Khi VAR định đoạt số phận của mùa giải Ngoại hạng Anh

Trận thắng 1-0 của Arsenal trước West Ham có thể trở thành bước ngoặt lớn nhất cả mùa giải, bởi ở những phút bù giờ cuối cùng, một quyết định gây tranh cãi của VAR đã thay đổi hoàn toàn cục diện cuộc đua vô địch lẫn cuộc chiến trụ hạng.

Gary Neville gọi đây là "thời khắc VAR lớn nhất lịch sử Ngoại hạng Anh", còn những tranh luận kéo dài sau trận cho thấy bóng đá Anh vẫn chưa thể tìm ra ranh giới rõ ràng giữa công nghệ và cảm xúc sân cỏ.

Quyết định thay đổi cả mùa giải

Phút 94, West Ham được hưởng quả phạt góc cuối cùng của trận đấu. Thủ môn Mads Hermansen cũng lao lên tham gia tấn công trong nỗ lực tìm bàn gỡ hòa. Quả treo bóng tạo nên khung cảnh hỗn loạn trong vòng cấm Arsenal, nơi hàng loạt cầu thủ đôi bên kéo áo, tranh chấp và va chạm dữ dội.

David Raya băng ra bắt bóng nhưng không thể làm chủ tình huống. Bóng bật ra đúng vị trí của Callum Wilson và anh lập tức tung cú sút tung lưới Arsenal. Cầu trường London Stadium như nổ tung, bởi West Ham tin rằng họ đã giành lại 1 điểm quý giá trong cuộc chiến trụ hạng.

Nhưng Arsenal phản ứng dữ dội. Raya lập tức lao về phía trọng tài Chris Kavanagh để khiếu nại rằng anh đã bị phạm lỗi. Bên ngoài sân, Mikel Arteta cũng liên tục ra dấu yêu cầu VAR xem lại tình huống. Sau nhiều phút kiểm tra, trọng tài VAR Darren England quyết định gọi Kavanagh ra màn hình ngoài sân. Khi xem lại pha bóng ở nhiều góc quay khác nhau, Kavanagh xác định Pablo đã dùng tay cản trở Raya trong lúc thủ môn Arsenal bật nhảy bắt bóng. Quyết định cuối cùng được đưa ra: Không công nhận bàn thắng của West Ham.

Chỉ vài giây sau, tiếng còi mãn cuộc vang lên. Arsenal bảo toàn chiến thắng 1-0 và nới rộng khoảng cách với Man City lên thành 5 điểm, dù đội bóng của Pep Guardiola vẫn còn 1 trận chưa đấu. Sự khác biệt giữa thắng và hòa ở trận đấu này cực kỳ lớn. Nếu West Ham được công nhận bàn gỡ, Arsenal chỉ hơn Man City 3 điểm và áp lực sẽ nghiêng hoàn toàn về phía đội chủ sân Emirates. Nhưng thay vào đó, họ đang nắm lợi thế cực lớn trong cuộc đua tới chức vô địch đầu tiên kể từ năm 2004.

Đó là lý do Gary Neville nhận định đây có thể là khoảnh khắc mang tính lịch sử của Premier League. Tuy nhiên, điều khiến tranh cãi bùng nổ nằm ở chỗ đây không phải một tình huống rõ ràng tuyệt đối. Đúng là Pablo có đặt tay lên người Raya, nhưng trong vòng cấm khi ấy tồn tại vô số pha kéo áo và va chạm khác.

Declan Rice cũng có tác động với Konstantinos Mavropanos, trong khi Leandro Trossard giữ người Pablo ở phía sau. Chính sự hỗn loạn ấy khiến nhiều chuyên gia đặt câu hỏi: Tại sao chỉ một tác động lên thủ môn bị thổi phạt, còn những pha tranh chấp khác lại bị bỏ qua?

Nghịch lý mang tên VAR

Cựu thủ môn huyền thoại Peter Schmeichel là người phản ứng gay gắt nhất sau trận đấu. Ông cho rằng quyết định từ chối bàn thắng của West Ham "sai ở mọi cấp độ" và khẳng định Arsenal đã hưởng lợi từ những pha bóng tương tự suốt cả mùa giải.

Theo Schmeichel, nếu tình huống của Pablo bị coi là phạm lỗi, rất nhiều bàn thắng khác ở Premier League cũng đáng ra không được công nhận. Ông nhấn mạnh VAR mất tới 5 phút để đưa ra kết luận, và điều đó cho thấy đây không hề là một lỗi "rõ ràng và hiển nhiên", tiêu chí quan trọng nhất để VAR can thiệp.

Lập luận này nhận được sự đồng tình từ không ít chuyên gia. Nhà báo Jason Burt của Telegraph cho rằng tình huống có quá nhiều va chạm để có thể tách riêng một lỗi cụ thể.

Điều khiến Arsenal bị chỉ trích nhiều hơn là bởi chính họ từng hưởng lợi từ những tình huống tương tự trong mùa giải này. Ở trận gặp MU đầu mùa, William Saliba va chạm mạnh với thủ môn Altay Bayindir trước khi Riccardo Calafiori ghi bàn. Hay trong trận thắng Aston Villa, Gabriel cũng có pha thúc cùi chỏ vào Emiliano Martinez nhưng bàn thắng vẫn được công nhận.

Chính sự thiếu nhất quán ấy khiến Premier League rơi vào vòng xoáy tranh cãi. Jarrod Bowen nói thẳng sau trận rằng: "Nếu nhìn đủ lâu, bạn sẽ luôn tìm ra điều gì đó để thổi phạt". Đó cũng là cảm giác chung của rất nhiều cầu thủ và người hâm mộ hiện nay. Những pha va chạm vốn là một phần tự nhiên của Premier League giờ bị soi xét ở tốc độ chậm, dưới hàng chục góc quay khác nhau. Và đó có lẽ là nghịch lý lớn nhất của bóng đá hiện đại. VAR xuất hiện để giảm tranh cãi, nhưng cuối cùng lại tạo ra những cuộc tranh luận dữ dội hơn bao giờ hết.

M.Vũ