"Vào bếp thật vui" cùng nhà thơ Nguyễn Thụy Anh

Nguyễn Thụy Anh luôn sôi nổi với những hoạt động giáo dục. Nhiều người thấy hình ảnh chị trên truyền thông và những thành quả đã thu được, rất dễ nghĩ chị chẳng còn thời gian cho bếp núc. Thế nhưng, thong thả ở gian bếp chính là những giây phút an vui của chị.

Xem chuyên đề Gặp gỡ các tác giả trong SGK TẠI ĐÂY

Bài thơ Vào bếp thật vui của Nguyễn Thụy Anh được in trong sách Tiếng Việt 3, tập 1, bộ Kết nối tri thức với cuộc sống

Thế giới của đứa trẻ có thể bắt đầu từ gian bếp

* Xin chị cho biết bài thơ "Vào bếp thật vui" ra đời như thế nào?  

- Bài thơ này ban đầu tôi đặt tên đơn giản là Bếp, đã ra đời cách đây gần 20 năm, trong thời gian con tôi còn nhỏ.

Mẹ con tôi thường trò chuyện về mọi thứ trên đời ở trong gian bếp. Tôi rửa bát thì bé xếp bát. Tôi nấu ăn thì bé nhặt rau. Tôi muốn giúp con tôi nhìn thấy niềm vui trong việc tương tác với đồ vật trong nhà, nên đã vừa làm vừa đọc thơ, vừa nhún nhảy. Thế giới của đứa trẻ có thể bắt đầu từ không gian này và lớn dần lên, mang theo cảm xúc tích cực vui tươi ấy.

* Chị còn nhớ rõ cảm xúc của mình trong quá trình viết bài thơ ấy chứ?

- Rất nhớ, bởi đó là chuỗi ngày hạnh phúc của tôi - lớn lên cùng con, chia sẻ tỉ mẩn với nó. Tôi còn nhớ, hồi bé, tôi rất mê cuốn Cái Tết của mèo con (Nguyễn Đình Thi), trong đó có miêu tả bác nồi kêu "bùng boong". Khi đọc truyện, tôi thấy cả gian bếp náo nhiệt làm sao! Đương nhiên, bếp của chúng tôi ngày trước khác bếp hiện đại của các gia đình bây giờ, nhưng đều thật vui nhộn.

Thế là cầm đến đồ vật nào, tôi lại mô phỏng tiếng kêu và nội dung lời thoại của nhân vật đó khiến bé con cười khúc khích. Tối đó, con ngủ rồi tôi mới ngồi viết lại bài thơ.

Khi đưa bài thơ vào sách giáo khoa, các nhà biên soạn đổi tên thành Vào bếp thật vui và các bạn nhỏ có vẻ như cảm thấy vui thật, nên rất nhiều bé đã làm thơ hoặc tự viết những đoạn văn về bếp nhà mình.

* Nhưng vì sao chị quan niệm bếp là vui nhất?

- Đọc bài thơ với những chi tiết miêu tả tỉ mỉ các sự vật quen thuộc được nhân cách hóa, hẳn ta thấy gian bếp là cả một xã hội thu nhỏ, xôn xao nói cười. Hy vọng các bé cũng sẽ tỉ mẩn ngắm từng nhân vật trong gian bếp để tưởng tượng ra cách họ đi đứng, nói cười, tranh cãi, dỗi hờn, chia sẻ, bảo vệ nhau, hợp tác với nhau cùng làm việc.

Những gì xảy ra ở đây hẳn sẽ nhiều kịch tính, với tố chất tò mò, hài hước của bọn trẻ, chúng sẽ nhìn thấy thật nhiều niềm vui.

"Tôi thích những ngày cận Tết"

* Với cá nhân chị, từ bé đến giờ chị vẫn thấy bếp là vui nhất à, trong khi nhiều phụ nữ than phiền rằng những ngày cận Tết chỉ cần nghe chữ bếp thôi là đã rất mệt?

- Ồ, mệt chứ! Nhiều lúc đi làm về, chưa kịp thay đồ đã vội lao vào bếp để kịp nấu bữa tối cho cả nhà - tôi cũng không thể không thấy mệt. Nhưng cứ mỗi sáng, việc đầu tiên tôi làm sẽ là ra bếp, lau dọn, bày biện, ngắm nghía rồi mới đi đâu thì đi.

Vào những ngày giáp Tết, có phút thong thả, thì pha tách trà ngồi lơ mơ bên cạnh con mèo, trong khi trên bếp một ấm nước đang phì khói trắng.

Bếp là không gian cho tôi nhiều cảm xúc, mà tôi vẫn thích nhất những cái bếp có lửa. Nó vẫn gợi cho tôi nhớ những bếp than, bếp dầu, bếp trấu thời bao cấp - cái thời khổ nghèo, thiếu thốn mà bằng cách nào đó bếp vẫn ấm nồng thơm mùi hành tỏi phi, mùi mắm mùi cơm mùi cá kho mặn.

Bếp lửa cũng gợi cho tôi nhớ bóng bố mẹ tôi chập chờn buổi sớm trong ánh đèn dầu hắt lên bức tường vôi màu vàng cũ kỹ mỗi khi bố chuẩn bị về đơn vị. (Bố tôi là quân nhân). Ký ức về bếp luôn là niềm vui êm ấm đối với tôi.

 Vì thế, bếp cho đến giờ vẫn là không gian tuyệt vời nhất trong nhà, nơi bước chân tôi đi lại mỗi ngày không mệt mỏi trong một khúc nhạc lòng.

* Bếp lửa có gắn bó và nhiều ý nghĩa với chị trong những ngày Tết không?

- Gần đây nhà tôi phải chuyển đổi từ bếp gas sang bếp từ theo đề nghị của phần lớn cư dân tòa nhà. Vẫn biết bếp từ tiện lợi an toàn hơn, nhưng thiếu vắng ngọn lửa ấm của gian bếp, nhất là ngày Tết, tôi cảm thấy rất hẫng hụt. Với tôi ngọn lửa ấy chính là hình ảnh kết nối từ bếp củi nồi bánh chưng cuả những cái Tết xa xưa, khi chúng tôi vẫn quây quần trải chiếu chơi tam cúc bên cạnh ngọn lửa ấm rồi thay nhau trông bếp cả đêm.

Giờ tôi vẫn nghĩ, hạnh phúc không có ở tiện nghi, mà ở không khí đầm ấm, yên ổn, an toàn trong gian bếp, thoảng mùi hương ngày Tết.

* Chị thích Tết hoặc những ngày cận Tết hơn?

- Tôi thích những ngày cận Tết, yêu cái không khí chộn rộn chuẩn bị đón Tết của từng nhà, từng ngõ phố. Cái Tết thời bao cấp là cái Tết rộn ràng trong khó khăn, thiếu thốn. Mỗi người cố gắng một chút và dành mọi thứ tốt đẹp nhất cho Tết vì đó luôn là một khởi đầu mới, ai nấy cũng mong cuộc sống tươi đẹp, no đủ hơn.

Tôi cũng yêu những ngày chuẩn bị đón Tết cùng cộng đồng người Việt Nam bên Nga. Xa quê, nhưng Tết rất gần, vì mỗi người Việt Nam ở đó đều mang trong mình một ký ức đẹp về Tết quê nhà để rồi thể hiện một cách nồng nhiệt: Gói bánh chưng, quấy chè kho, làm cành đào, làm giò chả, nấu măng miến… không thiếu thứ gì.

Thậm chí, tôi nghĩ, nỗi nhớ da diết luôn khiến hương vị Tết xưa trở lại đậm nét hơn, khiến những kẻ xa quê thương mến và đùm bọc nhau hơn.

* Cảm ơn chị vì đã chia sẻ những câu chuyện thú vị!