Từ chợ Tết xưa tới Hội chợ Mùa Xuân

Những ngày này, Hội chợ Mùa Xuân lần thứ nhất năm 2026 đang diễn ra rất sôi động tại Trung tâm Triển lãm Việt Nam (xã Đông Anh, Hà Nội) và sẽ kéo dài tới gần hết tuần sau, với sự tham gia của 2.500 doanh nghiệp và 3.000 gian hàng.

Sự kiện gắn với thời điểm Xuân Bính Ngọ 2026 đã cận kề, khi nhịp sống của mỗi gia đình dần thiên về việc chuẩn bị đón Tết. Trong bối cảnh ấy, bên cạnh vai trò của một hoạt động xúc tiến thương mại cấp quốc gia, Hội chợ cũng mở ra một câu chuyện dài hơn, về cách xã hội đang tiếp nối và tổ chức lại những sinh hoạt chợ Tết truyền thống của mình...

Nhìn lại, từ lâu, chợ Tết đã là một phần không thể thiếu trong đời sống văn hóa Việt Nam. Đó vừa là nơi mua bán hàng hóa cho dịp Tết, vừa là không gian của sự mong chờ, của nhịp chuyển mùa và cảm giác cận kề một năm mới. Bởi thế, chúng ta đến chợ Tết không chỉ để mua hoa, tranh, bánh mứt, mà còn để cảm nhận không khí Xuân, để gặp gỡ, để nhìn thấy sự đa dạng của đời sống. Và trong ký ức nhiều thế hệ, chợ Tết là nơi hội tụ của sắc màu, mùi hương, âm thanh – nơi cái Tết phía trước hiện ra đầy sống động.

Nhưng, cũng như nhiều sinh hoạt truyền thống khác, chợ Tết những năm qua đã và đang thay đổi. Thói quen tiêu dùng hiện đại, cũng như sự phát triển của thương mại điện tử, khiến chức năng giao thương của chợ dần lùi khỏi vị trí trung tâm như trước. Để rồi, ở nhiều nơi, chợ Tết dần thiên về một mô hình mang tính biểu tượng hơn là một không gian mua bán thực sự. Chúng ta vẫn tìm đến chợ Tết để... có Tết, nhưng không đặt hết mọi nhu cầu tiêu dùng dịp Xuân vào đó.

Sự thay đổi này đặt ra một câu hỏi từng được nhiều người nhắc tới: Làm thế nào để chợ Tết tiếp tục hiện diện một cách hợp lý trong đời sống hiện đại, thay vì chỉ mang tính hoài niệm và có nguy cơ dần lui vào quá khứ?

***

Và ở một chừng mực, sự xuất hiện của Hội chợ Mùa Xuân với quy mô cấp quốc gia có thể phần nào là cách trả lời cho câu hỏi ấy, với một mô hình mới, có quy mô, có cấu trúc và có định hướng rõ ràng.

Khác với hình ảnh chợ Tết truyền thống vốn mang tính tự phát và phân tán, không gian hội chợ lần này được tổ chức như một hành trình du Xuân xuyên Việt, nơi sản phẩm, thương mại, trải nghiệm và các yếu tố văn hóa cùng hiện diện trong một cấu trúc có chủ đích. Cách tổ chức ấy cho phép người tham gia không "đi chợ" theo kiểu ngẫu hứng, mà di chuyển trong một không gian đã được thiết kế để dẫn dắt mọi trải nghiệm, từ mua sắm đến thưởng lãm và tương tác.

Đáng nói, một trong những yếu tố tạo nên sự khác biệt căn bản của Hội chợ Mùa Xuân nằm ở không gian tổ chức. Quy mô lớn của Trung tâm Triển lãm Việt Nam mang lại một lợi thế hiếm có, khi cho phép hội chợ sử dụng diện tích lên tới 100.000m² trong nhà và hơn 45.000m² ngoài trời. Cộng cùng hệ thống hạ tầng hiện đại, không gian này giúp hội chợ dung nạp đồng thời nhiều hoạt động thương mại, dịch vụ, trình diễn và trải nghiệm mà vẫn giữ được một không khí "Tết" cho tổng thể.

Chính từ nền tảng không gian ấy, Hội chợ Mùa Xuân cho thấy một cách tiếp cận mới đối với sinh hoạt tiêu dùng mùa Tết: Những trải nghiệm vốn mang tính tự phát, ngắn và rời rạc của chợ Tết truyền thống được nâng lên thành một hành trình đầy đủ và đa dạng hơn, nơi các nhu cầu mua sắm, thưởng lãm và trải nghiệm được sắp xếp trong cùng một không gian có chủ đích.

Tại đó, sản phẩm bày bán không chỉ hiện diện như những mặt hàng đáp ứng công năng "sắm Tết", mà còn được giới thiệu một cách trọn vẹn về nguồn gốc, câu chuyện hình thành và bối cảnh văn hóa gắn liền với chúng. Nhờ vậy, tiêu dùng không còn dừng ở việc mua bán đơn thuần, mà trở thành quá trình khám phá và kết nối, trong đó giá trị của sản phẩm được hình thành từ cả chức năng lẫn những lớp văn hóa đi kèm.

Trong những ngày đầu năm, khi nhu cầu kết nối, gặp gỡ và chia sẻ trở nên rõ rệt hơn, một không gian như Hội chợ Mùa Xuân mang lại cảm giác "quen mà lạ". Quen bởi nó gợi nhớ chợ Tết truyền thống, lạ bởi những bất ngờ thú vị từ quy mô, cách tổ chức và những trải nghiệm đi kèm. Trong tương lai, khi được duy trì và tiếp tục hoàn thiện mỗi năm, hội chợ có thể trở thành một điểm hẹn mới của mùa Xuân, nơi tinh thần "chợ Tết" được tiếp nối trong một cấu trúc hiện đại.