Chào tuần mới: Khi văn hóa trở thành ưu tiên tại nghị trường

Chúng ta bước sang tuần mới với một tin vui cho ngành văn hóa: Quốc hội sẽ xem xét, thông qua dự thảo Nghị quyết về cơ chế, chính sách đột phá phát triển văn hóa Việt Nam tại Kỳ họp thứ nhất.

Cụ thể, sáng 12/4, với 100% số phiếu tán thành từ các đại biểu, Quốc hội đã thông qua việc điều chỉnh, bổ sung Chương trình Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI (chính thức khai mạc từ sáng 6/4). Và dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đột phá phát triển văn hóa Việt Nam là một trong bốn nội dung được bổ sung vào chương trình kỳ họp để Quốc hội xem xét, thông qua.

Với sự đồng thuận tuyệt đối của các đại biểu Quốc hội, việc dự thảo này được khẩn trương bổ sung vào chương trình nghị sự là dấu mốc cho thấy một hướng chuyển động chính sách đang hình thành trong kỷ nguyên phát triển mới: văn hóa được đặt vào vị trí trung tâm trong tư duy phát triển của đất nước.

Xa hơn, bên cạnh sự khẳng định đó, điều đáng chú ý còn nằm ở nhịp độ khẩn trương và mức độ ưu tiên rõ rệt trong hành động. Đặt trong dòng chảy chung, đây là bước đi tiếp theo nhằm cụ thể hóa Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 07/01/2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam - một quá trình đang được triển khai với tinh thần quyết liệt và đồng bộ.

Cần nhắc lại, Nghị quyết số 80-NQ/TW đã xác lập một cách dứt khoát vai trò của văn hóa trong giai đoạn mới, với những định hướng chủ đạo như "Văn hóa phải đi trước soi đường, thấm vào từng quyết sách phát triển, đề cao giá trị nhân văn, chuẩn mực đạo đức xã hội". Đồng thời, "Phát triển văn hóa, con người là nền tảng, nguồn lực nội sinh quan trọng, động lực to lớn, trụ cột, hệ điều tiết cho phát triển nhanh và bền vững đất nước", và "Quán triệt quan điểm phát triển văn hóa ngang tầm với chính trị, kinh tế, xã hội".

Rõ ràng, với việc khẳng định lại vị thế của văn hóa trong dòng chảy phát triển, những định hướng ấy đã đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc chuyển hóa nhận thức thành hành động cụ thể.

Chính vì vậy, trong phần mục tiêu và giải pháp, Nghị quyết đã nhấn mạnh: "Sửa đổi, bổ sung, thay thế các văn bản quy phạm pháp luật còn bất cập, chồng chéo; tháo gỡ các điểm nghẽn, nút thắt về thể chế, đồng thời bổ sung khung pháp lý giải quyết những vấn đề mới phát sinh từ thực tiễn; bảo đảm tính khả thi, đồng bộ, liên thông giữa pháp luật về văn hóa với pháp luật liên quan…".

***

Để rồi, ở thời điểm hiện tại, thay vì chờ đợi những chu kỳ lập pháp thông thường, việc xem xét, thông qua dự thảo Nghị quyết về cơ chế, chính sách đột phá phát triển văn hóa Việt Nam ngay tại Kỳ họp đầu tiên của nhiệm kỳ Quốc hội mới đã cho thấy rõ đây là một ưu tiên chính trị - lập pháp mang tính thực chất, nhằm tiếp nối và phát huy tinh thần đột phá của Nghị quyết 80.

Nói cách khác, từ góc độ vận hành, chúng ta có thể thấy ở đây một sự chuyển động đồng bộ và nhanh nhạy từ Đảng tới Chính phủ và Quốc hội, khi Nghị quyết 80 không dừng lại ở việc xác lập định hướng, mà đã được nối tiếp gần như ngay lập tức bằng các bước đi cụ thể trong hệ thống lập pháp. Nhịp độ triển khai này cho thấy rõ: những điểm nghẽn của lĩnh vực văn hóa đã kéo dài quá lâu và cần được tháo gỡ bằng những cơ chế đủ mạnh và đủ nhanh, trên cơ sở định hướng từ Nghị quyết 80.

Rộng hơn, những chuyển động ở cấp chính sách hiện nay cũng là thời điểm để nhìn nhận lại vai trò của văn hóa trong cấu trúc phát triển chung. Tại đó, vượt qua việc giải quyết những hạn chế trước mắt, những ưu tiên cho văn hóa cũng chính là sự chuẩn bị cho một giai đoạn phát triển dài hạn, nơi các yếu tố về con người, bản sắc và sáng tạo ngày càng trở thành nền tảng. Khi những điểm nghẽn được tháo gỡ, không gian phát triển được mở rộng, văn hóa hoàn toàn có thể trở thành một động lực thực sự của đất nước trong kỷ nguyên phát triển mới.

Tất nhiên, những gì đang diễn ra mới chỉ là những bước đi trong một quá trình dài. Nhưng ngay ở thời điểm hiện tại, việc văn hóa được đặt đúng vị trí và được thúc đẩy với một nhịp độ khẩn trương đã là một tín hiệu tích cực.

Bởi đôi khi, chính cách lựa chọn ưu tiên trong chương trình nghị sự cũng đủ để định hình tầm nhìn của cả một nhiệm kỳ. Và việc Quốc hội bắt tay ngay vào xem xét, thông qua dự thảo nghị quyết lần này cho thấy tinh thần thể chế hóa Nghị quyết số 80-NQ/TW đang được thực hiện một cách khẩn trương, có trách nhiệm và có chiều sâu - một tín hiệu đáng kỳ vọng cho sự phát triển của văn hóa trong giai đoạn tới.