Mỹ trở về châu Âu vào năm 1948 để chụp ảnh trẻ em và thanh niên ở một châu Âu bị tàn phá sau Thế chiến II. Những bức ảnh của ông đã đưa chúng vào tâm điểm chú ý của thế giới, trong tư cách nạn nhân của xung đột.
Nhiếp ảnh gia David Seymour
“Cách chụp ảnh của Seymour, đặc biệt là tác phẩm của ông về trẻ em cho UNICEF, là một bước đột phá” - Naggar nói - “Những hình ảnh nhạy cảm của Seymour về những người trẻ sống sót sau chiến tranh vẫn gây xúc động cho đến ngày nay. Chúng đã ảnh hưởng đến vô số phóng viên ảnh từng làm việc trong các vùng có chiến tranh và khủng hoảng”.
Ngay từ cuộc Nội chiến Tây Ban Nha (1936 -1939), Seymour đã chụp những bức ảnh nổi tiếng về quân đội Cộng hòa chiến đấu chống lại nhà độc tài phát xít Francisco Franco. Là một người theo chủ nghĩa xã hội, ông thể hiện sự ủng hộ quân đội Cộng hòa trong các bức ảnh của mình và chụp hàng loạt người dân thường đau khổ. Vào thời điểm đó, Seymour vẫn mang tên Ba Lan của mình là Dawid Szymin.
Một thập kỷ sau, khi Seymour tham gia UNICEF để chụp ảnh cho dự án ảnh Children of Europe (Những đứa trẻ châu Âu) vào năm 1948, ông đã trở thành một phóng viên ảnh nổi tiếng. Ngoài ra, ông đã tham gia sáng lập hãng nhiếp ảnh nổi tiếng thế giới Magnum Photos vào năm 1947 - cùng với bạn bè và các đồng nghiệp Robert Capa, Henri Cartier-Bresson và George Rodger.
Năm 1948, Seymour chụp những đứa trẻ bị thương trong chiến tranh tại Villa Savoia ở Rome (Italy). Bức ảnh cho thấy chúng rất muốn có cuộc sống bình thường
Theo Naggar: “Seymour hy vọng sẽ thu hút sự chú ý của quốc tế đến hoàn cảnh của những trẻ em mồ côi, thường bị suy dinh dưỡng và bệnh tật. Thay vì mức lương thông thường hàng ngày là 100 USD vào thời điểm đó, ông đã hăng hái làm nhiệm vụ của UNICEF kéo dài tới vài tháng mà chỉ nhận 2600 USD. Kết quả là ông đã sử dụng hết 257 cuộn phim”.
Với sự nhạy cảm sâu sắc, Chim đã chụp ảnh trẻ em ở Hy Lạp, Italy, Áo, Ba Lan và Hungary vào mùa Hè năm 1948. Nhiếp ảnh gia được biết đến với cái tên David Robert Seymour sau khi nhập quốc tịch Mỹ vào năm 1942.
Ngay từ năm 1947, ông đã chụp ảnh cuộc sống hàng ngày của trẻ em ở Pháp và Đức giữa những tàn tích và tàn dư của Thế chiến II. Cuốn sách ảnh Những đứa trẻ châu Âu được phát hành năm 1949 và nhằm mục đích ghi lại hoạt động của Liên hiệp quốc và UNICEF - tổ chức cứu trợ trẻ em được thành lập sau chiến tranh vào ngày 11/12/1946 và kỷ niệm 75 năm thành lập vào năm 2021.
“Tôi muốn nói một chút về bản thân mình, nhưng chủ yếu là về 13 triệu trẻ em bị bỏ rơi ở châu Âu trong bầu không khí chết chóc” - Seymour viết. Nhưng ông cũng nhận thấy khả năng phục hồi và sự lạc quan của những đứa trẻ. Chẳng hạn, ông chụp một cô gái ở bệnh viện Vienna (Áo) vẫn nở một nụ cười dù phải mặc áo nịt ngực do mắc bệnh lao cột sống.
Hay ở Italy, ông ghi lại cuộc sống của những đứa trẻ đường phố đang cố gắng kiếm sống bằng các hình thức bất hợp pháp. Tại thành phố Naples, miền nam Italy, Seymour đã chụp ảnh những thanh thiếu niên đang hút thuốc. Cũng tại Naples, Seymour chụp ảnh một cô bé bán thuốc lá.
Tại thành phố Naples, miền nam Italy, Seymour đã chụp ảnh những thanh thiếu niên đang hút thuốc
Năm 1948, Villa Savoia ở Rome là nơi sinh sống của những đứa trẻ bị thương do chiến tranh hoặc trong khi thu thập các loại đạn dược cũ. Các em bị mất thị lực hoặc tứ chi nhưng được khuyến khích phát triển các cơ còn lại bằng cách tập thể dục.
“Chim thực sự là nhiếp ảnh gia đầu tiên gắn với khái niệm nhân quyền” - Naggar, người đã viết về cuộc đời và công việc của Seymour trong các cuốn sách và bài báo, cho biết. Sự nghiệp của Chim đã được nối gót bằng hàng loạt nhiếp ảnh gia Magnum Bruce Davidson, Thomas Dworzak, Martine Franck, Paul Fusco, Susan Meiselas, Sebastiao Salgado, Fazal Sheikh, Chris Steele-Perkins, Larry Towers…
Bức ảnh David Seymour chụp danh họa Pablo Picasso ở Paris hồi năm 1937
Phát hiện các ngôi sao trước khi trở thành ngôi sao
Ngoài đời, Seymour được coi là một doanh nhân xuất sắc nhưng ông vẫn tiếp tục chụp ảnh. Năm 1950, Seymour chuyển đến Rome (Italy) và phát triển phong cách chụp ảnh chân dung mới của riêng mình. Các diễn viên, nghệ sĩ và nhạc sĩ đều háo hức muốn được ông chụp ảnh. Theo Naggar, chính bản tính nhạy cảm, đáng tin cậy của nhiếp ảnh gia đã biến những bức ảnh cá nhân này trở nên cuốn hút.
“Điều đặc biệt của Seymour là ông khám phá các ngôi sao trước khi trở thành ngôi sao, trong đó có Irene Papas, Joan Collins, Gina Lollobrigida, Ingrid Bergman và vô số người khác. Ông còn chụp chân dung các tên tuổi lừng danh như minh tinh Italy Sophia Loren, danh họa Tây Ban Nha Pablo Picasso và nữ diễn viên Mỹ Audrey Hepburn” – Naggar cho biết.
Naggar nói thêm: “Với những ngôi sao trẻ, Seymour có một cách để trở thành người bạn, người tri kỷ và chiếm được lòng tin của họ. Vì vậy những bức chân dung thiên về sự gần gũi và tự nhiên hơn là vẻ hào nhoáng”.
Nữ diễn viên Mỹ Audrey Hepburn qua con mắt của Seymour
Mãi tin vào con người và lòng nhân ái
Theo Naggar, Seymour chuyển đến Rome vào năm 1950 với nỗ lực tách bản thân khỏi những trải nghiệm của những năm trước.
Trong Thế chiến II, Seymour - khi đó là một người lính Mỹ - đã đóng quân ở London (Anh). Khi trở về Ba Lan vào năm 1948 cho dự án ảnh Children of Europe, ông đã chứng kiến cảnh quê hương mình bị chiến tranh tàn phá như thế nào và đối diện với sự thật đau lòng: Cha mẹ ông, cũng như phần lớn các gia đình Do Thái khác, đã bị Đức Quốc xã sát hại.
Vì vậy, khi chuyển đến Italy vào năm 1950, Seymour nói ông nhắm đến việc “tái tạo lại” bản thân. Theo Naggar, nhiếp ảnh gia cảm thấy Italy và Hy Lạp là cái nôi của nền văn minh và ông thích được sống ở những nơi có bề dày lịch sử. Seymour tiếp tục công việc nhiếp ảnh nhạy cảm của mình, chẳng hạn như chụp ảnh những người Italy gặp khó khăn về khả năng đọc viết đang học viết và việc tái thiết một trường học sau cuộc nội chiến ở Hy Lạp.
Naggar cho biết: “Seymour là con người cũng đầy hài hước và hào phóng... một người có niềm tin sâu sắc về lòng nhân đạo và sự đồng cảm, người có ảnh hưởng rất lớn đến lĩnh vực nhiếp ảnh”.
Vào mùa Hè năm 1956, khủng hoảng kênh đào Suez đã nổ ra sau khi Tổng thống Ai Cập Gamal Abdel Nasser tuyên bố quốc hữu hoá kênh đào này - một tuyến đường thủy quốc tế quan trọng. Pháp, Anh và Israel không chấp nhận điều này và cuộc chiến chống lại Ai Cập xảy ra sau đó. Seymour đã đến khu vực này vào tháng 11/1956 để chụp ảnh. Sau đó, vào ngày 10/11, khi Seymour lái xe về phía một đồn Ai Cập cùng với đồng nghiệp nhiếp ảnh gia người Pháp Jean Roy, chiếc xe đã bị bốc cháy. Cả hai nhà báo đều thiệt mạng. David “Chim” Seymour khi đó mới 44 tuổi.
|
Người sáng lập Magnum Photos
Magnum Photos được thành lập năm 1947 với mục đích ban đầu là tập hợp những kinh nghiệm mà các nhiếp ảnh trải qua trong thời gian Thế chiến II. Magnum do chính các nhà nhiếp ảnh sở hữu và điều hành (khác với các hãng thông tấn ảnh được điều hành bởi những công ty kinh doanh chuyên biệt). Tổ chức này có sự góp mặt của rất nhiều phóng viên nhiếp ảnh nổi tiếng và từng ghi lại nhiều khoảnh khắc quan trọng trong lịch sử thế giới.
David Seymour là Phó Chủ tịch của hãng ảnh Magnum vào năm 1948 và trở thành Chủ tịch vào năm 1954 - sau khi người đồng sáng lập kiêm Chủ tịch Magnum Robert Capa tử nạn tại Việt Nam.
|
Việt Lâm (tổng hợp)