Nữ VĐV điền kinh phải xét nghiệm gen SRY trước thềm Đại hội Thể thao toàn quốc 2026

Các vận động viên nữ tham dự môn điền kinh tại Đại hội Thể thao toàn quốc lần thứ X năm 2026 sẽ phải nộp giấy chứng nhận xét nghiệm gen SRY trước thời điểm thi đấu. Quy định này nằm trong hệ thống kiểm soát điều kiện tham dự các giải điền kinh quốc gia, nhằm bảo đảm tính công bằng trong thi đấu theo định hướng của Liên đoàn Điền kinh thế giới.

Theo điều lệ môn điền kinh tại Đại hội Thể thao toàn quốc lần thứ X năm 2026, các vận động viên nữ chưa từng thực hiện xét nghiệm gen SRY sẽ phải tiến hành kiểm tra và nộp kết quả cho ban tổ chức trước ít nhất 48 giờ so với thời điểm khai mạc môn thi đấu. Đây là một trong những điều kiện cần hoàn tất để được đăng ký tranh tài tại Đại hội, dự kiến diễn ra từ ngày 14/11 đến 12/12/2026.

Quy định này không phải lần đầu được áp dụng đối với các vận động viên điền kinh nữ Việt Nam. Trước đó, Liên đoàn Điền kinh Việt Nam đã ban hành hướng dẫn yêu cầu các vận động viên tham dự hệ thống giải đấu cấp quốc gia thực hiện xét nghiệm gen SRY và gửi kết quả theo quy định. Chính sách có hiệu lực từ ngày 1/2/2026, áp dụng đối với các giải thuộc hệ thống thi đấu do Cục Thể dục thể thao Việt Nam và Liên đoàn Điền kinh Việt Nam tổ chức.

Như vậy, các vận động viên nữ tham dự những giải vô địch quốc gia, giải trẻ quốc gia và các giải đấu thuộc hệ thống nói trên đều phải tuân thủ yêu cầu này. Đại hội Thể thao toàn quốc 2026 tiếp tục thực hiện quy định nhằm bảo đảm các vận động viên đáp ứng điều kiện tham dự nội dung nữ theo quy định hiện hành.

Quy định nhằm bảo đảm tính công bằng trong thi đấu

Ông Nguyễn Mạnh Hùng, Tổng thư ký Liên đoàn Điền kinh Việt Nam, cho biết quy định xét nghiệm gen SRY được xây dựng dựa trên khuyến nghị của Liên đoàn Điền kinh thế giới và đã được áp dụng từ ngày 1/9/2025 theo định hướng quốc tế.

Theo ông Hùng, mục tiêu của việc xét nghiệm là bảo đảm tính công bằng trong thi đấu, hạn chế những tranh cãi liên quan đến điều kiện tham dự nội dung nữ, đồng thời bảo vệ quyền lợi của thể thao Việt Nam khi vận động viên tham gia các giải đấu quốc tế.

Việt Nam đã từng bước triển khai quy định này đối với các vận động viên tham dự SEA Games 33, trước khi mở rộng sang hệ thống giải đấu trong nước. Việc áp dụng thống nhất được kỳ vọng giúp các đơn vị chủ động hơn trong công tác quản lý, đăng ký và chuẩn bị lực lượng vận động viên.

Trong năm 2026, chính sách được triển khai từ Giải vô địch quốc gia Marathon và cự ly dài báo Tiền Phong, áp dụng với các vận động viên nữ hệ nâng cao ở những nội dung gồm 5 km nữ trẻ, 5 km nữ tuyển, 21 km nữ tuyển và 42 km nữ. Sau đó, quy định được thực hiện trên toàn bộ hệ thống giải điền kinh quốc gia thuộc phạm vi quản lý của Cục Thể dục thể thao Việt Nam và Liên đoàn Điền kinh Việt Nam.

Đại hội Thể thao toàn quốc lần thứ X năm 2026 là một trong những sự kiện thể thao quan trọng nhất của Việt Nam trong năm nay. Với môn điền kinh, việc yêu cầu vận động viên nữ hoàn tất xét nghiệm gen SRY trước thời hạn đăng ký thi đấu là bước tiếp nối chính sách đã được triển khai trong hệ thống giải quốc gia.

Theo điều lệ, những vận động viên chưa có kết quả xét nghiệm cần chủ động thực hiện và nộp giấy chứng nhận cho ban tổ chức trước ít nhất 48 giờ so với thời điểm khai mạc môn điền kinh. Yêu cầu này đặt ra trách nhiệm đối với các địa phương, ngành và đơn vị quản lý vận động viên trong việc chuẩn bị hồ sơ, tránh ảnh hưởng đến kế hoạch thi đấu.

Dù mục tiêu được Liên đoàn Điền kinh Việt Nam nhấn mạnh là bảo đảm công bằng, việc triển khai cũng đòi hỏi sự nhất quán trong hướng dẫn chuyên môn, bảo mật thông tin và tôn trọng quyền riêng tư của vận động viên.

Xét nghiệm một lần, kết quả được bảo mật

Theo hướng dẫn của Liên đoàn Điền kinh Việt Nam, vận động viên chỉ cần thực hiện xét nghiệm gen SRY một lần tại cơ sở y tế có đủ năng lực chuyên môn và thẩm quyền. Kết quả được lưu trữ để phục vụ quá trình đăng ký, tập luyện và thi đấu trong thời gian tiếp theo, thay vì yêu cầu vận động viên kiểm tra lại trước mỗi giải.

Liên đoàn cũng đã gửi văn bản hướng dẫn đến các đơn vị trên cả nước, đồng thời cung cấp thông tin về những cơ sở y tế có thể thực hiện xét nghiệm. Các đơn vị được yêu cầu chủ động triển khai để bảo đảm vận động viên hoàn thành thủ tục trước khi tham dự những giải đấu quan trọng.

Theo thông tin từ Liên đoàn, phần lớn địa phương đã triển khai việc xét nghiệm và gửi kết quả theo hướng dẫn. Dữ liệu được quản lý theo nguyên tắc bảo mật, chỉ phục vụ mục đích xác định điều kiện tham dự thi đấu theo quy định, nhằm bảo vệ quyền riêng tư của vận động viên.

Gen SRY là gen nằm trên nhiễm sắc thể Y, có vai trò quan trọng trong quá trình phát triển giới tính nam. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng xét nghiệm phát hiện gen SRY không đồng nghĩa với việc có thể xác định toàn diện mọi đặc điểm sinh học về giới tính chỉ dựa trên một chỉ dấu di truyền. Việc diễn giải kết quả cần tuân theo quy trình chuyên môn và quy định áp dụng đối với môn thể thao liên quan.