Kinh dị dân gian Việt Nam được chú ý tại Chợ phim Cannes

Một dự án kinh dị dân gian mới của Việt Nam đang thu hút sự quan tâm tại thị trường điện ảnh quốc tế khi phim điện ảnh Trấn yểm (tên quốc tế: The 10th House) chính thức được giới thiệu tới các nhà mua phim toàn cầu tại Chợ phim Cannes (Marché du Film).

Theo Variety, Skyline Media đã mua quyền phát hành quốc tế của dự án từ ProductionQ và sẽ đại diện chào bán bộ phim tại Chợ phim Cannes năm nay. Đây được xem là một tín hiệu đáng chú ý đối với dòng phim kinh dị dân gian Việt Nam, trong bối cảnh thị trường quốc tế đang ngày càng quan tâm tới các tác phẩm kinh dị châu Á mang màu sắc bản địa.

Phim Việt Nam mang chất liệu “bùa Lỗ Ban” ra thị trường quốc tế

Trấn yểm là dự án mới nhất của bộ đôi đạo diễn - nhà sản xuất Trần Hữu Tấn và Hoàng Quân, những người đứng sau nhiều tác phẩm kinh dị Việt Nam từng gây chú ý trong vài năm gần đây.

Phim khai thác một nhánh tín ngưỡng dân gian còn khá ít được đưa lên màn ảnh: những lời đồn về việc thợ xây giấu bùa chú hoặc “trấn yểm” bên trong cấu trúc ngôi nhà. Theo giới thiệu từ ê-kíp, tác phẩm được lấy cảm hứng từ các câu chuyện liên quan đến bùa Lỗ Ban - loại bùa chú dân gian liên quan đến thợ xây/mộc, thường dùng để trấn yểm hoặc bảo vệ công trình.

Nội dung phim xoay quanh một chàng trai bắt đầu ghi lại những hiện tượng kỳ lạ xảy ra trong căn nhà của mình sau cái chết khó hiểu của cha. Từ đó, anh phát hiện một nghi thức cấm kỵ liên quan tới ngôi nhà và chuỗi sự kiện siêu nhiên ngày càng mất kiểm soát.

"Trấn yểm" là tác phẩm điện ảnh mới nhất của bộ đôi Trần Hữu Tấn và Hoàng Quân

Phần giới thiệu dự án của ê-kíp cũng gây tò mò khi đặt câu hỏi: “Bạn có chắc ngôi nhà của mình chỉ được xây bằng gạch và xi măng? Hay ẩn sâu bên trong từng viên gạch, từng cột nhà… là một giao kèo mà chính bạn cũng không hề hay biết?”.

Việc sử dụng chất liệu bùa Lỗ Ban và những truyền thuyết về “trấn yểm” cho thấy điện ảnh kinh dị Việt Nam đang bắt đầu đào sâu hơn vào các yếu tố văn hóa dân gian bản địa thay vì chỉ khai thác mô-típ hù dọa quen thuộc.

Liên hoan phim Cannes không chỉ là thảm đỏ

Sự xuất hiện của Trấn yểm tại Cannes lần này không nằm trong hạng mục tranh giải của Liên hoan phim Cannes mà thuộc khuôn khổ Chợ phim Cannes - một trong những chợ phim lớn nhất thế giới.

Đây là nơi các công ty điện ảnh, nhà phát hành, nền tảng phát trực tuyến và nhà đầu tư toàn cầu tìm kiếm những dự án tiềm năng để mua bản quyền hoặc hợp tác phát hành. Việc một dự án Việt Nam được giới thiệu từ giai đoạn tiền kỳ cho thấy các đơn vị phát hành đang đặt kỳ vọng nhất định vào khả năng thương mại quốc tế của bộ phim.

Trong nhiều năm qua, điện ảnh châu Á, đặc biệt là dòng folk horror (kinh dị dân gian), đã trở thành một trong những xu hướng nổi bật trên thị trường quốc tế. Những tác phẩm như Incantation (Chú nguyền, 2022) của Đài Loan (Trung Quốc), The Medium (Âm hồn nhập xác, 2021) hay Gonjiam: Haunted Asylum (Gonjiam: Bệnh viện ma ám, 2020) đều đạt thành công lớn nhờ kết hợp yếu tố tâm linh bản địa với phong cách đoạn phim được tìm thấyhorrorkinh dị tâm lý hiện đại.

Trong bối cảnh đó, Trấn yểm được xem là dự án có tiềm năng tiếp cận xu hướng khán giả quốc tế đang ngày càng tò mò với những truyền thuyết và nghi thức bí ẩn đến từ châu Á.

Kinh dị đang trở thành “vũ khí” quốc tế của phim Việt Nam?

Việc Skyline Media đưa Trấn yểm tới Cannes cũng phản ánh sự phát triển khá rõ của dòng phim kinh dị Việt Nam trong vài năm gần đây.

Năm 2022, Vietnamese Horror Story (Chuyện ma gần nhà) từng trở thành phim kinh dị Việt Nam có doanh thu cao nhất năm, đồng thời được phát hành tại hơn 45 quốc gia và vùng lãnh thổ trước khi góp mặt tại Liên hoan phim Quốc tế Gérardmer ở Pháp.

Tiếp đó, The Soul Reaper (Kẻ ăn hồn, 2023) tiếp tục vượt qua thành tích trước đó để trở thành một trong những phim kinh dị Việt ăn khách nhất thời điểm phát hành, đồng thời được Netflix mua quyền phát hành tại khu vực Đông Nam Á.

Trong khi đó, The Sisters (Cám, 2024) được lựa chọn trình chiếu tại phần Limelight của Liên hoan phim Quốc tế Rotterdam ở Hà Lan và bán bản quyền cho hơn 12 lãnh thổ quốc tế.

Những tín hiệu này cho thấy kinh dị đang trở thành thể loại có khả năng “xuất khẩu” mạnh nhất của điện ảnh Việt Nam hiện tại. So với phim tâm lý hoặc hài tình cảm vốn phụ thuộc nhiều vào ngôn ngữ và văn hóa địa phương, kinh dị là dòng phim dễ vượt qua rào cản quốc tế hơn nhờ cảm xúc trực diện và tính phổ quát của nỗi sợ.

Đặc biệt, các yếu tố tín ngưỡng, truyền thuyết dân gian hay nghi lễ bí ẩn lại chính là điều khiến khán giả nước ngoài tò mò về điện ảnh châu Á.

Từ chuyện kể dân gian đến thị trường toàn cầu

Trong nhiều năm, các chất liệu như ma quỷ, bùa chú, tín ngưỡng dân gian hay truyền thuyết đô thị từng xuất hiện khá nhiều trong văn hóa truyền miệng tại Việt Nam nhưng chưa được khai thác mạnh trên màn ảnh theo hướng hiện đại và có chiến lược quốc tế.

Sự xuất hiện của Trấn yểm tại Chợ phim Cannes cho thấy điện ảnh Việt Nam đang bắt đầu nhìn những câu chuyện dân gian như một nguồn tài nguyên văn hóa có thể chuyển hóa thành sản phẩm điện ảnh mang tính toàn cầu.

Nếu thành công, đây có thể là bước tiếp theo trong quá trình xây dựng “thương hiệu kinh dị Việt Nam” trên thị trường quốc tế - điều mà Thái Lan, Indonesia hay Hàn Quốc đã làm rất hiệu quả trong hơn một thập kỷ qua.

Theo kế hoạch hiện tại, Trấn yểm dự kiến khởi chiếu trong năm 2026.