Khiến dư luận phẫn nộ vì ăn mừng được miễn nghĩa vụ quân sự sau HCV ASIAD, cầu thủ Hàn Quốc phải xin lỗi

Những phát ngôn của một số tuyển thủ Hàn Quốc sau khi giành HCV bóng đá nam tại ASIAD Aichi-Nagoya 2026 về việc "không phải đi nghĩa vụ quân sự" đã gây tranh cãi và lan sang chính trường. Một số nghị sĩ đảng Quyền lực Nhân dân (PPP) cho rằng cần xem xét lại, thậm chí xóa bỏ chế độ đặc cách nghĩa vụ quân sự trong lĩnh vực thể thao, nghệ thuật.

Tranh cãi bắt đầu sau khi bóng đá nam Hàn Quốc đánh bại Nhật Bản trong trận chung kết ASIAD 2026 ngày 3/10 và giành HCV.

Sau chiến thắng, tiền đạo Yang Min Hyeok gây chú ý khi trả lời phỏng vấn với truyền thông rằng anh cảm thấy mình bước vào trận đấu với động lực lớn là "được miễn nghĩa vụ quân sự", thay vì chỉ hướng tới huy chương hay danh hiệu. "Tôi nghĩ huy chương hay danh hiệu thực sự không quan trọng. Vì có phần thưởng là quyền lợi nghĩa vụ quân sự, tôi dường như chỉ nhìn vào điều đó để thi đấu", Yang nói.

Đội trưởng Lee Gi Hyuk chia sẻ rằng nếu Hàn Quốc không vô địch, khi trở về anh chỉ còn chín ngày trước thời điểm phải nhập ngũ. "Đây là giải đấu mà quyền lợi nghĩa vụ quân sự rất quan trọng với các cầu thủ, còn với tôi thì nó thực sự ở ngay trước mắt", Lee nói. Sau đó, anh giơ HCV và cười: "Tôi không phải vào quân đội nữa".

Chưa dừng lại ở đó, cầu thủ Park Seung Soo đăng lên mạng xã hội hình ảnh chiếc mũ thường gắn với hình ảnh quân nhân hoàn thành nghĩa vụ quân sự. 

Những hành động và phát biểu này nhanh chóng tạo ra phản ứng trái chiều trong dư luận Hàn Quốc. Sau khi tranh cãi lan rộng, cả Yang Min Hyeok và Park Seung Soo đều lên mạng xã hội gửi lời xin lỗi.

Nghị sĩ Hàn Quốc: "Quân đội là nơi đáng bị ghét sao?"

Vụ việc sau đó được đưa vào cuộc tranh luận chính trị.

Ngày 4/10, nghị sĩ Ahn Cheol Soo của đảng Quyền lực Nhân dân đăng bài trên Facebook, chỉ trích những phát biểu liên quan đến việc "chỉ nghĩ đến miễn nghĩa vụ quân sự" của các tuyển thủ quốc gia.

"Quân đội là nơi đáng bị ghét sao?", ông Ahn đặt câu hỏi. Nghị sĩ này tiếp tục viết rằng hàng năm có rất nhiều thanh niên Hàn Quốc thực hiện nghĩa vụ quân sự, đồng thời đặt vấn đề liệu những người đó có phải là "những kẻ ngốc" hay không.

Ông Ahn cho rằng việc các tuyển thủ khoác áo đội tuyển quốc gia lại có nhận thức như vậy là điều đáng thất vọng. Nghị sĩ Hàn Quốc cũng nhắc lại một vụ tai nạn xảy ra ngày 21/9 tại khu vực biên giới phía Tây, khi một quân nhân bị mất một phần chân trong vụ nổ mìn.

"Phụng sự đất nước là những lời phải được nói khi nhìn vào những hy sinh như thế này", ông Ahn viết, đồng thời cho rằng việc miễn nghĩa vụ quân sự cho những tuyển thủ có thái độ "ghét quân đội" là điều không thể chấp nhận.

Đề xuất xóa bỏ đặc cách nghĩa vụ quân sự cho VĐV

Cựu nghị sĩ Yoo Seung Min cũng lên tiếng về vụ việc. Ông cho rằng những phát ngôn "thiếu suy nghĩ" của một số cầu thủ bóng đá và bóng chày giành HCV đang khiến công chúng phản cảm.

Tuy nhiên, ông Yoo Seung Min nhấn mạnh đây không chỉ nên được xem là vấn đề phát ngôn của một vài cá nhân mà cần nhìn nhận dưới góc độ nguyên tắc và chính sách. Ông đưa BTS làm ví dụ để đặt câu hỏi về tính công bằng của chế độ hiện hành. "Nếu chỉ xét hiệu quả quảng bá hình ảnh quốc gia, không có nhiều thanh niên nào có thể sánh với BTS", ông Yoo Seung Min lập luận. "Vậy liệu một hệ thống mà BTS phải thực hiện nghĩa vụ quân sự, trong khi VĐV giành HCV ASIAD lại được miễn nghĩa vụ có thực sự công bằng?".

Theo ông, Điều 39 Hiến pháp Hàn Quốc quy định mọi công dân đều có nghĩa vụ bảo vệ Tổ quốc. Vì vậy, ông cho rằng chế độ đặc cách nghĩa vụ quân sự dành cho lĩnh vực thể thao và nghệ thuật nên được bãi bỏ.

Trong khi một bộ phận nghị sĩ đảng Quyền lực Nhân dân yêu cầu xem xét lại chính sách, phía đảng Dân chủ lại cho rằng không nên biến phát ngôn thiếu suy nghĩ của các cầu thủ thành một cuộc tranh luận chính trị.

Ngày 4/10, nghị sĩ Yeom Tae Young của đảng Dân chủ đăng trên Facebook chỉ trích việc một số chính trị gia đưa tranh cãi của các cầu thủ vào cuộc đấu đá chính trị. Ông cho rằng thay vì trước hết ghi nhận và chúc mừng nỗ lực của những cầu thủ vừa giành HCV, một số người lại "kéo hành động vụng về của vài cầu thủ vào tranh luận chính trị", gọi đây là kiểu "chính trị chia rẽ".

Vụ việc vì thế đã vượt ra ngoài phạm vi một tranh cãi trên mạng xã hội, trở thành cuộc tranh luận về tính hợp lý và công bằng của chính sách đặc cách nghĩa vụ quân sự tại Hàn Quốc.

Chế độ đặc cách đã tồn tại hơn 50 năm

Chế độ đặc cách nghĩa vụ quân sự dành cho các lĩnh vực nghệ thuật và thể thao tại Hàn Quốc được hình thành từ năm 1973, khi Luật Quy định đặc biệt về nghĩa vụ quân sự được ban hành.

Ở thời điểm ban đầu, tiêu chuẩn để được hưởng chế độ này tương đối rộng. Đối với nghệ thuật, những người giành chức vô địch hoặc á quân từ hai lần trở lên tại các cuộc thi âm nhạc quy mô quốc tế có thể thuộc diện xem xét.

Trong lĩnh vực thể thao, các VĐV đạt thành tích từ hạng ba trở lên tại Olympic, giải vô địch thế giới, Universiade, ASIAD hoặc giải vô địch châu Á có thể đáp ứng tiêu chuẩn. Ngoài ra, sinh viên tốt nghiệp Đại học Thể thao Hàn Quốc nằm trong nhóm 10% có thành tích cao nhất cũng từng được đưa vào diện áp dụng.

Tuy nhiên, cùng với sự phát triển của thể thao Hàn Quốc, tiêu chuẩn dần được siết chặt. Từ năm 1990, thành tích tại ASIAD được nâng lên thành yêu cầu giành HCV mới được công nhận.

Trong quá trình thay đổi chính sách, từng có thời điểm thành tích tại World Cup bóng đá (lọt vào top 16) và World Baseball Classic (lọt top 4) cũng được đưa vào tiêu chuẩn. Tuy nhiên, từ ngày 30/6/2020, quy định được điều chỉnh về cơ bản như hiện nay: VĐV giành huy chương tại Olympic từ hạng ba trở lên hoặc HCV ASIAD có thể thuộc diện đặc cách. Trong lĩnh vực nghệ thuật, chế độ này hiện áp dụng cho những người đạt thành tích tại 95 hạng mục thuộc 35 cuộc thi.