Công nghệ và bản sắc văn hóa hòa quyện, sẵn sàng lan tỏa 'Xòe Thái - Trọn một vòng yêu' trên không gian số

Từ sân vận động Nghĩa Lộ đến sóng truyền hình trực tiếp VTV và hệ thống hàng chục kênh số của địa phương, chương trình nghệ thuật "Xòe Thái - Trọn một vòng yêu" mở ra cách tiếp cận mới trong quảng bá di sản: ứng dụng công nghệ để làm giàu trải nghiệm sân khấu, kết hợp truyền thông đa nền tảng để đưa văn hóa dân tộc Thái đến gần hơn với công chúng. Đây cũng là hướng đi gắn với tinh thần Nghị quyết 57-NQ/TW về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

Tối 14/10, tại Sân vận động Nghĩa Lộ, phường Nghĩa Lộ, tỉnh Lào Cai, chương trình nghệ thuật "Xòe Thái - Trọn một vòng yêu" đã tổng duyệt, sẵn sàng cho đêm khai mạc Lễ hội Văn hóa, Du lịch Mường Lò năm 2026. Với sự tham gia của hàng nghìn nghệ sĩ, diễn viên và người dân địa phương, chương trình kết hợp chất liệu văn hóa bản địa với công nghệ trình diễn hiện đại, tái hiện không gian đời sống của đồng bào Thái qua một câu chuyện tình yêu giàu cảm xúc.

Điểm đáng chú ý không dừng ở quy mô sân khấu hay những đại cảnh Xòe quy tụ hơn 2.000 người. Chương trình còn được truyền hình trực tiếp trên VTV2 và Truyền hình Lào Cai, cùng định hướng lan tỏa qua hệ thống các kênh số của địa phương. Di sản vì thế có thêm cơ hội vượt khỏi không gian lễ hội, tiếp cận công chúng ở nhiều địa bàn và trên nhiều nền tảng.

Công nghệ mở rộng không gian kể chuyện di sản

"Xòe Thái - Trọn một vòng yêu" được dàn dựng theo hình thức sân khấu thực cảnh dân gian kết hợp công nghệ 3D mapping tương tác. Hệ thống 24 máy chiếu công suất lớn bao phủ bề mặt hơn 3.000 m² sân vận động, tạo nên những lớp không gian chuyển động, từ núi rừng, bản Mường đến những hình tượng mặt trời, mặt trăng gợi nhắc dòng chảy thời gian và hành trình chờ đợi của tình yêu.

Công nghệ không đứng riêng như một màn trình diễn thị giác, mà tham gia trực tiếp vào việc kể chuyện. Từ khung cảnh khai bản, dựng mường, lao động sản xuất đến dòng Nậm Thia, sàn hoa Hạn Khuống và những mùa hoa ban, hình ảnh sân khấu chuyển biến theo diễn tiến của câu chuyện, giúp các chất liệu văn hóa truyền thống hiện lên sinh động trong ngôn ngữ nghệ thuật đương đại.

Chương trình gồm ba phần: Mầm thương - Sợi nhớ - Vòng yêu, kể về hành trình của đôi trai gái người Thái từ những rung động đầu đời, qua thử thách và chờ đợi, đến ngày đoàn tụ, hạnh phúc. Lấy cảm hứng từ Xống chụ xon xao (Tiễn dặn người yêu) - kiệt tác truyện thơ trữ tình của người Thái Đen, cùng ý niệm về sợi dây tình "xai peng", ê-kíp sáng tạo xây dựng một câu chuyện mới, gửi gắm tinh thần thủy chung, niềm tin và khát vọng về tình yêu trọn vẹn.

Tổng đạo diễn Lê Hải Yến cho biết, điểm mới của chương trình năm nay là Xòe Thái không còn được tách thành một tiết mục biểu diễn độc lập mà trở thành một phần tự nhiên xuyên suốt câu chuyện, đồng thời là điểm kết rực rỡ nhất.

"Chúng tôi không nhìn Xòe chỉ là một điệu múa, mà đó còn là 'vòng yêu' thể hiện tình nghĩa cộng đồng. Việc nắm tay nhau cùng Xòe thể hiện sự bình đẳng, kết nối, tình nghĩa cộng đồng", Tổng đạo diễn chia sẻ.

Theo ê-kíp, lần đầu tiên trên sân khấu, đại cảnh Xòe được kiến tạo như một "siêu đám cưới" của bản Mường, nơi hàng nghìn người cùng hội tụ, chúc phúc cho đôi trai gái. Quy mô biểu diễn trở thành phương tiện chuyển tải ý nghĩa văn hóa, thay vì chỉ tạo ấn tượng bằng số lượng diễn viên hay hiệu ứng thị giác.

Từ sân vận động đến hàng chục kênh số

Nếu công nghệ tạo nên diện mạo mới cho sân khấu, truyền hình và các nền tảng số mở rộng không gian tiếp nhận di sản. Việc phát sóng trực tiếp chương trình trên VTV2 và Truyền hình Lào Cai, kết hợp lan tỏa qua hệ thống các kênh số của địa phương, tạo thêm cơ hội để những hình ảnh, âm thanh và câu chuyện văn hóa Mường Lò đến với công chúng ngoài phạm vi sân vận động.

Trong cách tiếp cận này, chuyển đổi số không đơn thuần là đưa một chương trình biểu diễn lên môi trường trực tuyến. Đó còn là quá trình mở rộng khả năng tiếp cận di sản, đưa nội dung văn hóa đến gần hơn với những nhóm khán giả khác nhau, nhất là người trẻ - những người ngày càng tiếp nhận thông tin qua các nền tảng số.

Từ một đêm diễn được tổ chức tại địa phương, những vòng Xòe, điệu Khắp, phong tục cưới hỏi và câu chuyện về tình yêu của người Thái có thể tiếp tục được chia sẻ, lan truyền trên các kênh truyền thông. Mỗi nền tảng trở thành một điểm tiếp cận, góp phần đưa di sản vượt qua giới hạn của không gian và thời gian biểu diễn trực tiếp.

Hướng đi này phù hợp với tinh thần Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Trong lĩnh vực văn hóa, việc ứng dụng công nghệ vào sáng tạo, tổ chức biểu diễn và truyền thông góp phần đổi mới phương thức giới thiệu di sản, mở rộng khả năng kết nối với công chúng. Tuy nhiên, công nghệ chỉ thực sự phát huy giá trị khi phục vụ nội dung văn hóa, giúp di sản được hiểu sâu hơn, tiếp cận rộng hơn và tiếp tục hiện diện trong đời sống đương đại.

Với "Xòe Thái – Trọn một vòng yêu", yếu tố bản địa được đặt ở vị trí trung tâm. Theo yêu cầu của Tổng đạo diễn Lê Hải Yến, người Thái kể câu chuyện của chính cộng đồng mình. Phần lớn nghệ sĩ, diễn viên được tuyển chọn từ địa phương; các nghệ nhân dân gian cùng đông đảo bà con trực tiếp tham gia biểu diễn. Họ không chỉ thực hiện những động tác được dàn dựng, mà còn mang đến sân khấu sự am hiểu, trải nghiệm và tình yêu đối với văn hóa dân tộc.

Tổng biên đạo Xòe Quách Nga cho biết, bà con đặc biệt hào hứng khi được tham gia đại cảnh. Quá trình tập luyện đòi hỏi sự phối hợp chính xác, nhịp nhàng giữa hàng nghìn người, song cũng là dịp để cộng đồng cùng thực hành, trao truyền và thể hiện niềm tự hào về di sản.

Sự kết hợp giữa công nghệ trình diễn, chất liệu văn hóa truyền thống và truyền thông đa nền tảng vì thế tạo nên một chuỗi kết nối: từ cộng đồng nắm giữ di sản, đến sân khấu biểu đạt di sản, rồi tới công chúng tiếp nhận di sản trên nhiều không gian khác nhau. Đây cũng là cơ sở để hoạt động quảng bá văn hóa gắn với phát triển du lịch có thêm chiều sâu, vượt ra ngoài việc giới thiệu hình ảnh hay tạo sức hút nhất thời.

Công nghệ và bản sắc văn hóa hòa quyện, sân khấu tổng duyệt Khai mạc Lễ hội Văn hóa du lịch Mường Lò 2026 đẹp như tranh, gây choáng ngợp: