Trưng bày nhiều tư liệu về chuyến bay vào vũ trụ đầu tiên của người Việt Nam

Sáng 10/4, tại trụ sở 12 Đào Tấn (Hà Nội), Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước (Bộ Nội vụ) đã tổ chức khai mạc trưng bày "Chuyến bay Liên hợp 37 - Biểu tượng hợp tác vũ trụ Việt Nam - Liên bang Nga".

Sự kiện do Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước phối hợp tổ chức cùng nhiều cơ quan như Đại sứ quán Liên bang Nga tại Việt Nam, Cơ quan Lưu trữ Liên bang Nga, Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam… Đây là dấu mốc trang trọng kỷ niệm 65 năm thời điểm nhà du hành vũ trụ Liên Xô Yuri Gagarin thực hiện chuyến bay có người lái đầu tiên quanh Trái Đất trên tàu vũ trụ "Vostok" (12/4/1961 - 12/4/2026) - một bước ngoặt vĩ đại trong lịch sử khoa học và văn minh nhân loại.

Tiếp nối dấu mốc đó, chuyến bay Soyuz 37 - Liên hợp 37 năm 1980 đã ghi dấu ấn đặc biệt khi lần đầu tiên một người Việt Nam (Trung tướng, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Phạm Tuân) cùng nhà du hành vũ trụ Liên Xô Viktor Gorbatko thực hiện sứ mệnh ngoài không gian. Đây là biểu tượng sinh động của tình hữu nghị, sự tin cậy chính trị và hợp tác hiệu quả giữa Việt Nam và Liên Xô trước đây, Liên bang Nga ngày nay.

"Sứ mệnh chung Xô - Việt năm 1980 trên tàu "Soyuz-37" cũng là một cột mốc quan trọng trên hành trình của loài người chinh phục các vì sao, đồng thời là minh chứng sinh động cho tình hữu nghị và hợp tác chặt chẽ giữa hai quốc gia và hai dân tộc chúng ta" - Đại sứ Đặc mệnh toàn quyền Liên bang Nga tại Việt Nam Gennady Bezdetko chia sẻ tại lễ khai mạc trưng bày" - "Đây thực sự là một sự kiện gây tiếng vang lớn, khi báo chí quốc tế thời điểm đó đã đăng tải những dòng tít ấn tượng như: "Người anh hùng bắn rơi "pháo đài bay" B-52 của Mỹ - nay đang bay trong vũ trụ!".

Trưng bày giới thiệu hệ thống tài liệu, hình ảnh và hiện vật tiêu biểu, tái hiện toàn diện hành trình của chuyến bay Soyuz 37 - từ quá trình tuyển chọn, huấn luyện, thực hiện nhiệm vụ cho đến ngày trở về. Đây là những tài liệu lưu trữ quý được lựa chọn từ các cơ quan lưu trữ của Việt Nam và Liên bang Nga, cùng các phim tư liệu, phim ngắn và hiện vật, kỷ vật gắn liền với chuyến bay - trong đó có những vật phẩm từng được Trung tướng Phạm Tuân mang theo trong hành trình vào vũ trụ.

Trong khuôn khổ sự kiện, Ban Tổ chức đã công bố video ghi lại lời chúc của các phi hành gia Liên bang Nga đang làm việc trên Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS) - trạm vũ trụ lớn nhất của nhân loại - gửi tới Thủ đô Hà Nội của Việt Nam, bày tỏ mong muốn quan hệ Đối tác Chiến lược toàn diện giữa Việt Nam và Liên bang Nga ngày càng được củng cố và phát triển.

Bên cạnh đó, Ban Tổ chức cũng ra mắt ấn phẩm "Việt Nam - Liên Xô: Giai đoạn đấu tranh vì hòa bình của Việt Nam - Hội nghị Paris" - kết quả hợp tác giữa Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước Việt Nam và Cơ quan Lưu trữ Liên bang Nga. Ấn phẩm được biên soạn song ngữ Việt - Nga, tập hợp nhiều tài liệu lưu trữ có giá trị, trong đó có những tài liệu lần đầu tiên được công bố.

Đáng chú ý, các ấn phẩm đã được số hóa dưới dạng ebook, cho phép công chúng tra cứu và trải nghiệm trực tiếp tại không gian trưng bày, đồng thời có thể truy cập và tải về thông qua cổng thông tin điện tử cũng như fanpage chính thức của Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước. Việc đa dạng hóa hình thức tiếp cận góp phần mở rộng khả năng khai thác tài liệu, đưa nguồn tư liệu đến gần hơn với công chúng trong và ngoài nước, đặc biệt trong bối cảnh chuyển đổi số hiện nay.

Có mặt tại trưng bày, Trung tướng Phạm Tuân - nhân chứng lịch sử trực tiếp của chuyến bay - đã chia sẻ nhiều câu chuyện sống động, chân thực, đồng thời giao lưu, ký tặng ấn phẩm, tạo sự kết nối gần gũi với công chúng. Sự kết hợp này góp phần tạo nên một không gian trưng bày có chiều sâu, vừa đảm bảo tính xác thực của tư liệu, vừa tăng cường trải nghiệm, đưa lịch sử đến gần hơn với công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ.

"Chúng tôi tin tưởng rằng, cùng với trưng bày, cuốn sách ra mắt hôm nay là minh chứng sinh động cho sự tiếp nối hợp tác hiệu quả giữa các cơ quan lưu trữ hai nước, đồng thời khẳng định vai trò của tài liệu lưu trữ trong việc bảo tồn ký ức lịch sử, phục vụ nghiên cứu khoa học và giáo dục truyền thống, góp phần củng cố và phát triển quan hệ hữu nghị Việt Nam - Liên bang Nga trong giai đoạn mới" - ông Đặng Thanh Tùng, Cục trưởng Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước, cho biết.

Trưng bày "Chuyến bay Liên hợp 37 - Biểu tượng hợp tác vũ trụ Việt Nam - Liên bang Nga" sẽ kéo dài 2 tháng (tới hết ngày 10/6) và mở cửa tất cả các ngày trong tuần, từ 9h tới 16h.