Bệnh viện Bạch Mai ghi dấu ấn 500 ca thành công phẫu thuật hẹp động mạch cảnh bảo vệ não bộ

Bệnh viện Bạch Mai chính thức công bố cột mốc lịch sử với 500 ca phẫu thuật điều trị hẹp động mạch cảnh thành công. Sự kiện ý nghĩa này nằm trong khuôn khổ hội thảo khoa học chuyên sâu về cập nhật kỹ thuật và kinh nghiệm lâm sàng đối với phẫu thuật hẹp động mạch cảnh trên bệnh nhân tỉnh. Chương trình được tổ chức trực tiếp tại cơ sở Hà Nội và kết nối truyền hình trực tuyến đến điểm cầu Bệnh viện Bạch Mai cơ sở Ninh Bình. Thành tựu này là minh chứng rõ nét cho sự vươn mình của y học Việt Nam trong phòng chống đột quỵ não.

Hội thảo khoa học chuyên sâu về cập nhật kỹ thuật và kinh nghiệm lâm sàng đối với phẫu thuật hẹp động mạch cảnh trên bệnh nhân tỉnh tại Bệnh viện Bạch Mai. Ảnh: Bống Vũ

Báo động đỏ từ bệnh lý hẹp động mạch cảnh ngoài sọ

Đột quỵ hiện đang là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây tử vong và để lại di chứng tàn phế nặng nề cho người bệnh. Trong bức tranh toàn cảnh đó, bệnh lý hẹp và tắc động mạch cảnh ngoài sọ nổi lên như một nguyên nhân quan trọng trực tiếp dẫn đến tình trạng thiếu máu não và đột quỵ nhồi máu não.

Theo đánh giá của giới chuyên môn, nếu được tầm soát và phát hiện sớm và can thiệp đúng thời điểm, nguy cơ xảy ra những biến cố sức khỏe này có thể được đẩy lùi đáng kể. Con số 500 ca phẫu thuật thành công tại Bệnh viện Bạch Mai không chỉ là một cột mốc chuyên môn đơn thuần. Đằng sau thành tích ấy là 500 sinh mạng được giữ lại, 500 gia đình được bảo vệ và hàng trăm cơ hội để ngăn chặn tận gốc một cơn đột quỵ nghiêm trọng.

Bệnh viện Bạch Mai chính thức công bố cột mốc lịch sử với 500 ca phẫu thuật điều trị hẹp động mạch cảnh thành công. Ảnh : Bống Vũ

Thực tế lâm sàng cho thấy, người mắc bệnh lý động mạch cảnh hiếm khi chỉ đối mặt với một tổn thương đơn độc. Họ thường mang trong mình vô số bệnh lý nền phức tạp đi kèm như tăng huyết áp, đái tháo đường, bệnh lý mạch vành hay rối loạn chuyển hóa lipid máu. Chính vì vậy, quá trình điều trị đòi hỏi một chiến lược toàn diện, sự cẩn trọng tuyệt đối và một nền tảng y tế vững chắc để bảo đảm an toàn cho người bệnh.

Lịch sử y khoa và bước chuyển mình trong phương pháp vô cảm

Nhìn lại lịch sử y khoa thế giới, ca phẫu thuật bóc nội mạc động mạch cảnh thành công đầu tiên được thực hiện vào tháng 8 năm 1953 bởi bác sĩ Michael E DeBakey. Bệnh nhân khi đó là một nam tài xế xe buýt 53 tuổi, người có tiền sử nhiều cơn thiếu máu não thoáng qua và đã từng bị đột quỵ nhẹ. Nhờ ca phẫu thuật lịch sử đó, bệnh nhân đã sống thêm 19 năm mà không hề bị tái phát đột quỵ. Mặc dù kỹ thuật này đã có bề dày lịch sử, y học hiện đại vẫn không ngừng tranh luận để tìm ra những phương án tối ưu nhất cho người bệnh.

Tại Bệnh viện Bạch Mai, một xu hướng chuyển dịch mạnh mẽ đang diễn ra, đó là việc chuyển từ phẫu thuật dưới tác dụng của gây mê toàn thân sang phẫu thuật khi bệnh nhân hoàn toàn tỉnh táo. Báo cáo chuyên sâu của TS.BS Ngô Gia Khánh, Trưởng khoa Phẫu thuật Lồng ngực - Mạch máu, Bệnh viện Bạch Mai chỉ ra rằng trong số 258 trường hợp được thực hiện gần đây, tỷ lệ bệnh nhân được gây tê vùng đã chiếm hơn 30%. Đặc biệt, trước tháng 6 năm 2025, phương pháp gây mê toàn thân từng được áp dụng thường quy với tỷ lệ lên tới hơn 96%, nhưng hiện nay con số này đang nhường chỗ cho kỹ thuật gây tê đám rối cổ.

TS.BS Ngô Gia Khánh, Trưởng khoa Phẫu thuật Lồng ngực - Mạch máu, Bệnh viện Bạch Mai cùng ê kip đang thực hiện các ca phẫu thuật. Ảnh:  Bống Vũ

Não bộ trở thành thiết bị theo dõi sống động trong quá trình phẫu thuật

Sự thay đổi về phương pháp vô cảm mang lại một lợi thế vô cùng to lớn. Theo chia sẻ của TS.BS Ngô Gia Khánh, khi gây mê toàn thân, các bác sĩ phải phụ thuộc vào các phương pháp theo dõi thần kinh gián tiếp như điện não đồ hay siêu âm Doppler xuyên sọ để đánh giá tình trạng thiếu máu não, và các phương pháp này đều tồn tại những hạn chế nhất định trong thực hành lâm sàng. Ngược lại, việc áp dụng gây tê vùng được xem là tiêu chuẩn vàng nhờ khả năng đánh giá lâm sàng một cách trực tiếp.

Khi người bệnh duy trì được sự tỉnh táo, các thầy thuốc có thể trực tiếp giao tiếp để đánh giá ý thức, khả năng ngôn ngữ và các cử động vận động trong từng tích tắc của ca mổ. Ê kíp phẫu thuật sẽ liên tục kiểm tra sức cơ và lực bóp tay của người bệnh mỗi vài phút một lần. Nhờ đó, não bộ của người bệnh trở thành một hệ thống cảnh báo trung thực và sinh động nhất, giúp các bác sĩ nhận biết sớm tình trạng giảm tưới máu não để đưa ra những điều chỉnh kịp thời.

Quá trình điều trị cho bệnh nhân đòi hỏi một chiến lược toàn diện, sự cẩn trọng tuyệt đối. Ảnh: Bống Vũ

Mục tiêu tối thượng của ca phẫu thuật giờ đây không chỉ dừng lại ở việc khơi thông dòng chảy huyết mạch mà còn là việc kiểm soát thật tốt huyết áp, nhịp tim và các bệnh lý nền nhằm bảo vệ bộ não của người bệnh trong suốt thời gian can thiệp. Trong những trường hợp người bệnh xuất hiện dấu hiệu rối loạn ý thức hoặc giảm vận động khi bác sĩ tiến hành kẹp mạch máu, một thiết bị y tế gọi là ống thông nối tắt sẽ ngay lập tức được đặt để duy trì dòng máu lên não. TS.BS Ngô Gia Khánh chia sẻ thêm, việc đặt ống thông nối tắt một cách chọn lọc giúp hạn chế tối đa các nguy cơ như thuyên tắc não do thao tác hay tổn thương bóc tách động mạch so với việc lạm dụng sử dụng ống thông thường quy cho tất cả mọi người.

Cùng với việc tối ưu hóa phương pháp vô cảm, kỹ thuật can thiệp trực tiếp lên thành mạch cũng được Bệnh viện Bạch Mai nâng cấp toàn diện. Bệnh viện đã áp dụng đồng bộ bộ ba phương pháp tiên tiến bao gồm gây tê đám rối cổ, sử dụng ống thông nối tắt chọn lọc và bóc lộn mạch, kết quả phục hồi của người bệnh được cải thiện rõ rệt. Thời gian nằm viện trung bình của nhóm bệnh nhân phẫu thuật tỉnh chỉ còn 4,1 ngày so với mức 5,9 ngày của nhóm gây mê.

Tại BV Bạch Mai, quy trình điều trị là sự gắn kết chặt chẽ giữa hàng loạt đơn vị mũi nhọn. Ảnh: Bống Vũ

Trái ngọt từ hệ thống y tế đa chuyên khoa

Thành tựu 500 ca phẫu thuật thành công khẳng định một chân lý trong y học hiện đại là một kỹ thuật đỉnh cao không thể tồn tại và phát triển bền vững nếu chỉ dựa vào một cá nhân hay một chuyên khoa đơn lẻ. Tại Bệnh viện Bạch Mai, quy trình điều trị là sự gắn kết chặt chẽ giữa hàng loạt đơn vị mũi nhọn bao gồm cấp cứu, đột quỵ, thần kinh, chẩn đoán hình ảnh, can thiệp mạch, tim mạch, gây mê hồi sức và phẫu thuật lồng ngực mạch máu.

Mọi bộ phận đều vận hành trơn tru với triết lý duy nhất là đặt sinh mạng và sự an toàn của người bệnh lên hàng đầu. Số lượng bệnh nhân lớn cùng hệ thống chuyên khoa toàn diện đã tạo điều kiện để bệnh viện liên tục tích lũy kinh nghiệm, qua đó chuẩn hóa quy trình điều trị ngày càng an toàn và hiệu quả. Các báo cáo y khoa cũng chỉ rõ, phẫu thuật được thực hiện tại các trung tâm y tế lớn bởi các chuyên gia giàu kinh nghiệm luôn mang lại kết quả lâm sàng vượt trội và an toàn hơn cho người bệnh.

Tham dự và phát biểu tại sự kiện, PGS.TS Đỗ Kim Quế, Chủ tịch Hội Phẫu thuật Tim mạch Lồng ngực Thành phố Hồ Chí Minh, đã đánh giá rất cao dấu mốc lịch sử này của Bệnh viện Bạch Mai. Ông bày tỏ sự kỳ vọng sâu sắc và mong muốn rằng từ thành công vang dội của kỹ thuật phẫu thuật trên bệnh nhân tỉnh, Bệnh viện Bạch Mai sẽ tiếp tục mở rộng mạng lưới hợp tác chuyên môn, tích cực chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn để ngày càng có nhiều người bệnh trên khắp mọi miền đất nước được tiếp cận với phương pháp điều trị tiên tiến này.

Chung tầm nhìn chiến lược, PGS.TS Đào Xuân Cơ, Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai đã khẳng định cam kết của đơn vị trong việc tiếp tục đầu tư cho công tác đào tạo và nghiên cứu khoa học. Bệnh viện Bạch Mai sẽ không ngừng chuẩn hóa kỹ thuật và mở rộng hợp tác chuyên môn để nâng tầm chất lượng điều trị bệnh lý mạch máu não. Với nền tảng vững chắc cùng đội ngũ y bác sĩ tài năng, Bệnh viện đang tiếp tục củng cố vị thế trung tâm hàng đầu về cấp cứu và điều trị đột quỵ, tiên phong mang lại những hy vọng mới cho hàng triệu người bệnh trên khắp cả nước.