Mạnh tay với vi phạm mạo danh bằng AI trên môi trường số

Những vấn đề "nóng" dư luận quan tâm trong thời qua như: vi phạm trong hoạt động nghệ thuật biểu diễn, vi phạm trên môi trường số, kích cầu du lịch trong bối cảnh giá năng lượng thế giới tăng... được đặt ra tại Họp báo thường kỳ Quý I/2026 của Bộ VHTT&DL diễn ra sáng 15-4.

Siết chặt quản lý, xử lý mạnh vi phạm trên môi trường số

Theo Báo cáo quý I/2026, Bộ VHTT&DL đã đề nghị Công ty Apple, Công ty Google chặn trên kho ứng dụng hơn 370 trò chơi vi phạm (tỉ lệ gỡ bỏ đạt 100%). Thu hồi 53 Quyết định phê duyệt nội dung, kịch bản/Quyết định phát hành trò chơi điện tử G1 trên mạng.

Về kết quả xử lý thông tin xấu độc, Bộ đã đề nghị Facebook đã chặn gỡ 1.568 nội dung, trong đó khóa 38 trang (tỷ lệ 96%); đề nghị YouTube đã gỡ 459 nội dung, trong đó có 20 kênh vi phạm (tỷ lệ 92%); TikTok đã chặn, gỡ bỏ 565 nội dung, trong đó có 346 tài khoản, 10 audio (đăng tải 84.194 video) (tỷ lệ 97%); Thread đã chặn gỡ 07 bài viết.

Hiện nay, trên không gian mạng tồn tại tình trạng lợi dụng công nghệ AI để mạo danh nghệ sĩ, người nổi tiếng nhằm quảng cáo, bán hàng. Liên quan đến vấn đề này, bà Nguyễn Thị Thanh Huyền, Phó Cục trưởng Cục Phát thanh, Truyền hình và Thông tin điện tử cho biết, pháp luật hiện hành đã có quy định cụ thể đối với hành vi cung cấp thông tin sai sự thật và sử dụng công nghệ gây nhầm lẫn cho người dùng. Theo đó, Luật Trí tuệ nhân tạo 2025 yêu cầu các nội dung được tạo ra hoặc chỉnh sửa bằng AI phải được gắn nhãn nhằm bảo đảm tính minh bạch.

Nhấn mạnh việc sử dụng AI để mạo danh người nổi tiếng không chỉ vi phạm pháp luật mà còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến uy tín, hình ảnh nghệ sĩ và sẽ bị xử lý theo quy định, bà Huyền cho biết, theo quy định pháp luật, cá nhân quảng cáo sai sự thật có thể bị phạt tiền từ 60 - 80 triệu đồng (theo Khoản 5 Điều 34 Nghị định 38/2021/NĐ-CP Quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực văn hóa và quảng cáo).

Đồng thời, Luật Bảo vệ người tiêu dùng và Nghị định 55 hướng dẫn Luật Bảo vệ người tiêu dùng cũng có những quy định về việc cấm lừa dối hoặc gây nhầm lẫn cho người tiêu dùng thông qua cung cấp thông tin sai lệch, không đầy đủ, chính xác về hàng hóa, dịch vụ, sản phẩm.

Theo bà Nguyễn Thị Thanh Huyền, trong trường hợp những nội dung này có hành vi quấy rối hoặc ảnh hưởng đến người sử dụng, các nền tảng cung cấp dịch vụ phải có trách nhiệm xử lý (ngăn chặn, gỡ) đối với những nội dung này theo yêu cầu của các cơ quản quản lý Nhà nước. Trong trường hợp xác định các nội dung vi phạm này có dấu hiệu vi phạm hình sự, các nền tảng phải có trách nhiệm cung cấp các thông tin của các tổ chức, cá nhân đăng phát các nội dung sai phạm cho cơ quan điều tra để xử lý theo quy định pháp luật.

Lan tỏa ứng xử đẹp trên không gian mạng

Về triển khai Bộ quy tắc ứng xử trên môi trường số, bà Nguyễn Thị Thanh Huyền cho biết, ngay sau khi ban hành, bộ quy tắc đã nhận được sự đồng thuận của người dân. Nhiều cá nhân, tổ chức, đặc biệt là các doanh nghiệp nền tảng số, nghệ sĩ và người nổi tiếng đã chủ động điều chỉnh hành vi ứng xử trên không gian mạng.

Trong thời gian tới, công tác truyền thông sẽ tiếp tục được đẩy mạnh nhằm lan tỏa sâu rộng nội dung của Bộ quy tắc. Dự kiến trong tháng 5, Cục sẽ tổ chức hội nghị phổ biến Bộ quy tắc ứng xử trên môi trường số. Đồng thời phối hợp với các cơ quan, doanh nghiệp truyền thông triển khai đa dạng hình thức tuyên truyền như tin, bài, video clip, góp phần xây dựng môi trường số lành mạnh, văn minh.

Dự kiến cuối năm, Cục cũng tổ chức ngày hội các nhà sáng tạo nội dung số Việt Nam I-Content vinh danh các nhà sáng tạo nội dung số của năm. Trong đó sẽ có những giải thưởng tôn vinh những người làm nội dung số có đóng góp, sáng tạo nổi bật, góp phần lan tỏa các giá trị văn hóa tốt đẹp cũng như các nội dung cần triển khai trong Bộ quy tắc ứng xử.

Bà Huyền cho biết, Bộ sẽ đưa danh sách các kênh nội dung, tài khoản vi phạm, cung cấp cho các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ quảng cáo, để khuyến nghị cân nhắc việc hợp tác với các cá nhân, tổ chức vi phạm này trên không gian mạng.

Sẽ có hội thảo về hát nhép

Liên quan đến hoạt động biểu diễn nghệ thuật, ông Trần Hướng Dương - Phó Cục trưởng Cục Nghệ thuật biểu diễn cho biết, việc quản lý và xử lý vi phạm hiện được phân cấp cho các địa phương theo quy định tại Nghị định 144 ban hành năm 2020. Về các nội dung phản cảm trong hoạt động biểu diễn, trong đó có trường hợp MV "Truth or Dare" có hình ảnh phản cảm của ca sĩ Jun Phạm, ông Trần Hướng Dương nói, thẩm quyền quản lý và xử lý vi phạm thuộc về các địa phương. Quan điểm được Bộ nhấn mạnh là tạo điều kiện cho sáng tạo nhưng phải tuân thủ pháp luật và phù hợp thuần phong mỹ tục.

Đối với tình trạng sử dụng âm thanh thay thế biểu diễn trực tiếp trên sân khấu mà dư luận gọi là "hát nhép", Bộ VHTT&DL đã có văn bản yêu cầu nâng cao chất lượng nghệ thuật biểu diễn, nâng cao trách nhiệm quản lý Nhà nước ở các địa phương, đồng thời tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm các vi phạm. Theo ông Trần Hướng Dương, thông tin từ Hội nghị Giao ban Văn hóa, văn nghệ quý I/2026 vừa qua do Ban Tuyên giáo & Dân vận Trung ương, Bộ VHTT&DL và Liên hiệp các hội văn học nghệ thuật Việt Nam tổ chức, sắp tới, Liên hiệp các hội văn học, nghệ thuật Việt Nam sẽ phối hợp với các đơn vị tổ chức hội thảo chuyên đề bàn về việc sử dụng kỹ thuật thay thế trong biểu diễn (âm thanh thu sẵn). Hội thảo có sự tham gia của các hội văn học nghệ thuật chuyên ngành, Hội Nhạc sĩ, Hội Nghệ sĩ sân khấu Việt Nam, những nghệ sĩ hoạt động biểu diễn trong đơn vị nghệ thuật công lập và ngoài công lập... nhằm làm rõ ranh giới giữa hỗ trợ kỹ thuật và vi phạm quy định biểu diễn trực tiếp.

Về việc giá vé máy bay tăng ảnh hưởng đến năng lực cạnh tranh của du lịch Việt Nam, Phó Cục trưởng Cục Du lịch Quốc gia Nguyễn Thị Hoa Mai cho biết, Cục đang theo dõi sát tình hình. Dù chiến sự ở Trung Đông khiến biến động năng lượng toàn cầu, chi phí vận tải tăng ở nhiều quốc gia, nhưng đây cũng là cơ hội để Việt Nam quảng bá điểm đến an toàn, hấp dẫn. Cục đã đề nghị các doanh nghiệp lữ hành linh hoạt điều chỉnh giá, đặc biệt là các gói combo, nhằm ổn định chi phí và duy trì sức hút đối với du khách.

Trong Quý II-2026, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VHTTDL) tập trung triển khai đồng bộ các nhiệm vụ nhằm cụ thể hóa Nghị quyết 80-NQ/TW và Nghị quyết 30/NQ-CP, hướng tới phát triển toàn diện các lĩnh vực văn hóa, thể thao và du lịch.

Ở lĩnh vực văn hóa, Bộ đẩy mạnh hoàn thiện thể chế với nhiều dự án luật quan trọng như sửa đổi Luật Du lịch, Luật Di sản văn hóa, Luật Điện ảnh, Luật Thư viện và Luật Xuất bản. Đồng thời, xây dựng Bộ chỉ số văn hóa quốc gia và triển khai hệ giá trị văn hóa, gia đình, con người Việt Nam trong giai đoạn mới../.