Góc nhìn 365: Ngày Sân khấu Việt Nam - Cùng nhau giữ lửa đam mê

Hằng năm, giỗ tổ sân khấu thường diễn ra trong 3 ngày 11, 12 và 13/8 âm lịch; và từ năm 2011, ngày chính giỗ 12/8 âm lịch đã được chọn làm Ngày Sân khấu Việt Nam.

Năm nay, ngày chính giỗ (12/8) rơi vào thứ Ba, 22/9/2026. Ngoài sự rộn ràng thường thấy ở TP.HCM và Hà Nội, việc kỷ niệm và giỗ tổ sân khấu còn được tổ chức trang trọng, thành kính ở rất nhiều tỉnh thành, ví dụ Cà Mau, Tây Ninh, Đà Nẵng, Huế, Hải Phòng… Có nhiều tỉnh thành tổ chức kỷ niệm từ vài ngày trước.

Những ngày này, ngành sân khấu nói chung và giới làm nghề biểu diễn nói riêng, dù đang đứng dưới ánh đèn biểu diễn hoặc lặng lẽ phía sau cánh gà, đều cùng hướng về một nơi - về tổ nghề, về những người đã đi trước - và về cái nghề mà mình đã chọn để gắn bó.

Giỗ tổ sân khấu không chỉ là một nén tâm hương tri ân tiền nhân và nghề nghiệp, đó còn là lúc mọi người cùng ngồi lại, nhìn nhau và tự nhắc rằng: làm nghề này chưa bao giờ là dễ dàng và dễ dãi.

Phía sau một đêm diễn là biết bao ngày đêm thảo luận, tập luyện. Phía sau những tràng pháo tay là những ngày lo toan, những lần sửa kịch bản, lên kế hoạch, những lúc tưởng chừng như muốn bỏ cuộc… nhưng rồi vẫn bước lên sân khấu. Có những giai đoạn sân khấu khó khăn, vấp váp. Có những chương trình chưa được như mong muốn. Có những người âm thầm rời bỏ nghề. Nhưng cũng chính trong những lúc ấy, người làm nghề càng cần biết động viên nhau, biết chia sẻ niềm tin với nhau và biết giữ đam mê cho nhau.

Bởi sân khấu không được làm nên bởi một người. Đó là sự góp sức của diễn viên, đạo diễn, biên kịch, nhạc sĩ, biên đạo, kỹ thuật, âm thanh, ánh sáng, hậu đài, phục trang… và rất nhiều con người đứng sau ánh đèn mà khán giả có thể không bao giờ biết. Mỗi người là một mắt xích của công việc, chung nhau một tình yêu và trách nhiệm. Cùng làm. Cùng sáng tạo. Cùng học hỏi. Cùng nâng đỡ nhau. Và cùng vượt qua những lúc khó khăn, thất vọng...

Mỗi người sẽ có những cách nghĩ, cách làm nghệ thuật không giống nhau. Nhưng nếu đã là tình yêu nghề chân chính, họ chắc chắn sẽ có điểm chung: đó là khát vọng về sự nâng cấp từ tác phẩm, từ tư duy, từ cách yêu nghề đến những trăn trở làm sao để không làm khán giả thất vọng. Nghệ sĩ làm nghề chân chính luôn mong nhìn thấy sự trân trọng từ khán giả, nên luôn cố gắng giữ gìn và phát triển nghề nghiệp. 

Ngày giỗ tổ sân khấu - Ngày Sân khấu Việt Nam, nghệ sĩ không chỉ cúi đầu tri ân tiền nhân, mà còn biết ơn đồng nghiệp và cảm ơn khán giả. Với tổ nghiệp, họ thấy tự hào rằng nghề của mình đã được truyền lưu lâu đời. Với đồng nghiệp, họ biết phải cần cảm thông, động viên và bao dung hơn để cùng nhau cố gắng thêm một chút, để nói với nhau rằng "đừng ngừng sáng tạo". Với khán giả, họ thấm thía rằng, thành công không tự nhiên mà có, mà phải được dựng xây theo năm tháng, từ sự làm nghề bài bản và tác phong nghiêm túc…

***

Không phải ngành nghề nào cũng có được vinh dự có ngày giỗ tổ nghiệp hoặc có ngày kỷ niệm riêng như sân khấu. Cũng như sân khấu chưa bao giờ hết những khó khăn. Chính vì vậy, trách nhiệm của mỗi người là phải cùng nhau giữ lửa, giữ nghề, giữ tình và giữ niềm tin vào những điều đẹp đẽ mà sân khấu có thể mang đến cho cuộc đời này. Tri ân tổ nghiệp - biết ơn khán giả - thương quý đồng nghiệp - làm nghề tử tế… chính là những sứ mệnh mà bất cứ người làm sân khấu nào cũng cần gìn giữ, vun đắp.