30 phút tái lập nhịp đập: Cuộc điều phối tạng xuyên Việt cứu sống 7 người

Đêm ngày 11 rạng sáng ngày 12/3/2026, một hành trình y khoa đặc biệt đã diễn ra trên chặng bay từ TP.HCM ra Hà Nội. Những thùng bảo quản chuyên dụng mang theo trái tim và lá gan từ một người hiến chết não đã được vận chuyển khẩn cấp để thực hiện các ca ghép tạng, nối dài sự sống cho 7 bệnh nhân tại ba miền đất nước.

Quyết định nhân văn sau một biến cố

Sự việc bắt đầu từ một bệnh nhân nam bị chấn thương sọ não nặng, được điều trị tại Bệnh viện Đa khoa Bình Dương. Dù đã được các y bác sĩ nỗ lực cứu chữa, bệnh nhân không thể hồi phục và được chẩn đoán chết não. Trước tình thế này, gia đình bệnh nhân đã đưa ra một quyết định có sức ảnh hưởng thay đổi số phận của nhiều người khác: đồng ý hiến tặng tạng người thân để cứu giúp những người đang chờ đợi cơ hội sống.

Dưới sự điều phối của Trung tâm Điều phối ghép tạng Quốc gia, một chiến dịch huy động nhiều ekip y tế trên cả nước lập tức được triển khai. Đúng 9h00 sáng ngày 11/3, đoàn chuyên gia của Bệnh viện Trung ương Quân đội (TWQĐ) 108 đã có mặt tại TP.HCM để chuẩn bị các bước tiếp nhận tạng. Đây không chỉ là công việc chuyên môn mà còn là sự tiếp nối trách nhiệm với niềm tin mà gia đình người hiến đã gửi gắm.

Mạng lưới phối hợp xuyên Việt

Tính chất phức tạp của ca ghép đa tạng này đòi hỏi sự hiệp đồng chính xác tuyệt đối giữa các đơn vị y tế tại nhiều địa phương. Các nhóm bác sĩ ở hai đầu cầu liên tục hội chẩn trực tuyến để thống nhất phương án lấy và ghép. 17h00 ngày 11/3, bệnh nhân hiến tạng được chuyển đến Bệnh viện Chợ Rẫy để thực hiện quy trình phẫu thuật lấy tạng.

Nguồn tạng hiến được phân bổ khoa học cho nhiều cơ sở y tế theo danh sách chờ ghép quốc gia:

- Trái tim và gan phải: Chuyển ra Hà Nội để ghép cho hai bệnh nhân tại Bệnh viện TWQĐ 108.

- Gan trái: Dành cho một bệnh nhi tại Bệnh viện Nhi Trung ương.

- Hai quả thận: Được chuyển tới Bệnh viện Trung ương Huế.

- Hai giác mạc: Chuyển tới Bệnh viện Quân y 103 và Bệnh viện Bạch Mai. 

 Mỗi bộ phận được tách ra đều gắn liền với một cuộc đua thời gian để đảm bảo chất lượng tạng ghép. Trong phòng mổ tại Bệnh viện Chợ Rẫy, các kíp y tế làm việc với sự tập trung cao độ để thực hiện lấy đa tạng vào tối ngày 11/3.

Cuộc chạy đua trong đêm

23h30 ngày 11/3, các thùng bảo quản tạng gan và tim rời Bệnh viện Chợ Rẫy ra sân bay để về Hà Nội. Suốt hành trình, đội ngũ y bác sĩ luôn sát sao theo dõi tình trạng bảo quản, bởi trong ghép tạng, mỗi phút trôi qua đều có ý nghĩa quyết định đến khả năng thích nghi của bộ phận ghép với cơ thể mới.

Đại tá, TS Ngô Vi Hải – Chủ nhiệm khoa Ngoại lồng ngực, Bệnh viện TWQĐ 108 chia sẻ rằng các nhóm liên lạc liên tục cập nhật từng mốc thời gian quan trọng: thời điểm tim được lấy ra, thời điểm kẹp động mạch chủ, thời gian dự kiến hạ cánh. Sự chủ động này giúp kíp mổ tại Hà Nội hoàn tất mọi khâu chuẩn bị, sẵn sàng tiến hành ghép ngay khi tạng cập bến bệnh viện. Đúng 02h10 ngày 12/3, đoàn bác sĩ và các thùng tạng đã về tới Bệnh viện TWQĐ 108. Ngay lập tức, hai ca đại phẫu được thực hiện đồng thời tại hai phòng mổ số 6.22 và 7.22.

Kết quả từ những nỗ lực y khoa

Trường hợp nhận gan là nam bệnh nhân 42 tuổi, bị suy gan cấp trên nền viêm gan B mạn tính và xơ gan. Tình trạng bệnh nhân rất nặng với chỉ số MELD = 42. Sau 9 giờ phẫu thuật liên tục, ca ghép gan đã hoàn thành.

Đối với ca ghép tim, người nhận là một nam bệnh nhân 53 tuổi bị suy tim giai đoạn cuối do bệnh cơ tim giãn. Nhờ sự phối hợp nhuần nhuyễn, thời gian thiếu máu của quả tim được rút ngắn đáng kể. Chỉ sau 50 phút kể từ khi tạng đi qua cổng bệnh viện, trái tim đã đập những nhịp đầu tiên trong cơ thể người nhận. Đáng chú ý, thời gian tính từ lúc bắt đầu nối ghép đến khi tim đập trở lại chỉ mất 30 phút.

Đây là ca ghép tim thứ 9 tại Bệnh viện TWQĐ 108 và là ca ghép tim xuyên Việt thứ 3 đơn vị này thực hiện thành công. Đến chiều ngày 12/3, cả hai bệnh nhân tại đây đều đã tỉnh táo, tự thở và được rút ống nội khí quản, các chỉ số huyết áp ổn định.

Ý nghĩa của sự kết nối

Thành công của chiến dịch không chỉ nằm ở những con số kỹ thuật mà còn là sự khẳng định cho khả năng điều phối và trình độ chuyên môn của y tế Việt Nam. Trung tướng, GS, TS Lê Hữu Song – Giám đốc Bệnh viện TWQĐ 108 nhận định, sự phối hợp và hy sinh thầm lặng của nhiều con người trong nhiều đêm không ngủ là minh chứng cho tinh thần trách nhiệm cao nhất đối với sự sống của người bệnh.

Hành trình từ TP.HCM qua Hà Nội đến Huế không chỉ nối liền các thành phố mà còn nối dài sự sống cho 7 con người thông qua nghĩa cử cao đẹp của gia đình người hiến. Những nhịp đập mới được thiết lập là kết quả của một quy trình nghiêm ngặt, sự tận tâm của đội ngũ thầy thuốc và lòng nhân ái của cộng đồng.

Khi cái chết của một người trở thành nguồn sống cho nhiều cuộc đời khác, đó là giá trị nhân văn cao nhất mà y học hướng tới. Những chuyến bay 0 giờ mang theo hy vọng vẫn sẽ tiếp tục, viết tiếp câu chuyện về sự tử tế và sức mạnh của khoa học trong việc duy trì mạch đập của sự sống.