'Làng du lịch tốt nhất thế giới' tại Hội chợ Mùa Xuân

Giữa không gian rộng lớn của Hội chợ Mùa Xuân, nơi các gian hàng nối tiếp nhau với đủ sắc màu mua bán đầy sôi động, góc nhỏ tại bản làng du lịch Thái Hải lại mang một nét riêng khiến nhiều người phải chậm bước.

1. Không ồn ào với âm nhạc, không rộn ràng khuyến mại, gian hàng của Bản làng du lịch sinh thái Thái Hải (Thái Nguyên) hiện lên như một khoảng lặng rất khác: vừa mộc mạc, vừa cuốn hút, gợi mở cảm giác thân quen của một bản làng trung du Bắc Bộ được đặt giữa lòng Thủ đô.

Ngay từ cách bài trí, gian hàng Thái Hải đã tạo dấu ấn riêng với không gian được dựng bằng tre, nứa cùng những mảng vách giả nhà sàn. Trên tường, những dải vải thổ cẩm nhiều màu sắc được treo khéo léo cùng hệ thống nón, kể câu chuyện về nghề thủ công truyền thống của đồng bào Tày. Ít nhiều, khung cảnh ấy tạo nên sự đối lập thú vị với nét hiện đại, vuông vắn và hệ ánh sáng mạnh của không gian hội chợ xung quanh.

Và điểm dễ nhận thấy nhất là cách bà con Thái Hải đón khách tại đây. Những người phụ nữ trong trang phục dân tộc Tày - Nùng đứng trực tiếp tại gian hàng, nở nụ cười hiền hậu, chủ động chào hỏi, trò chuyện và mời du khách nếm thử đồ ăn một cách rất tự nhiên, cởi mở. Để rồi, dù chỉ định nếm thử, nhiều người đã đứng lại khá lâu ở đây để nghe những câu chuyện về bản làng, về nếp sinh hoạt, về cách bà con sống cùng nhau và gìn giữ văn hóa truyền thống.

Cũng thú vị, bên cạnh không gian mang đậm màu sắc truyền thống ấy lại xuất hiện một mảng giới thiệu rất hiện đại. Những poster song ngữ giới thiệu "Thai Hai Village" được thiết kế gọn gàng, rõ ràng, kèm theo mã QR dẫn tới các nền tảng mạng xã hội của bản Thái Hải như Facebook, YouTube. Theo thông tin giới thiệu, tới Thái Hải, du khách có thể tìm hiểu các hoạt động trải nghiệm phong tục, lễ hội Tày, khám phá ẩm thực, sinh hoạt văn hóa hay mô hình lưu trú nhà sàn giữa thiên nhiên.

Ở góc độ khác, các sản phẩm được trưng bày tại gian hàng đều gắn chặt với đời sống thường ngày của bà con trong bản. Từ trà xanh, trà thảo mộc, mật ong đến những món quà lưu niệm thủ công, tất cả đều được sắp xếp gọn gàng, vừa đủ để giới thiệu, không phô trương. Đặc biệt, gian hàng mang đến nhiều món ẩm thực truyền thống như khâu nhục, lạp sườn, thịt treo gác bếp, bánh chưng, bánh khảo, bánh chè lam…

Nhưng điều khiến nhiều người bất ngờ nhất ở đây là các sản phẩm đồ ăn hầu như không dùng để bán. Phần lớn các món được chuẩn bị để mời du khách nếm thử, thưởng thức tại chỗ, như một cách "làm quen" với hương vị của bản làng. Gian hàng vì thế cũng trở thành một không gian trải nghiệm văn hóa sống thú vị. Tại đó, du khách có thể vừa khám phá ẩm thực, vừa chăm chú theo dõi những đôi tay thoăn thoắt gói bánh, nấu xôi trám, làm khâu nhục ngay tại gian hàng.

Không dàn dựng, các hoạt động tại gian hàng Thái Hải diễn ra một cách tự nhiên, thoải mái, đúng như nhịp sinh hoạt thường ngày của bà con trong bản. Và chính sự thoải mái ấy lại trở thành điểm cuốn hút đặc biệt, khiến nhiều du khách tranh thủ chụp ảnh lưu niệm bên khung nhà sàn, bên những mâm bánh đang gói dở, hay đơn giản là ghi lại những khoảnh khắc đang diễn ra tại gian hàng.

2. Thực tế, cái tên Thái Hải không xa lạ với người yêu du lịch Việt Nam. Trước đó, cuối năm 2022, khi Tổ chức Du lịch Thế giới (UNWTO) công bố danh sách 32 làng du lịch tốt nhất thế giới, làng Thái Hải (Thái Nguyên) đã vinh dự góp mặt, cùng làng rau Trà Quế (Quảng Nam) và làng Tân Hóa (Quảng Bình).

Nằm cách Hà Nội khoảng 70 km và thành phố Thái Nguyên chừng 12 km, Khu bảo tồn Làng nhà sàn dân tộc sinh thái Thái Hải rộng khoảng 25 ha, nằm giữa vùng đồi chè xã Tân Cương (Thái Nguyên). Đây là không gian sinh sống tập trung của gần 200 cư dân nhiều thế hệ, với hơn 30 ngôi nhà sàn cổ hàng trăm năm tuổi.

Bản làng được hình thành từ năm 2002, khi trưởng làng cùng bà con di chuyển những ngôi nhà sàn từ khu ATK Định Hóa về dựng lại tại vị trí hiện nay, tạo nên một cộng đồng sinh hoạt chung, cùng lao động, cùng gìn giữ nếp sống truyền thống của người Tày - Nùng. Đến năm 2014, khi ngày càng có nhiều du khách tìm đến để trải nghiệm đời sống bản làng, thưởng thức ẩm thực và tìm hiểu văn hóa, Thái Hải chính thức được công nhận là điểm du lịch địa phương.

Theo chia sẻ của chị Nguyễn Thị Ngọc Chiên (thành viên bản Thái Hải tham gia Hội chợ Mùa Xuân), trong đời sống thường nhật, bản Thái Hải vẫn vận hành như một đại gia đình, khi bà con luôn đoàn kết, chia sẻ trách nhiệm và lợi ích. Mục tiêu xuyên suốt từ những ngày đầu hình thành của bản cho đến nay không phải là chạy theo doanh thu du lịch, mà là bảo tồn và truyền tiếp văn hóa truyền thống của cộng đồng Tày - Nùng.

Chính triết lý ấy lý giải vì sao tại hội chợ, gian hàng Thái Hải không đặt nặng chuyện bán thực phẩm. Thay vào đó, bà con chọn cách kể câu chuyện của mình bằng sự hiện diện trực tiếp: mời khách nếm thử món ăn, trò chuyện về nếp sống, giới thiệu không gian bản làng và khuyến khích du khách đến trải nghiệm tận nơi. 

Nhiều người ghé gian hàng chia sẻ rằng họ từng biết đến Thái Hải qua mạng xã hội, qua các bài viết hay hình ảnh lan truyền, nhưng chỉ khi đứng giữa không gian này, trò chuyện với chính những người đang gìn giữ bản làng, họ mới cảm nhận rõ giá trị của Thái Hải - một cộng đồng sống động và tự nhiên, chứ không phải một "sản phẩm du lịch" được dàn dựng.

Cũng vì thế, với bà con Thái Hải, tham gia Hội chợ Mùa Xuân không đơn thuần là một sự kiện quảng bá hình ảnh, mà là cơ hội gặp gỡ, giao lưu và lan tỏa những giá trị đã được gìn giữ suốt nhiều năm. Và chính điều đó khiến gian hàng nhỏ này trở thành nơi "níu chân" nhiều du khách.