Cường Tống - Trần Hồng Nhung: Đi qua cô độc bằng âm nhạc

Nhạc sĩ - nghệ sĩ piano Cường Tống và nghệ sĩ cello Trần Hồng Nhung vừa ra mắt album song tấu Walking in Silence - đánh dấu cuộc gặp gỡ của hai cá tính âm nhạc hướng tới chiều sâu cảm xúc.

Giữa nhịp chuyển động ngày càng gấp gáp của đời sống hiện đại, Walking in Silence xuất hiện như một khoảng lặng hiếm hoi bởi album dẫn người nghe đi qua thế giới nội tâm bằng cello, piano và sự tiết chế gần như tuyệt đối. 

9 tác phẩm trong album (Moonlight Spring, Dreaming Stars, All The Things I Love About You, Take My Hand, If Only, Lonely Valentine, Empty, Goodbye My Love, Meaning of Life) được sắp xếp như một dòng chảy cảm xúc, từ những cuộc gặp gỡ, yêu thương đến chia xa, để rồi cuối cùng điều còn đọng lại không nằm ở câu chuyện, mà ở những khoảng lặng trong tâm trí con người.

Một album được viết bằng những bước chân cô độc

Như chia sẻ của Cường Tống, các tác phẩm trong Walking in Silence được hình thành từ những khoảng lặng kéo dài suốt hơn một thập kỷ anh sống xa quê hương tại Bắc Kinh.

Những đêm đi bộ quanh khu Olympic và sân vận động Tổ chim dần trở thành một phần quen thuộc trong đời sống của người nghệ sĩ trẻ. Không gian không âm nhạc, không điện thoại, chỉ có tiếng bước chân, ánh đèn thành phố và những dòng suy nghĩ trôi trong im lặng.

"Tôi luôn nghĩ album này có nhịp giống một người đi bộ: không quá nhanh, không quá gấp. Chỉ là một trạng thái trôi đều giữa những suy nghĩ" - Cường Tống chia sẻ - "Các tác phẩm trong album được viết rải rác suốt nhiều năm, có bản bắt đầu từ vài câu piano ghi vội trong điện thoại, có đoạn giai điệu xuất hiện bất chợt giữa đêm khuya rồi phải lập tức chạy về ghi lại trước khi cảm xúc biến mất".

Nhưng điều khiến Cường Tống nhận ra tất cả các sáng tác ấy thuộc về cùng một thế giới là cảm giác cô độc rất đặc biệt: không tuyệt vọng, không bi lụy, mà giống một trạng thái con người buộc phải đối diện với chính mình.

"Với tôi, cô độc không hẳn là để chữa lành hay trốn tránh mà là trạng thái mình phải học cách sống cùng," anh nói.

Cũng bởi thế, Walking in Silence không cố kể một câu chuyện tình yêu cụ thể, dù trong album vẫn thấp thoáng những cảm xúc về yêu đương, chia ly hay những mối quan hệ đi qua. Điều dự án hướng tới nhiều hơn là hành trình nội tâm của một con người giữa rất nhiều khoảng trống tinh thần.

Nếu phải mô tả album bằng một hình ảnh, Cường Tống nói anh luôn nhìn thấy "một người đang đi bộ cô độc". Không phải bước về phía trước với cảm giác chinh phục, mà là một chuyển động chậm rãi giữa những suy nghĩ chưa bao giờ thực sự khép lại.

Âm nhạc của khoảng lặng

Dù được xây dựng trên nền tảng cello và piano, Walking in Silence không mang tinh thần của một album cổ điển truyền thống. Dự án mang màu sắc neo-classical và cinematic chamber music, nơi giai điệu, khoảng nghỉ và không gian cảm xúc có vai trò quan trọng không kém kỹ thuật biểu diễn. Ở đó, nếu piano đại diện cho dòng suy nghĩ bên trong, thì cello chính là nơi cảm xúc được cất thành tiếng.

"Điều khó nhất của âm nhạc tối giản không phải là làm ít đi, mà là chắt lọc đến mức vừa đủ mà vẫn không nhàm chán," Cường Tống nói.

Chính sự "vừa đủ" ấy khiến Walking in Silence trở nên khó thực hiện hơn vẻ ngoài tưởng như đơn giản. Bởi có những đoạn kỹ thuật không phức tạp, nhưng chỉ cần chơi nhiều cảm xúc hơn một chút là toàn bộ tinh thần tác phẩm thay đổi.

Trong khi đó, với Trần Hồng Nhung, điều đặc biệt nhất ở album nằm ở cách âm nhạc tạo ra trạng thái gần như đứng yên.

"Có những đoạn cello đi lên rất cao nhưng cảm giác nó vẫn đứng nguyên tại chỗ. Tôi thích trạng thái ấy, như thể mọi thứ bên ngoài đang ngừng lại" - Nhung cho hay.

Nói về quá trình thực hiện album này, nữ nghệ sĩ cello sinh năm 1995 cho rằng điều khó nhất không nằm ở việc kéo những đoạn nhạc phức tạp, mà ở khả năng tiết chế cảm xúc.

"Mình là người tạo ra chuyển động, nhưng người nghe lại cảm thấy mọi thứ đang đứng yên" cô nói.

Trong Walking in Silence, khoảng lặng không chỉ là những dấu nghỉ trên bản nhạc. Nó trở thành một phần của cảm xúc. Có những đoạn cello kéo rất dài, rất mỏng, gần như tan vào không khí. Có những khoảnh khắc piano chỉ còn vài note đơn độc vang lên giữa không gian tĩnh lặng. Và cũng có những lúc âm nhạc gần như biến mất hoàn toàn, để lại cảm giác lơ lửng giống một dòng suy nghĩ chưa kịp gọi tên.

"Đôi khi sự yên tĩnh lại tạo cảm xúc mạnh hơn cả cao trào" Cường Tống nói về tư duy sáng tác của mình.

Cuộc gặp của hai nghệ sĩ không thuộc về thị trường

Điều thú vị là album Walking in Silence không được tạo ra từ một tính toán mang tính thị trường.

Cường Tống cho biết anh từng "nhắm" đến nhiều nghệ sĩ cho dự án này, nhưng cuối cùng Trần Hồng Nhung là người khiến anh cảm thấy phù hợp nhất với tinh thần album, không chỉ bởi kỹ thuật biểu diễn, mà còn vì sự đồng điệu trong tư duy âm nhạc.

Cả hai đều là những nghệ sĩ được đào tạo hàn lâm bài bản, nhưng không chọn đi theo hướng biểu diễn phô diễn kỹ thuật hay tạo hiệu ứng đại chúng. Họ quan tâm nhiều hơn tới chiều sâu cảm xúc và cá tính nghệ thuật.

"Tôi không phải kiểu nghệ sĩ muốn xuất hiện liên tục và cũng không chủ động 'đuổi theo' sự nổi tiếng" - Hồng Nhung nói. Cô thừa nhận mình không quá quan tâm tới việc "phổ cập" bản thân, dù vẫn luôn mong muốn có nhiều người bước vào thế giới âm nhạc của mình hơn.

Ở phía bên kia, Cường Tống cũng không xem Walking in Silence như một "tuyên ngôn" theo nghĩa quá lớn lao.

"Có lẽ điều quan trọng nhất với tôi là giữ được cá tính riêng và không quá lo lắng về những thứ phía sau" anh nói.

Với những chia sẻ của hai nghệ sĩ, điều đặc biệt ở Walking in Silence có lẽ không nằm ở câu chuyện tình yêu hay những nỗi buồn cụ thể mà album kể lại, mà ở lựa chọn đi ngược nhịp ồn ào của thời đại: chậm hơn, tối giản hơn và tĩnh lặng hơn. Nhưng không phải để tách khỏi khán giả, mà để giữ cho âm nhạc còn khả năng chạm vào phần sâu nhất của cảm xúc con người.

Trong thời đại mà phần lớn âm nhạc được tiêu thụ bằng vài chục giây lướt qua trên mạng xã hội, Walking in Silence gần như đi theo hướng ngược lại: đòi hỏi người nghe phải từ tốn để nghe, có thể nghe nhiều lần và chịu khó ở lại lâu hơn với cảm xúc của mình.

Sự gặp gỡ của các nghệ sĩ trong Walking in Silence cũng cho thấy, Cường Tống và Trần Hồng Nhung không tham vọng tạo ra một sản phẩm dễ lan truyền, mà ở việc tìm thấy một người hiểu được tinh thần âm nhạc mình theo đuổi.

Có lẽ cũng bởi thế mà sản phẩm mất gần ba năm để hoàn thiện. Có những đoạn được thu đi thu lại chỉ để giữ đúng "độ im lặng" cần có.