Đình Khánh Vượng: Khi ký ức làng quê 'lên sóng'

Từ đình Khánh Vượng ở xã Hậu Lộc (Thanh Hóa), những câu chuyện về lịch sử, kiến trúc và ký ức làng quê được giới thiệu qua một phiên livestream ngay tại di tích. 

1. Với sự tham gia của các bậc cao niên, đoàn viên thanh niên và chính quyền địa phương, chương trình ghi nhận một cách ứng dụng công nghệ số để giới thiệu di sản, khuyến khích cộng đồng cùng tìm hiểu lịch sử quê hương.

Được UBND xã Hậu Lộc tổ chức ngày 28/10, phiên livestream Đình Khánh Vượng – Từ lịch sử đến công trình kiến trúc thuần Việt kết hợp giới thiệu di tích, trò chuyện với người dân và tương tác cùng khán giả trực tuyến. Hoạt động này phù hợp với định hướng của Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, khi những nền tảng số quen thuộc được sử dụng trong hoạt động văn hóa ở cơ sở.

Phiên livestream do anh Hoàng Văn Hải, Bí thư Đoàn Thanh niên xã Hậu Lộc, trực tiếp dẫn dắt. Bên cạnh phần giới thiệu lịch sử, kiến trúc đình Khánh Vượng và nghi thức dâng hương, chương trình có những cuộc trò chuyện với người am hiểu di tích cùng các câu hỏi tương tác dành cho khán giả.

"Trước khi mang tên đình Khánh Vượng, ngôi đình này được nhân dân gọi bằng tên gì?", anh Hải đặt câu hỏi với người xem. Trong ba phương án được đưa ra, đáp án đúng là đình Ba Làng, tên gọi trước đây của di tích. Theo thông tin được giới thiệu trong chương trình, đình Khánh Vượng có lịch sử lâu đời, gắn với quá trình hình thành và đời sống của cộng đồng cư dân địa phương. Ngôi đình là nơi thờ Thành hoàng làng, diễn ra các sinh hoạt tín ngưỡng, văn hóa và gắn với những cột mốc lịch sử của thôn Khánh Vượng.

Khi giới thiệu về kiến trúc ngôi đình, ông Lương Bá Hùng, Bí thư Chi bộ thôn Khánh Vượng, cho biết: Khuôn viên đình trước đây rộng khoảng 1.000 m², gồm hậu cung, trung đình, sân đình và nghi môn. Trải qua nhiều biến động, đình Khánh Vượng vẫn được người dân gìn giữ, là nơi sinh hoạt văn hóa, tín ngưỡng của cộng đồng.

Bên cạnh những thông tin về lịch sử, kiến trúc, phần trò chuyện với các bậc cao niên đem đến cho phiên livestream những câu chuyện gần gũi. Cụ Trịnh Quang Tới nhớ lại, sân đình đã được nâng lên ba lần. Trước kia, từ sân lên nền đình có ba bậc, nhưng qua những lần nâng sân và thay đổi cao độ đường xung quanh, nền đình nay trở nên thấp hơn so với trước. Cụ còn nhắc đến nghi môn từng rất khang trang và những thay đổi về kiến trúc mà mình đã chứng kiến cũng như việc các cộng đồng cư dân cùng góp sức dựng đình và những đổi thay của ngôi đình qua năm tháng.

Qua lời kể của cụ Trịnh Quang Tới, người xem có thêm những ký ức về đình Khánh Vượng được lưu giữ trong đời sống gia đình, xóm làng. Những chi tiết ấy góp thêm một lớp ký ức dân gian bổ sung cho phần giới thiệu lịch sử, kiến trúc, giúp người theo dõi livestream hiểu thêm mối gắn bó của cộng đồng với ngôi đình qua nhiều thế hệ.

2. Ở phần cuối phiên livestream, Hoàng Văn Hải nhắc đến những người con Khánh Vượng đang học tập, công tác tại nhiều địa phương và theo dõi chương trình từ xa. Anh cũng mời người dân tiếp tục đóng góp tư liệu lịch sử, những câu chuyện và thông tin liên quan đến đình Khánh Vượng. Lời mời dành cho cả những người không có mặt tại di tích nhưng vẫn lưu giữ ký ức, hiểu biết về quê hương.

Với một ngôi đình gắn bó lâu đời với đời sống làng xã như Khánh Vượng, nhiều ký ức về di tích vẫn được lưu truyền qua các thế hệ trong gia đình, cộng đồng. Phiên livestream đã ghi nhận một phần ký ức ấy qua lời kể của các bậc cao niên. Những thông tin còn được người dân lưu giữ, nếu tiếp tục được tìm hiểu và đối chiếu, có thể bổ sung nguồn tư liệu về lịch sử ngôi đình.

Trong chương trình, ông Trịnh Cao Sơn, Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã Hậu Lộc, nhấn mạnh trách nhiệm bảo vệ, gìn giữ và phát huy giá trị đình Khánh Vượng, trong đó có việc tuyên truyền để người dân, đặc biệt là thế hệ trẻ, hiểu hơn về lịch sử, kiến trúc và ý nghĩa của di tích. Sự tham gia của lãnh đạo địa phương, các bậc cao niên và đoàn viên thanh niên cũng thể hiện cách tổ chức hoạt động giới thiệu di sản có sự góp mặt của nhiều thế hệ trong cộng đồng.

Việc sử dụng livestream để giới thiệu di tích, ghi nhận lời kể và mời người dân đóng góp tư liệu là một cách ứng dụng công nghệ số trong hoạt động văn hóa ở cơ sở. Hoạt động này phù hợp với định hướng của Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Với nền tảng phát sóng quen thuộc, địa phương có thêm phương thức giới thiệu lịch sử, văn hóa và tạo điều kiện để người dân tham gia tìm hiểu di sản quê hương.

Đáng quan tâm hơn, lời mời đóng góp tư liệu trong chương trình còn gợi ra khả năng tiếp tục tìm hiểu đình Khánh Vượng sau phiên livestream. Những ký ức, hình ảnh và thông tin được lưu giữ trong các gia đình, nếu được tiếp nhận, kiểm chứng và lưu trữ phù hợp, có thể bổ sung nguồn tư liệu phục vụ nghiên cứu, bảo tồn di tích. Đây cũng là hướng có thể phát triển từ hoạt động chuyển đổi số văn hóa ở cơ sở, để những hiểu biết về đình làng được ghi nhận và gìn giữ lâu dài.