Chỉ thị số 07-CT/TW: Xây dựng văn hóa lãnh đạo, văn hóa công vụ từ việc học tập và thực hành theo Bác

Di sản tư tưởng, đạo đức, phương pháp và phong cách Hồ Chí Minh không chỉ là nền tảng tư tưởng của Đảng mà còn là chuẩn mực để xây dựng văn hóa lãnh đạo, văn hóa công vụ của đội ngũ cán bộ, đảng viên. 

Quán triệt tinh thần đó, nhiệm vụ trọng tâm thứ hai của Chỉ thị số 07-CT/TW xác định: "Học tập, thực hành tư tưởng, đạo đức, phương pháp, phong cách Hồ Chí Minh gắn với xây dựng văn hóa lãnh đạo, văn hóa công vụ và trách nhiệm thực thi công vụ văn hóa ứng xử của cán bộ, đảng viên; cốt lõi là vận dụng sáng tạo tư tưởng của Người vào thực hiện các nhiệm vụ trọng tâm, các đột phá chiến lược của địa phương, cơ quan, đơn vị".

Văn hóa lãnh đạo, văn hóa công vụ bắt nguồn từ tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng đội ngũ cán bộ

Trong toàn bộ di sản tư tưởng Hồ Chí Minh, vấn đề xây dựng đội ngũ cán bộ luôn giữ vị trí đặc biệt quan trọng. Bởi vì, mọi đường lối, chủ trương của Đảng dù đúng đắn đến đâu cũng chỉ có thể trở thành hiện thực khi được tổ chức thực hiện bởi đội ngũ cán bộ có đủ phẩm chất, năng lực và uy tín. Vì vậy, xây dựng đội ngũ cán bộ không chỉ là xây dựng về trình độ, năng lực mà trước hết là xây dựng về đạo đức, phong cách, phương pháp làm việc. Đó cũng chính là nền tảng hình thành nên văn hóa lãnh đạo, văn hóa công vụ trong giai đoạn hiện nay.

Ngay từ tác phẩm Sửa đổi lối làm việc (1947), Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chỉ rõ những yêu cầu đối với người cán bộ cách mạng. Theo Người, cán bộ phải vừa có đức, vừa có tài; phải tuyệt đối trung thành với Đảng, với Tổ quốc, hết lòng phụng sự Nhân dân. Người nhiều lần nhấn mạnh: cán bộ là "cái gốc của mọi công việc", "muôn việc thành công hoặc thất bại đều do cán bộ tốt hoặc kém".

Điểm đặc sắc trong tư tưởng Hồ Chí Minh là Người luôn đặt Nhân dân ở vị trí trung tâm. Người khẳng định: "Nước ta là nước dân chủ, địa vị cao nhất là dân, vì dân là chủ". Cán bộ, đảng viên không phải là "quan cách mạng" mà là "đầy tớ thật trung thành của Nhân dân"; "việc gì có lợi cho dân thì phải hết sức làm, việc gì có hại cho dân thì phải hết sức tránh". Chính từ quan điểm ấy, Người luôn yêu cầu đội ngũ cán bộ phải gần dân, trọng dân, hiểu dân, học dân và có trách nhiệm trước Nhân dân. Mọi chủ trương, quyết sách đều phải xuất phát từ lợi ích của Nhân dân, dựa vào Nhân dân và chịu sự giám sát của Nhân dân.

Theo Chủ tịch Hồ Chí Minh, người cán bộ muốn lãnh đạo tốt phải có phương pháp làm việc đúng. Người luôn đề cao phong cách làm việc dân chủ, khoa học và bám sát thực tiễn. Dân chủ để phát huy trí tuệ tập thể, lắng nghe nhiều ý kiến khác nhau trước khi quyết định; khoa học để mọi công việc đều có kế hoạch, có kiểm tra, có tổng kết; bám sát thực tiễn để mọi chủ trương đều gắn với thực tiễn, giải quyết những vấn đề mà cuộc sống đặt ra. Người phê phán gay gắt bệnh chủ quan, duy ý chí, quan liêu, giấy tờ, nói nhiều làm ít vì đó là những biểu hiện làm suy giảm năng lực lãnh đạo của Đảng.

Không chỉ chú trọng phương pháp làm việc, Chủ tịch Hồ Chí Minh còn đặc biệt đề cao trách nhiệm của người cán bộ trong thực thi công vụ. Theo Người, đã nhận nhiệm vụ thì phải tận tâm, tận lực hoàn thành. Người yêu cầu cán bộ phải "nói đi đôi với làm", dám chịu trách nhiệm trước Đảng và Nhân dân về những quyết định của mình; đồng thời phải cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư, đặt lợi ích của Tổ quốc và Nhân dân lên trên lợi ích cá nhân. Đó là những chuẩn mực đạo đức mà mỗi cán bộ, đảng viên phải suốt đời tu dưỡng, rèn luyện để xứng đáng với niềm tin của Đảng và Nhân dân.

Thực tiễn 96 qua đã khẳng định giá trị bền vững của những tư tưởng đó. Ở đâu đội ngũ cán bộ gần dân, trọng dân, hết lòng phụng sự Nhân dân, giữ gìn phẩm chất đạo đức cách mạng, phát huy tinh thần trách nhiệm và sâu sát thực tiễn thì ở đó tạo được sự đồng thuận, quy tụ được sức dân và đưa chủ trương của Đảng vào cuộc sống. Ngược lại, những biểu hiện quan liêu, cửa quyền, né tránh trách nhiệm, thiếu kỷ cương hay xa rời thực tiễn đều làm giảm hiệu lực quản lý, ảnh hưởng đến niềm tin của Nhân dân đối với Đảng.

Xây dựng văn hóa lãnh đạo, văn hóa công vụ đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới

Ngày nay, khi đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới với yêu cầu xây dựng nền hành chính hiện đại, kiến tạo và phục vụ, những giá trị trong tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng đội ngũ cán bộ càng có ý nghĩa thời sự sâu sắc. Đó không chỉ là những chuẩn mực đạo đức của người cán bộ cách mạng mà còn là nền tảng để xây dựng đội ngũ cán bộ có bản lĩnh chính trị vững vàng, tư duy đổi mới, phương pháp làm việc khoa học, trách nhiệm trong thực thi công vụ và hết lòng phụng sự Tổ quốc, phục vụ Nhân dân.

Quán triệt tinh thần đó, Chỉ thị số 07-CT/TW của Bộ Chính trị xác định: "Học tập, thực hành tư tưởng, đạo đức, phương pháp, phong cách Hồ Chí Minh phải gắn với xây dựng văn hóa lãnh đạo, văn hóa công vụ, trách nhiệm thực thi công vụ và văn hóa ứng xử của cán bộ, đảng viên; cốt lõi là vận dụng sáng tạo tư tưởng của Người vào thực hiện các nhiệm vụ trọng tâm, các đột phá chiến lược của địa phương, cơ quan, đơn vị". Đây là sự cụ thể hóa tư tưởng Hồ Chí Minh trong điều kiện mới, đưa việc học tập và thực hành theo Bác trở thành động lực nâng cao chất lượng lãnh đạo, quản lý và hiệu quả hoạt động của cả hệ thống chính trị.

Một trong những yêu cầu nổi bật mà Chỉ thị số 07-CT/TW đặt ra là "học tập, thực hành theo Bác trước hết phải thể hiện ở bản lĩnh chính trị và tư duy đổi mới" của đội ngũ cán bộ, đảng viên. Trong bối cảnh đất nước đang đẩy mạnh cải cách thể chế, chuyển đổi số, phát triển khoa học, công nghệ và hội nhập quốc tế sâu rộng, người cán bộ không chỉ cần giữ vững bản lĩnh chính trị mà còn phải "dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm, dám đương đầu với khó khăn, thử thách và dám hành động vì lợi ích chung". Từ đó mới có thể "tháo gỡ kịp thời, dứt điểm các điểm nghẽn, nút thắt, khơi thông nguồn lực, tạo động lực phát triển".

Cùng với bản lĩnh đổi mới là yêu cầu xây dựng văn hóa công vụ trên nền tảng đạo đức, phương pháp và phong cách Hồ Chí Minh. Chỉ thị số 07-CT/TW yêu cầu "Thực hành đạo đức, phương pháp và phong cách làm việc dân chủ, khoa học, hiệu quả, sâu sát thực tiễn, gần dân, sát dân, vì dân; xây dựng đội ngũ cán bộ, đảng viên cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư, hết lòng, hết sức phụng sự Tổ quốc, phục vụ Nhân dân". Đây không chỉ là những chuẩn mực đạo đức mà còn là yêu cầu về văn hóa công vụ trong nền hành chính hiện đại - nơi mỗi cán bộ phải lấy hiệu quả phục vụ người dân và doanh nghiệp làm mục tiêu, lấy tinh thần trách nhiệm làm thước đo phẩm chất nghề nghiệp.

Chỉ thị số 07-CT/TW không chỉ đề ra những yêu cầu về xây dựng đội ngũ cán bộ mà còn nhấn mạnh yêu cầu siết chặt kỷ luật, kỷ cương trong thực thi công vụ. Theo đó, "cần kịp thời thay thế cán bộ né tránh, đùn đẩy trách nhiệm, thiếu bản lĩnh đổi mới, không dám quyết, không dám làm, không dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung". Đây là thông điệp mạnh mẽ nhằm xây dựng đội ngũ cán bộ thực sự hành động.

Chỉ thị số 07-CT/TW cũng yêu cầu "xây dựng và thực hiện các chuẩn mực văn hóa trong lãnh đạo, quản lý; xây dựng xã hội kỷ cương, an toàn, văn minh, hài hòa, phát triển". Văn hóa lãnh đạo không chỉ thể hiện ở năng lực điều hành mà còn ở bản lĩnh chính trị, tinh thần thượng tôn pháp luật, thái độ ứng xử chuẩn mực và trách nhiệm nêu cao lợi ích quốc gia, dân tộc. Trong bối cảnh các thế lực thù địch không ngừng lợi dụng không gian mạng để xuyên tạc chủ trương của Đảng, chia rẽ khối đại đoàn kết toàn dân tộc, mỗi cán bộ, đảng viên càng phải phát huy trách nhiệm trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, chủ động đấu tranh, phản bác các quan điểm sai trái, thù địch, góp phần giữ vững ổn định chính trị - xã hội và củng cố niềm tin của Nhân dân.

Một nội dung quan trọng khác được Chỉ thị số 07-CT/TW nhấn mạnh là: "Gắn việc học tập, thực hành theo Bác với các phong trào thi đua yêu nước; khơi dậy mạnh mẽ khát vọng phát triển, tinh thần tự chủ, tự tin, tự lực, tự cường, tự hào dân tộc trong cán bộ, đảng viên và Nhân dân". Điều đó cho thấy việc học tập và thực hành theo Bác không chỉ dừng lại ở quá trình rèn luyện phẩm chất, đạo đức của mỗi cá nhân mà còn phải trở thành động lực tinh thần, cổ vũ ý chí vươn lên, khát vọng cống hiến và sức sáng tạo của toàn xã hội.

Di sản tư tưởng, đạo đức, phương pháp và phong cách Hồ Chí Minh không chỉ là nền tảng tư tưởng của Đảng mà còn là chuẩn mực để xây dựng đội ngũ cán bộ đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới. Việc gắn học tập và thực hành theo Bác với xây dựng văn hóa lãnh đạo, văn hóa công vụ sẽ góp phần xây dựng đội ngũ cán bộ có bản lĩnh chính trị vững vàng, đạo đức trong sáng, phương pháp làm việc khoa học, tinh thần trách nhiệm cao; qua đó, góp phần thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh, đối ngoại, xây dựng Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh.