Nghị quyết số 57-NQ/TW: Chuyển đổi số mở hướng đi mới cho y học thể thao TP.HCM

Với hệ thống bệnh viện, trường đại học, trung tâm huấn luyện và cơ sở phục hồi chức năng, TP.HCM có nhiều điều kiện để phát triển lĩnh vực y học thể thao. Tuy nhiên, yêu cầu đặt ra không chỉ là đầu tư trang thiết bị mà còn phải kết nối các nguồn lực, xây dựng quy trình phối hợp và đưa kết quả nghiên cứu vào thực tiễn.

Từ điều trị chấn thương đến huấn luyện khoa học

Tiến sĩ Vũ Hồng Huy, Phó Vụ trưởng Vụ Y tế và Thể thao, Ban Tuyên giáo Trung ương, Phó Chủ tịch Hội Y học Thể thao Việt Nam, cho rằng cần xây dựng một cộng đồng chuyên môn thực chất, nơi bác sĩ, chuyên gia phục hồi chức năng, dinh dưỡng, khoa học vận động và huấn luyện viên cùng chia sẻ kiến thức, trao đổi kinh nghiệm, xây dựng quy trình chuyên môn và đào tạo nhân lực kế cận.

Theo hướng tiếp cận này, y học thể thao không chỉ xử lý chấn thương sau khi xảy ra, mà cần chủ động phòng ngừa, phát hiện sớm nguy cơ và giúp vận động viên duy trì thể trạng tốt trong suốt quá trình tập luyện, thi đấu.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Đăng Chiêu, giảng viên cao cấp, nguyên Phó Trưởng khoa phụ trách Khoa Y học thể dục thể thao, Trường Đại học TDTT TP.HCM, cho biết y học thể thao vận dụng kiến thức y học, sinh lý học và các ngành khoa học liên quan để nghiên cứu những thay đổi của cơ thể khi vận động.

Thông qua kiểm tra sức khỏe định kỳ, đánh giá thể lực và theo dõi lượng vận động, chuyên gia có thể điều chỉnh cường độ tập luyện, dinh dưỡng, nghỉ ngơi và phục hồi phù hợp với từng người. Với vận động viên thành tích cao, dữ liệu chuyên môn giúp nhận diện tình trạng mệt mỏi, hạn chế nguy cơ quá tải và cải thiện hiệu quả huấn luyện. Đối với người tập thể dục thông thường, việc hướng dẫn dựa trên thể trạng cũng góp phần giảm rủi ro do vận động sai cách.

Công nghệ số phải tạo ra giá trị thực tế

Ứng dụng công nghệ, dữ liệu và trí tuệ nhân tạo (AI) được xem là một hướng phát triển quan trọng của y học thể thao. Theo Tiến sĩ Vũ Hồng Huy, công nghệ cần phục vụ những mục tiêu cụ thể như chuẩn hóa dữ liệu sức khỏe, phát hiện nguy cơ chấn thương, hỗ trợ quyết định chuyên môn và cá thể hóa kế hoạch chăm sóc, phục hồi.

Mỗi vận động viên có khả năng chịu tải và tốc độ hồi phục khác nhau. Do đó, việc áp dụng một giáo án đồng loạt có thể không mang lại hiệu quả tối ưu. Khi dữ liệu được thu thập và phân tích bài bản, huấn luyện viên có thêm cơ sở điều chỉnh khối lượng vận động; đội ngũ y tế cũng có thể phối hợp sớm để phòng ngừa, phát hiện và xử lý các vấn đề sức khỏe.

Tuy nhiên, công nghệ không thể thay thế hoàn toàn chuyên môn của bác sĩ và huấn luyện viên. Muốn chuyển đổi số phát huy hiệu quả, cần có dữ liệu đáng tin cậy, quy trình thống nhất và đội ngũ đủ năng lực vận hành. Đào tạo, nghiên cứu khoa học và chuyển giao kết quả vào thực tiễn vì thế phải được triển khai đồng bộ.

Việc thành lập tổ chức chuyên môn về y học thể thao tại TP.HCM mở ra cơ hội tăng cường hợp tác giữa bệnh viện, trường đại học, trung tâm huấn luyện và các đơn vị thể thao. Nếu được tổ chức hiệu quả, mạng lưới này có thể giúp các kết quả nghiên cứu nhanh chóng đi vào thực tiễn, thay vì chỉ dừng lại trong môi trường học thuật.

Về lâu dài, kiến thức chuyên môn còn có thể được phổ biến đến câu lạc bộ, trường học và cộng đồng, giúp người dân lựa chọn hình thức vận động phù hợp, tập luyện an toàn và phục hồi đúng cách.

Y học thể thao cần được xem là một cấu phần quan trọng trong chiến lược phát triển thể thao, thay vì chỉ giữ vai trò hỗ trợ. Kết nối chuyên gia, chuẩn hóa quy trình, phát triển nhân lực và ứng dụng công nghệ đúng mục tiêu sẽ góp phần nâng cao thành tích, bảo vệ sức khỏe vận động viên và cải thiện chất lượng phong trào thể thao.

Với lợi thế về y tế, đào tạo và thể thao, TP.HCM có cơ sở để xây dựng hệ sinh thái chăm sóc vận động toàn diện. Thành công của quá trình chuyển đổi số sẽ không chỉ thể hiện qua khả năng giúp vận động viên thi đấu hiệu quả hơn, mà còn ở việc đưa tri thức khoa học đến gần người dân, góp phần hình thành lối sống năng động và nâng cao sức khỏe cộng đồng.