Suýt mất làn da khi tự chữa nấm bằng kem bôi không rõ nguồn gốc

Lạm dụng các loại thuốc bôi không rõ nguồn gốc, "kem gia truyền" chứa Corticoid đang khiến nhiều người bệnh nấm da rơi vào cảnh "tiền mất tật mang", biến một bệnh ngoài da đơn giản thành thảm họa toàn thân.

Từ một tổn thương nhỏ đến nấm da toàn thân

Vừa qua, Bệnh viện Da liễu Trung ương đã tiếp nhận một bệnh nhân nữ (50 tuổi) nhập viện trong tình trạng nghiêm trọng như toàn thân xuất hiện nhiều dát đỏ, bong vảy và ngứa dữ dội.

Theo lời kể của bệnh nhân, tình trạng này đã kéo dài 2 năm. Ban đầu chỉ là những nốt đỏ nhỏ, nhưng thay vì đi khám, bệnh nhân đã tự mua nhiều loại thuốc bôi không rõ nguồn gốc qua mạng và hiệu thuốc mà không có đơn thuốc. Ngoài ra, bệnh nhân còn kết hợp tắm lá, uống thuốc Nam, thuốc Bắc kéo dài. Kết quả là tổn thương không thuyên giảm mà lan rộng khắp đầu, mặt, tay chân và thân mình.

Tình trạng nấm da của bệnh nhân khi đến thăm khám đã lan rộng khắp đầu, mặt, tay chân và thân mình. Ảnh: BVCC

Qua thăm khám và xét nghiệm soi tươi, các bác sĩ phát hiện hình ảnh nấm sợi trên diện rộng. Bệnh nhân được chẩn đoán nấm da toàn thân, phải điều trị phối hợp giữa thuốc kháng nấm đường uống (Itraconazole) và thuốc bôi tại chỗ. May mắn, sau 3 ngày điều trị đúng phác đồ, tình trạng da của bệnh nhân đã cải thiện rõ rệt: da bớt đỏ, thâm lại và ngừng bong vảy.

Sai lầm khi dùng Corticoid để nuôi nấm

ThS.BS. Dương Phúc Hiếu (Bệnh viện Da liễu Trung ương) cho biết, bệnh nấm sợi (Dermatophytes) là nhiễm nấm nông ngoài da thường gặp. Nếu điều trị đúng cách, bệnh thường khỏi sau 1–2 tuần. Tuy nhiên, sự nguy hiểm nằm ở việc người dân tự ý sử dụng các loại thuốc bôi có chứa Corticoid. Theo các chuyên gia y tế, hoạt chất Corticoid có khả năng kháng viêm và cắt cơn ngứa rất nhanh, dễ khiến người bệnh lầm tưởng là đã khỏi. Tuy nhiên, việc tự ý bôi các loại thuốc chứa chất này lên vùng da bị nấm lại gây ra tác dụng ngược nguy hiểm. 

Cụ thể, Corticoid gây ức chế hệ miễn dịch tại chỗ, làm suy yếu hàng rào bảo vệ tự nhiên của da. Điều này không những không tiêu diệt được vi nấm mà còn tạo điều kiện cho chúng phát triển âm thầm từ sâu bên trong. Đáng ngại hơn, thuốc còn làm thay đổi hình dáng đặc trưng của tổn thương nấm (hiện tượng nấm mất dấu vết - Tinea Incognito), gây khó khăn cho việc chẩn đoán chính xác và điều trị dứt điểm về sau.

Những hệ lụy nghiêm trọng cho làn da

BSCKII. Nguyễn Thị Thanh Thùy, Trưởng khoa Khoa Điều trị bệnh da phụ nữ và trẻ em, cảnh báo về tình trạng các loại kem bôi "gia truyền", "kem trộn" chứa Corticoid liều cao đang được bán tràn lan trên các sàn thương mại điện tử. Việc lạm dụng các loại thuốc không rõ nguồn gốc này dẫn đến những biến chứng nặng nề như:

1. Nấm ăn sâu vào nang lông: Vi nấm lan tỏa toàn thân, xâm nhập sâu hơn vào da.

2. Hỏng cấu trúc da: Gây teo da (da mỏng như tờ giấy), rạn da vĩnh viễn và lộ rõ mạch máu.

3. Bội nhiễm vi khuẩn: Da bị loét, chảy mủ, có nguy cơ nhiễm trùng máu do hệ miễn dịch tại chỗ bị phá hủy.

4. Lệ thuộc thuốc: Người bệnh rơi vào vòng quẩn quanh, hễ ngưng bôi là nấm bùng phát mạnh hơn.

Lời khuyên của chuyên gia

Các chuyên gia y tế khuyến cáo người dân cần lập tức ngừng sử dụng tất cả các loại thuốc bôi không rõ nguồn gốc để cắt đứt sự lệ thuộc của làn da vào hóa chất. Khi đi thăm khám, người bệnh nên chụp ảnh nhãn thuốc hoặc mang theo tuýp thuốc cũ; việc này giúp bác sĩ xác định chính xác hoạt chất đã sử dụng để đưa ra phác đồ xử lý phù hợp.

Đặc biệt, khi tổn thương đã lan rộng, người bệnh tuyệt đối không được tự điều trị tại nhà. Những trường hợp nấm da nặng do dùng sai thuốc cần được điều trị chuyên sâu bằng cách phối hợp giữa thuốc kháng nấm và các loại kem phục hồi cấu trúc da. Các bác sĩ nhấn mạnh, làn da là lá chắn bảo vệ cơ thể, do đó việc tự ý "đặt cược" sức khỏe vào những sản phẩm không tên tuổi có thể biến một bệnh lý đơn giản thành thảm họa cả về sức khỏe lẫn thẩm mỹ.