Từ những lớp học đầu tiên giữa muôn vàn khó khăn năm 1956 đến một cơ sở đào tạo âm nhạc chuyên nghiệp có uy tín trong nước và quan hệ hợp tác quốc tế ngày càng mở rộng, Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam đã trải qua 70 năm xây dựng, phát triển và đóng góp cho nền âm nhạc nước nhà.
Từ những lớp học đầu tiên giữa muôn vàn khó khăn năm 1956 đến một cơ sở đào tạo âm nhạc chuyên nghiệp có uy tín trong nước và quan hệ hợp tác quốc tế ngày càng mở rộng, Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam đã trải qua 70 năm xây dựng, phát triển và đóng góp cho nền âm nhạc nước nhà.
Dấu mốc 70 năm không chỉ là dịp nhìn lại những thành tựu đã đạt được, mà còn đặt ra yêu cầu đổi mới toàn diện để Học viện tiếp tục khẳng định vị thế trong bối cảnh hội nhập và chuyển đổi số.

Lễ kỷ niệm 70 năm thành lập Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam
Ngày 19/11/2026, tại Phòng Hòa nhạc lớn, Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam tổ chức Lễ kỷ niệm 70 năm thành lập (1956–2026), với sự tham dự của đại diện lãnh đạo Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Bộ Giáo dục và Đào tạo, các cơ quan, tổ chức văn hóa nghệ thuật, đại diện ngoại giao cùng nhiều thế hệ cán bộ, giảng viên, nghệ sĩ, học viên và cựu học viên. Bảy thập kỷ phát triển của Học viện cũng là một phần hành trình hình thành và trưởng thành của nền giáo dục âm nhạc chuyên nghiệp Việt Nam.
Từ những lớp học sơ tán đến cơ sở đào tạo âm nhạc hàng đầu
Cuối năm 1955, những lớp bổ túc âm nhạc đầu tiên được tổ chức tại phố Cao Bá Quát, Hà Nội. Năm 1956, Trường Âm nhạc Việt Nam chính thức ra đời, đặt nền móng cho hệ thống đào tạo âm nhạc chính quy, chuyên nghiệp của đất nước.

PGS-TS Tạ Quang Đông - Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch - phát biểu tại Lễ kỷ niệm
Trong điều kiện đất nước còn nhiều khó khăn, đội ngũ những nhà giáo, nhạc sĩ, nghệ sĩ đầu tiên đã từng bước xây dựng chương trình giảng dạy, hình thành các chuyên ngành và tổ chức đào tạo. Đặc biệt, những năm tháng chiến tranh, thầy và trò phải nhiều lần sơ tán, việc dạy và học diễn ra trong điều kiện thiếu thốn về cơ sở vật chất. Những lớp học tạm, những căn hầm tránh bom không làm gián đoạn hoạt động đào tạo. Tiếng đàn, tiếng hát vẫn được duy trì, thể hiện quyết tâm của những người làm nghề trong việc gìn giữ và phát triển đời sống âm nhạc.
Trải qua các giai đoạn phát triển, từ Trường Âm nhạc Việt Nam đến Nhạc viện Hà Nội và chính thức mang tên Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam từ năm 2008, nhà trường không ngừng mở rộng quy mô, lĩnh vực đào tạo, nghiên cứu và biểu diễn nghệ thuật.

Biểu diễn nghệ thuật tại Lễ kỷ niệm
Từ mái trường này, nhiều thế hệ nhạc sĩ, nghệ sĩ biểu diễn, nhà giáo và nhà nghiên cứu đã trưởng thành, trở thành lực lượng quan trọng tại các nhà hát, dàn nhạc, cơ sở đào tạo nghệ thuật, đồng thời đóng góp cho hoạt động sáng tác, biểu diễn và nghiên cứu âm nhạc trong nước, quốc tế. Trong số những gương mặt tiêu biểu có NSND Đặng Thái Sơn, người giành giải Nhất Cuộc thi Piano quốc tế Chopin năm 1980, góp phần đưa tên tuổi nghệ sĩ Việt Nam đến với công chúng thế giới.
Bên cạnh đào tạo, Học viện còn có những đóng góp trong nghiên cứu, sưu tầm, bảo tồn và phát huy di sản âm nhạc dân tộc. Những thành tựu trong suốt quá trình xây dựng và phát triển được Đảng, Nhà nước ghi nhận bằng nhiều phần thưởng cao quý, trong đó có Huân chương Hồ Chí Minh năm 2014.
Một trong những định hướng có ý nghĩa xuyên suốt trong hoạt động chuyên môn của Học viện là kết hợp kiến thức, kỹ thuật âm nhạc quốc tế với nghiên cứu, bảo tồn và phát huy giá trị âm nhạc dân tộc. Quan điểm "dân tộc hóa nhạc mới và hiện đại hóa nhạc dân tộc cổ truyền" được đặt ra từ năm 1962 đã thể hiện cách tiếp cận này. Đây cũng là nền tảng để nhà trường vừa tiếp thu những thành tựu của âm nhạc thế giới, vừa phát triển ngôn ngữ nghệ thuật mang bản sắc Việt Nam.

PGS-TS Nguyễn Huy Phương - Giám đốc Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam - phát biểu tại Lễ kỷ niệm
Phát biểu tại buổi lễ, PGS-TS Nguyễn Huy Phương nhấn mạnh: "Trải qua 70 năm xây dựng và phát triển, từ những ngày đầu thành lập năm 1956 với nhiều khó khăn, thử thách, Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam đã không ngừng lớn mạnh, khẳng định vị thế là trung tâm đào tạo, nghiên cứu và biểu diễn âm nhạc chuyên nghiệp hàng đầu của Việt Nam.
Các thế hệ cán bộ, giảng viên, nghệ sĩ của Học viện đã bền bỉ vun đắp truyền thống, đào tạo nhiều tài năng âm nhạc, đóng góp quan trọng cho nền âm nhạc nước nhà. Nhiều nghệ sĩ, giảng viên, học sinh, sinh viên đạt thành tích cao trong nước và quốc tế, tiêu biểu là Nghệ sĩ Nhân dân Đặng Thái Sơn với chiến thắng tại Cuộc thi Piano quốc tế Chopin năm 1980, góp phần đưa âm nhạc Việt Nam đến với thế giới.
Cùng với đào tạo, Học viện có nhiều đóng góp trong nghiên cứu, sưu tầm, bảo tồn và phát huy di sản âm nhạc dân tộc; tổ chức biểu diễn, giao lưu, hợp tác quốc tế, quảng bá bản sắc văn hóa và con người Việt Nam. Những thành tựu đó được Đảng, Nhà nước ghi nhận bằng nhiều phần thưởng cao quý, trong đó có Huân chương Hồ Chí Minh năm 2014. Thay mặt lãnh đạo Bộ VHTTDL, tôi trân trọng ghi nhận, biểu dương và nhiệt liệt chúc mừng những thành tựu của các thế hệ Học viện trong suốt 70 năm qua".

TS - NSƯT Phương Nga - Phó Trưởng khoa Thanh nhạc - biểu diễn trong chương trình nghệ thuật chào mừng 70 năm thành lập Học viện
Âm nhạc kết nối các thế hệ, phản ánh định hướng đào tạo
Trong khuôn khổ lễ kỷ niệm 70 năm, chương trình hòa nhạc chào mừng được xây dựng với sự kết hợp giữa âm nhạc dân tộc và giao hưởng, tái hiện một phần hành trình phát triển cũng như định hướng nghệ thuật của Học viện.
Mở đầu là hai tác phẩm gắn với những thế hệ đầu tiên của nhà trường: Nông thôn đổi mới của hai nhạc sĩ Tô Vũ và Tạ Phước, sáng tác năm 1957, và Chung một niềm tin của nhạc sĩ, Nhà giáo Nhân dân Đặng Xuân Khải. Hai tác phẩm do Dàn nhạc Dân tộc Việt Nam biểu diễn dưới sự chỉ huy của NSND Phạm Ngọc Khôi.
Tiếp đó là Trống hội, concerto cho piano và dàn nhạc giao hưởng của nhạc sĩ Đỗ Hồng Quân, với phần độc tấu piano của nghệ sĩ Lương Khánh Nhi, cùng Dàn nhạc Giao hưởng Hà Nội dưới sự chỉ huy của nhạc trưởng người Phần Lan Kalle Kuusava. Chương trình khép lại bằng hai chương II và IV của Bản giao hưởng số 5 cung Rê thứ, Op.47 của nhà soạn nhạc Dmitri Shostakovich.

Việc đặt các tác phẩm âm nhạc dân tộc bên cạnh những sáng tác giao hưởng trong cùng một chương trình không chỉ thể hiện sự đa dạng trong hoạt động biểu diễn, mà còn phản ánh định hướng đào tạo của Học viện: tiếp thu tinh hoa nghệ thuật thế giới trên nền tảng hiểu biết và gìn giữ bản sắc âm nhạc dân tộc.
Tại lễ kỷ niệm, những chia sẻ của GS.TS.NSND Ngô Văn Thành, nguyên Giám đốc Học viện, gợi lại ký ức về một thời kỳ nhiều gian khó, khi thầy và trò phải sơ tán về nông thôn, duy trì việc dạy và học trong điều kiện thiếu thốn. Từ trải nghiệm của người từng học tập, giảng dạy và đảm nhiệm công tác quản lý tại Học viện, ông nhấn mạnh yêu cầu đổi mới phương pháp đào tạo, nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên, quan tâm phát hiện và bồi dưỡng tài năng trẻ, đồng thời đẩy mạnh ứng dụng công nghệ và hợp tác quốc tế.
Từ những thế hệ nhà giáo đã dành nhiều năm cống hiến cho sự nghiệp đào tạo đến những nghệ sĩ trẻ đang từng bước khẳng định mình trên sân khấu quốc tế, có thể thấy chất lượng người học và khả năng tiếp nối các thế hệ là một trong những thước đo quan trọng đối với một cơ sở đào tạo nghệ thuật.

Bà Dương Thị Thanh Bình (giữa) - Nguyên Phó Giám đốc Học viện được trao Huân chương Lao động hạng Nhì; ông Lê Anh Tuấn - Nguyên Phó Giám đốc Học viện được trao Huân chương Lao động hạng ba và PGS-TS - NSƯT Tân Nhàn (bìa phải) - Trưởng khoa Thanh nhạc - được trao Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ
Đổi mới đào tạo, mở rộng hợp tác và hướng tới chuẩn mực quốc tế
Phát biểu tại lễ kỷ niệm, PGS.TS Nguyễn Huy Phương, Bí thư Đảng ủy, Giám đốc Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam, nhấn mạnh ý nghĩa của dấu mốc 70 năm gắn với trách nhiệm phát triển nhà trường trong giai đoạn mới. Ông khẳng định: "Kỷ niệm 70 năm không chỉ để tự hào về quá khứ, mà còn để nhận thức sâu sắc hơn trách nhiệm đối với tương lai".
Theo Giám đốc Học viện, trong bối cảnh giáo dục nghệ thuật đứng trước những yêu cầu mới, nhà trường cần tiếp tục nâng cao chất lượng đào tạo, phát hiện và bồi dưỡng tài năng trẻ, xây dựng đội ngũ giảng viên, nghệ sĩ và nhà khoa học có trình độ chuyên môn cao. Ba lĩnh vực đào tạo, nghiên cứu khoa học và biểu diễn nghệ thuật cần được phát triển đồng bộ, tạo mối liên kết chặt chẽ giữa hoạt động giảng dạy, sáng tạo và thực tiễn đời sống âm nhạc.
Một trong những nhiệm vụ được Học viện chú trọng là nghiên cứu, bảo tồn và phát huy di sản âm nhạc dân tộc. Đây không chỉ là hoạt động lưu giữ những giá trị truyền thống mà còn là quá trình tìm kiếm chất liệu, phương thức biểu đạt mới để di sản tiếp tục hiện diện trong đời sống đương đại. Song song với đó, nhà trường khuyến khích sáng tạo nghệ thuật, ứng dụng khoa học công nghệ và trí tuệ nhân tạo phù hợp với đặc thù đào tạo âm nhạc, mở rộng hợp tác với các học viện, trường đại học, nhà hát và dàn nhạc quốc tế.

Ông Tạ Quang Đông, Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch trao khen thưởng cho các tập thể và cá nhân của Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam. Ảnh: Khánh Hoà - TTXVN
Những định hướng này cũng đặt ra yêu cầu thay đổi cách tiếp cận đối với hoạt động đào tạo âm nhạc. Một cơ sở đào tạo chuyên nghiệp không thể chỉ chú trọng kỹ thuật biểu diễn hay kiến thức chuyên ngành, mà cần tạo điều kiện để người học phát triển tư duy sáng tạo, năng lực nghiên cứu, khả năng thích ứng với môi trường nghệ thuật quốc tế và những biến chuyển của công nghiệp âm nhạc.
Tại buổi lễ, Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch PGS.TS Tạ Quang Đông cũng đề nghị Học viện tập trung đổi mới chương trình, phương pháp đào tạo theo hướng hiện đại, hội nhập nhưng giữ vững bản sắc dân tộc; gắn đào tạo với nghiên cứu khoa học, sáng tạo nghệ thuật và bảo tồn di sản; đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ trong giảng dạy, nghiên cứu và biểu diễn. Đặc biệt, việc tăng cường kết nối với các cơ sở đào tạo, tổ chức nghệ thuật uy tín trong khu vực và thế giới được xác định là một trong những giải pháp quan trọng để nâng cao chất lượng đào tạo và khả năng hội nhập.
Đây cũng là những yêu cầu có ý nghĩa thiết thực đối với mục tiêu mà Học viện đặt ra đến năm 2035: trở thành trung tâm đào tạo, nghiên cứu, sáng tạo và hợp tác quốc tế về âm nhạc có uy tín trong khu vực Đông Nam Á.
Để hiện thực hóa mục tiêu này, bên cạnh việc nâng cao chất lượng chuyên môn, Học viện cần tiếp tục hoàn thiện chương trình đào tạo, phát triển đội ngũ giảng viên, mở rộng môi trường thực hành nghệ thuật và xây dựng mạng lưới hợp tác quốc tế thực chất. Việc ứng dụng công nghệ, trí tuệ nhân tạo cũng cần gắn với yêu cầu bảo đảm đặc thù của đào tạo nghệ thuật, nơi năng lực sáng tạo, cảm thụ và thực hành chuyên môn vẫn giữ vai trò cốt lõi.
Bảy mươi năm là chặng đường đủ dài để hình thành truyền thống, tạo dựng uy tín và khẳng định vị thế. Tuy nhiên, trong bối cảnh giáo dục nghệ thuật, công nghiệp âm nhạc và môi trường biểu diễn đang có những thay đổi nhanh chóng, những thành tựu trong quá khứ không thể thay thế yêu cầu đổi mới của hiện tại.
Với Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam, khát vọng vươn tầm quốc tế không chỉ được đo bằng số lượng chương trình hợp tác hay những thành tích của nghệ sĩ trên các sân khấu nước ngoài. Điều quan trọng hơn là chất lượng đào tạo, năng lực sáng tạo, khả năng nghiên cứu và đóng góp của nhà trường đối với nền âm nhạc Việt Nam. Từ nền tảng 70 năm đã được xây dựng, Học viện đang đứng trước nhiệm vụ tiếp tục đào tạo những thế hệ nghệ sĩ có trình độ chuyên môn cao, đủ bản lĩnh hội nhập, đồng thời góp phần đưa các giá trị âm nhạc dân tộc tham gia sâu hơn vào đời sống nghệ thuật khu vực và thế giới.