Văn hóa soi đường: Sức sống văn hóa Việt trên đất nước Triệu Voi

Tối 15/5, bầu không khí tại thành phố Kaysone Phomvihane, thủ phủ của tỉnh Savannakhet, Trung Lào, trở nên sôi động và náo nhiệt hơn thường lệ. 

Xem chuyên đề Văn hóa soi đường TẠI ĐÂY

Trong khuôn khổ Tuần Văn hóa Việt Nam tại Lào năm 2026, chương trình nghệ thuật đặc sắc mang tên "Hương sắc Việt" do Nhà hát Múa rối Việt Nam thực hiện đã mang đến một "cơn sốt" văn hóa thực sự, viết tiếp hành trình đầy cảm xúc của tình hữu nghị vĩ đại giữa hai dân tộc Việt Nam-Lào anh em.

Tiếp nối thành công vang dội của hai đêm diễn mở màn tại thủ đô Viêng Chăn, múa rối nước Việt Nam đã lan tỏa mạnh mẽ tới trung tâm văn hóa của Nam Lào. Hội trường Nhà văn hóa tỉnh Savannakhet với sức chứa 700 chỗ ngồi đã chật kín cả hai tầng từ rất sớm. Ban Tổ chức phải bố trí thêm các hàng ghế phụ dọc lối đi và hành lang để đáp ứng dòng người đổ về mỗi lúc một đông, tạo nên một sự quá tải đầy hạnh phúc cho những người làm nghệ thuật.

Đến dự và chung vui cùng đêm hội văn hóa, về phía Việt Nam có Đại sứ Việt Nam tại Lào Nguyễn Minh Tâm cùng các cán bộ, cơ quan đại diện và đông đảo kiều bào đang sinh sống, học tập tại địa phương. Về phía nước bạn Lào, sự kiện vinh dự có sự hiện diện của đồng chí Daovone Xaysouliane, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban Chính quyền tỉnh Savannakhet; ông Lamkhun Volavong, Giám đốc Sở Văn hóa và Du lịch tỉnh, cùng đại diện các sở, ban, ngành và hàng ngàn người dân xứ hoa Champa.

Không đơn thuần là một buổi biểu diễn kỹ nghệ, "Hương sắc Việt" mang tầm vóc của một cuốn biên niên sử bằng hình ảnh và âm thanh, dẫn dắt người xem đi qua chiều dài hàng nghìn năm văn hiến của dân tộc Việt Nam. Tiếng trống hội rộn rã mở màn cho tiết mục "Huyền thoại Tiên Rồng", tái hiện truyền thuyết Lạc Long Quân - Âu Cơ, khẳng định chiều sâu cội nguồn và tinh thần đại đoàn kết dân tộc. Từng động tác uyển chuyển của các diễn viên múa, kết hợp với hiệu ứng ánh sáng hiện đại, đã lập tức chinh phục những khán giả khó tính nhất.

Từ không gian huyền thoại thiêng liêng, mạch chương trình uyển chuyển đưa người xem hòa vào dòng chảy bình dị của đời sống thường nhật. Bản sắc Việt lúc này không còn là những khái niệm trừu tượng, mà hiện lên đầy chất thơ qua các tiết mục "Kể chuyện ngày mùa" hay "Nét duyên làng Việt". Đó là nhịp điệu lao động hăng say, rộn ràng tiếng cười của người nông dân đồng bằng Bắc Bộ dưới cái nắng ngày hè, hay những ngày hội làng rực rỡ sắc xuân. Sức sống ấy tiếp tục được nối dài, đan xen từ điệu Quan họ mượt mà của "Trúc xinh" nơi miền Kinh Bắc, ngược ngàn lên "Xuân về trên bản H'Mông", "Tình ca Tây Nguyên", rồi lại xuôi dòng về phương Nam hiền hòa với "Nặng tình phương Nam", "Mùa hái quả".

Dưới bàn tay dàn dựng tài hoa của đạo diễn, NSND Nguyễn Tiến Dũng, chương trình là sự hòa quyện đỉnh cao giữa múa rối cạn, múa rối nước và âm nhạc dân tộc sống động. Tiếng độc tấu sáo trúc réo rắt phối thanh cùng tiếng nhị, đàn bầu, đàn K'ny và đàn T'rưng đã dệt nên một không gian âm thanh vừa hào hùng, vừa sâu lắng, chạm đến tầng sâu cảm xúc của công chúng nước bạn Lào.

Sự thấu hiểu về phong tục tập quán chính là nền tảng cốt lõi để củng cố tình đoàn kết vĩ đại giữa hai quốc gia. Xúc động trước tình cảm nồng nhiệt của khán giả, ông Lamkhun Volavong, Giám đốc Sở Văn hóa và Du lịch tỉnh Savannakhet, chia sẻ rằng bản thân cảm thấy vô cùng tự hào khi chứng kiến người dân địa phương đón nhận môn nghệ thuật độc đáo này.

Ông nhấn mạnh, đây là lần đầu tiên loại hình kịch rối nước xuất hiện tại địa phương và sự hưởng ứng nồng nhiệt của hàng nghìn khán giả là minh chứng rõ nét cho nhu cầu thưởng thức văn hóa rất lớn của người dân. Người đứng đầu ngành văn hóa tỉnh Savannakhet bày tỏ mong muốn trong tương lai, các đoàn nghệ thuật Việt Nam sẽ tổ chức nhiều chuyến lưu diễn kéo dài hơn nữa, mang múa rối nước đến với đồng bào ở cả những vùng sâu, vùng xa, để tình đoàn kết, gắn bó giữa hai dân tộc ngày càng thắt chặt, hòa quyện thành sức mạnh tổng hợp vượt qua mọi thử thách.

Chương trình khép lại bằng màn chào kết xúc động trên nền liên khúc "Hello Việt Nam-Hoa đẹp Chămpa". Hình ảnh những con rối mang trang phục truyền thống của hai nước cùng nhảy múa, hòa chung một nhịp trên sân khấu, đã thể hiện sinh động mối quan hệ hữu nghị bền chặt giữa hai Đảng, hai Nhà nước và tình cảm sắt son của nhân dân hai nước.

Khi ánh đèn sân khấu tắt, hội trường bùng nổ bởi những tràng pháo tay kéo dài không dứt. Phần thưởng lớn nhất, ý nghĩa nhất đối với các nghệ sĩ Việt Nam chính là ánh mắt lấp lánh và nụ cười rạng rỡ của khán giả Savannakhet. Có mặt tại khán đài cùng bạn bè, em Soukmesa Khamvilay hào hứng bộc lộ niềm vui thích khi lần đầu tiên được tận mắt chứng kiến những nét đẹp phong tục của đất nước Việt Nam anh em thông qua những con rối biết nhảy múa. Em nói sẽ kể lại câu chuyện kỳ diệu ngày hôm nay cho bạn bè của mình, để thế hệ trẻ hai nước cùng chung tay gìn giữ và phát huy mối quan hệ thân thiết vốn có.

Tuần Văn hóa Việt Nam tại Lào năm 2026 diễn ra từ ngày 12 đến ngày 16/5/2026. Đây là sự kiện quy mô nhằm triển khai thỏa thuận cấp cao giữa hai nước, kết quả Khóa họp lần thứ 48 Ủy ban liên Chính phủ Việt Nam - Lào và Chương trình hợp tác văn hóa, du lịch giai đoạn 2026-2030. Sự thành công rực rỡ của chuỗi biểu diễn tại Viêng Chăn và Savannakhet một lần nữa khẳng định: Văn hóa chính là con đường ngắn nhất, bền vững nhất để kết nối trái tim với trái tim.

Những cái vẫy tay lưu luyến, những bức ảnh kỷ niệm chụp vội giữa nghệ sĩ và người hâm mộ xứ Triệu Voi trong đêm muộn Savannakhet thay cho lời tạ từ và lời hẹn gặp lại đầy hy vọng. "Hương sắc Việt" đã khép lại, nhưng âm hưởng của chương trình sẽ còn vang vọng, là nét son rực rỡ trong bức tranh toàn cảnh về mối quan hệ đặc biệt Việt Nam - Lào.