Giải Viện Hàn lâm Nhạc đồng quê: Trở về chất đồng quê mộc mạc

Ít ngày sau lễ trao Giải Viện Hàn lâm Nhạc đồng quê 2026 (18/5 theo giờ Việt Nam), những kết quả được công bố vẫn tiếp tục gây chú ý trong giới yêu nhạc. Trong một năm nhạc đồng quê thịnh hành trên toàn cầu, các lựa chọn của giải thưởng không chỉ phản ánh sức nóng của dòng nhạc này, mà còn gửi đi thông điệp rõ ràng về sự trở lại của chất đồng quê mộc mạc.

Đáng nói, chính những lựa chọn ấy cũng tạo ra không ít bất ngờ ở các hạng mục lớn.

Nhiều thay đổi

Giải Viện Hàn lâm Nhạc đồng quê (ACM) là một trong những giải thưởng lâu đời và danh giá nhất trong ngành công nghiệp âm nhạc Mỹ. Giải được Viện Hàn lâm Nhạc đồng quê trao thường niên từ năm 1966, để tôn vinh những thành tựu của ngành công nghiệp âm nhạc trong năm trước đó.

Ban đầu, giải ra đời chỉ để dành cho các nghệ sĩ nhạc đồng quê ở Bờ Tây nước Mỹ, đối trọng với Giải Hiệp hội Nhạc đồng quê (CMA) vốn tập trung vào nghệ sĩ ở Nashville (Bờ Đông). Hiện nay, ACM đã mở rộng quy mô ra toàn quốc và toàn cầu. Cùng với CMA và Grammy, giải ACM được coi là những công nhận cao quý nhất trong nhạc đồng quê.

Trong suốt chiều dài lịch sử, ACM còn là bệ phóng sự nghiệp vững chắc cho nhiều tên tuổi lớn như Garth Brooks, George Strait, Reba McEntire, Taylor Swift, Carrie Underwood, Luke Combs và Chris Stapleton.

Với nhạc đồng quê đang bước vào giai đoạn hoàng kim, ACM cũng trở thành giải thưởng thu hút sự chú ý lớn từ công chúng. Nhưng có lẽ vì thế, giải đang có nhiều thay đổi.

Giải trước đây thường bị cho là đậm chất giải trí, tiệc tùng và chiều lòng người hâm mộ. Tuy nhiên, từ năm 2016, ACM đã bỏ hình thức chấm giải theo bình chọn của khán giả. Ngày nay, kết quả ACM hoàn toàn do các thành viên Viện Hàn lâm Nhạc đồng quê - gồm các chuyên gia, nhạc sĩ, nhà sản xuất, ca sĩ và những người chuyên nghiệp trong giới - quyết định.

Ngoài ra, giai đoạn trước thập kỷ 2020, giải thường chuộng những giai điệu bóng bẩy, pha dòng. Càng về sau, những nghệ sĩ mộc mạc, tự sự, đậm chất đồng quê càng lấy lại được vị thế ở các hạng mục lớn.

Khi các đề cử cho ACM 2026 được công bố vào đầu tháng Tư, câu chuyện nổi bật nhất là sự thống trị của các nữ nghệ sĩ. Megan Moroney với 9 đề cử, Miranda Lambert với 8 đề cử, Ella Langley và Lainey Wilson đều 7 đề cử, dẫn đầu danh sách và đều vượt qua nam nghệ sĩ có nhiều đề cử nhất là Chris Stapleton với 6 đề cử.

Ngoài ra, đáng chú ý khi Cherry Valley của Carter Faith là album đầu tay đầu tiên, kể từ Traveller (2016) của Chris Stapleton, nhận được đề cử ở giải Album của năm. Trước đây, hạng mục này thường chỉ dành cho các nghệ sĩ kỳ cựu. Đề cử lần này cho thấy rõ nhất xu hướng cởi mở và trẻ hóa của ACM gần đây.

Bất ngờ ở giải lớn nhất

Kết quả, không ai ngạc nhiên khi ca khúc Choosin' Texas của Ella Langley giành giải Đĩa đơn của năm và Ca khúc của năm. Ca khúc được trau chuốt tỉ mỉ, dễ tạo đồng cảm này là một trong những hit nhạc đồng quê thành công nhất trong lịch sử.

Theo đó, Choosin' Texas hiện là ca khúc đồng quê của nữ nghệ sĩ có nhiều tuần đứng đầu BXH Billboard Hot 100 nhất, với 10 tuần, vượt xa kỷ lục cũ là 3 tuần của We Are Never Ever Getting Back Together (2012) thuộc về Taylor Swift. Sẽ là một cú sốc nếu nó không thắng lớn tại ACM năm nay.

Nhiều chuyên gia đã dự đoán rằng The Red Clay Strays, Brooks & Dunn và Cody Johnson sẽ lặp lại chiến thắng của họ tại lễ trao giải CMA vừa qua với các giải Nhóm nhạc của năm, Bộ đôi của năm và Nam nghệ sĩ của năm. Quả thực đúng là vậy!

Chỉ có giải lớn Nữ nghệ sĩ của năm là có sự thay đổi. Lainey Wilson đã giành chiến thắng ở hạng mục này tại CMA, lần thứ tư liên tiếp. Tại ACM, giải được trao cho Langley.

Đặc biệt, Miranda Lambert đã có được chiến thắng thứ tư ở hạng mục Ca khúc của năm, với tư cách là nhạc sĩ sáng tác Choosin' Texas, đưa cô trở thành nghệ sĩ được vinh danh nhiều nhất ở hạng mục này. Tổng cộng, đây là chiến thắng thứ 32 của cô nói chung, tiếp tục phá kỷ lục của chính cô với tư cách là nghệ sĩ được vinh danh nhiều nhất tại ACM.

Nhưng những kết quả ấy không đồng nghĩa với sự thiếu vắng bất ngờ tại giải năm nay. Moroney là người được đề cử nhiều nhất năm nhưng đã ra về trắng tay. Cô từng giành giải Nghệ sĩ nữ mới của năm cách đây hai năm nhưng chưa thắng lại kể từ đó. Cả Lainey Wilson, Chris Stapleton, Zach Top cũng đều không thắng giải nào dù nhận nhiều đề cử. Đó là do các đề cử của họ hầu hết đã về tay Langley - người thắng nhiều nhất ACM năm nay với 5 giải.

Tương tự, Morgan Wallen cũng bị ngó lơ. Album I'm the Problem của anh, đứng đầu Billboard 200 trong 13 tuần, đã thua giải Album của năm về tay Parker McCollum của Parker McCollum. Album phòng thu trước đó của anh, One Thing at a Time, đứng đầu BXH tới 19 tuần, cũng thua. Anh chỉ thắng vào năm 2022 với Dangerous: The Double Album, là chiến thắng duy nhất của anh ở hạng mục này cho đến nay. Đây quả là thành tích khá khiêm tốn đối với Wallen - một trong những nghệ sĩ có album bán chạy nhất thế kỷ này.

Nhưng bất ngờ lớn nhất có lẽ là chiến thắng của Cody Johnson ở hạng mục Nghệ sĩ giải trí của năm. Đây là giải danh giá nhất tại ACM, tôn vinh nghệ sĩ có hoạt động bùng nổ và cống hiến lớn nhất trong năm cho nhạc đồng quê. Những tiêu chí mơ hồ này rất khó định lượng. Nhưng nếu hạng mục này đại diện cho sứ mệnh lan tỏa nhạc đồng quê, thì có vẻ Ella Langley mới là người chiến thắng. Năm qua không có ca khúc đồng quê nào đình đám hơn Choosin' Texas của cô. Thế nhưng, cô thậm chí không được đề cử.

Các nghệ sĩ được đề cử cũng vô cùng cạnh tranh. Đó là Lainey Wilson, người đã thắng hai năm liên tiếp, Chris Stapleton, người thắng năm 2023, và bốn nghệ sĩ đang tranh giành chiến thắng đầu tiên của họ ở hạng mục này là Luke Combs (đã được đề cử 7 năm liên tiếp), Morgan Wallen (đề cử 4 năm liên tiếp), Jelly Roll (đề cử 3 năm liên tiếp) và Megan Moroney (đề cử đầu tiên).

Bản thân Johnson từng 3 lần được đề cử giải Nghệ sĩ giải trí của năm. Tuy nhiên, trước đây, anh mới chỉ giành được một giải ACM duy nhất, vào hai năm trước, là giải Ca khúc của năm với tư cách là nghệ sĩ đã phổ biến ca khúc Dirt Cheap, do Josh Phillips sáng tác.

Thông điệp rõ ràng

Chiến thắng của Cody Johnson có lẽ là tuyên bố rõ ràng nhất của ACM về sự trở lại với nhạc đồng quê mộc mạc, xa rời kiểu nhạc đồng quê quá bóng bẩy.

Johnson sinh năm 1987. Anh bắt đầu học chơi nhạc từ năm 12 tuổi, dưới sự chỉ dạy của bố. Anh đã tự phát hành 6 album trước khi có được hợp đồng với hãng đĩa lớn. Tổng cộng, tới nay, anh đã ra mắt 10 album, gần nhất là Banks of the Trinity (2026).

Johnson không phải nhân vật ồn ào, hay gây tranh cãi trên mạng. Khi ở nhà, anh nói mình đơn thuần "là chồng, là cha, là gã chăn bò". Với khán giả, anh là kiểu ngôi sao bền bỉ, thường được ví là "vua đi lưu diễn".

Năm vừa qua, dù không thu hút sự chú ý của báo chí, anh đã có chuyến lưu diễn tại các địa điểm lớn và thường xuyên cháy vé. Các hit cũ của anh cũng âm thầm duy trì thứ hạng tốt trên các BXH và nền tảng streaming.

Việc anh vượt qua các đối thủ nặng ký trong giải Nghệ sĩ giải trí của năm một lần nữa cho thấy sức mạnh vững chắc của phong cách đồng quê truyền thống. Ngay trong lễ trao giải ACM, thay vì chọn các hit đang thịnh hành trên đài để quảng bá, Johnson đã đem đến màn trình diễn vô cùng khác lạ và nghệ thuật.

Anh đã bước lên sân khấu và thể hiện bản cover mộc mạc, gai góc nhưng đầy cảm xúc ca khúc đồng quê kinh điển Travelin' Soldier, do Bruce Robison sáng tác vào cuối thập niên 1990. Màn biểu diễn này ngay lập tức trở thành một trong những khoảnh khắc được thảo luận nhiều nhất trong toàn bộ lễ trao giải ACM khi nó phô diễn trọn vẹn chất giọng nội lực của Johnson và tinh thần đồng quê nguyên bản.

Chiến thắng của Johnson - và có lẽ là tinh thần đồng quê - có thể tóm tắt trong chính lời của anh khi nhận giải Nam nghệ sĩ của năm: "Không muốn nói những lời quá sáo rỗng, nhưng tôi phải nói rằng chiến thắng này hoàn toàn xứng đáng sau nhiều lần vấp ngã".