Phim “Ai thương ai mến” - Nỗ lực tử tế nhưng chưa tạo đột phá

Ra mắt dịp 1/1/2026, Ai thương ai mến đánh dấu nỗ lực đáng chú ý của Thu Trang trong việc rời xa dòng phim hài - lãng mạn quen thuộc để thử sức với thể loại tâm lý - gia đình. Với hơn 14 tỷ đồng sau vài ngày công chiếu, bộ phim cho thấy tín hiệu tích cực ban đầu, dù chưa thật sự đột phá.

Lấy bối cảnh miền Tây Nam bộ từ thập niên 1960 đến đầu những năm 2000, Ai thương ai mến xoay quanh cuộc đời của Hai Mến (Thu Trang) - người chị cả sớm gánh trên vai trách nhiệm gia đình. Giữa vòng xoáy mưu sinh, Mến vừa làm trụ cột gia đình, vừa giữ vai trò kết nối các thành viên bằng sự nhẫn nại và tình thương bền bỉ. Nhịp sống tưởng chừng lặng lẽ ấy dần đổi khác khi Khả (Ngọc Thuận) - một công tử xuất thân khá giả bước vào cuộc đời Mến. 

Song song với tuyến truyện chính, mối quan hệ giữa Chờ (Võ Điền Gia Huy) và Thương (Trâm Anh) tạo nên một lát cắt nhẹ nhàng, góp phần mở rộng không gian cảm xúc và gợi lên những suy ngẫm về tình thân, sự hy sinh và các giá trị truyền thống của đời sống nông thôn Nam Bộ.

Thu Trang và nỗ lực thoát khỏi "vùng an toàn"

Sau thành công của Nụ hôn bạc tỷ - tác phẩm hài - lãng mạn đúng "sở trường", Thu Trang đã lựa chọn cho Ai thương ai mến một hướng đi khác: ít tiếng cười hơn và chú trọng hơn đến chiều sâu tâm lý. Việc rời bỏ công thức làm phim quen thuộc để thử sức với dòng phim tình cảm gia đình có yếu tố lịch sử là một quyết định không dễ dàng, đặc biệt trong bối cảnh thị trường điện ảnh Việt Nam vẫn ưu ái các tác phẩm giải trí nhanh, tiết tấu gấp.

Phim không đặt mục tiêu tạo ấn tượng bằng những mảng miếng hài hước hay cái kết bất ngờ như Nụ hôn bạc tỷ. Trái lại, bộ phim chọn cách kể chậm rãi, tập trung vào đời sống nội tâm nhân vật, nhất là thân phận người phụ nữ miền Tây trong giai đoạn nhiều biến động của xã hội. Đây là sự thay đổi rõ rệt trong cách tiếp cận đề tài của Thu Trang, cho thấy mong muốn thoát khỏi hình ảnh quen thuộc của một diễn viên - nhà sản xuất gắn liền với hài kịch.

Về diễn xuất, bộ phim duy trì được sự ổn định trong dàn diễn viên, song trọng tâm vẫn tập trung chủ yếu vào hai nhân vật chính. Thu Trang trong vai Hai Mến và Ngọc Thuận trong vai Khả là những gương mặt được trao nhiều đất diễn và có cơ hội thể hiện chiều sâu nội tâm. Trong khi đó, các nhân vật còn lại chủ yếu hoàn thành vai trò hỗ trợ câu chuyện, tạo nên một tổng thể tròn trịa nhưng chưa để lại nhiều dấu ấn.

Hồn cốt Nam bộ trong từng khuôn hình

Một trong những điểm đáng chú ý của Ai thương ai mến nằm ở cách bộ phim tái hiện không gian văn hóa Nam bộ tương đối chỉn chu. Với bối cảnh trải dài từ thập niên 1960 đến đầu những năm 2000, phim tái hiện đời sống miền Tây qua nhiều lớp không gian: từ nhà tranh vách đất ven sông, con rạch nhỏ, chợ quê, cho đến biệt phủ của gia đình địa chủ và khu phố buôn bán sầm uất.

Không gian sống trong phim không chỉ đóng vai trò làm nền mà trở thành một phần của câu chuyện. Căn nhà nghèo của gia đình Mến với mái lá đơn sơ, con nước lên xuống theo mùa, hay khung cảnh lao động gắn liền với sông nước đã góp phần khắc họa rõ nét thân phận và tính cách nhân vật. Sự đối lập giữa không gian nghèo khó của Mến và sự xa hoa của gia đình Khả cũng giúp làm rõ sự khác biệt về lối sống, từ đó bổ sung chiều sâu cho mạch kể.

Trang phục và đạo cụ được chăm chút kỹ lưỡng, góp phần tái hiện khá rõ các mốc thời gian khác nhau của câu chuyện. Tà áo bà ba giản dị của Mến và Thương, phong cách tân thời của Thắm (Khả Như) hay những bộ quần áo mang hơi hướng Âu hóa của tầng lớp giàu có phản ánh khá rõ bối cảnh xã hội và địa vị nhân vật. Âm nhạc dân gian, đặc biệt là đờn ca tài tử, được lồng ghép vừa phải, không phô trương nhưng đủ để gợi lên chất Nam bộ mộc mạc.

Đáng chú ý, phim không cố tình lý tưởng hóa miền Tây như một không gian "đẹp đến mức phi thực". Ai thương ai mến cho thấy một miền Tây vừa hiền hòa vừa khắc nghiệt, nơi con người gắn bó với nhau bằng nghĩa tình nhưng cũng không tránh khỏi những định kiến, áp lực và ràng buộc xã hội. Chính sự dung hòa này giúp bộ phim giữ được tính thực tế, thay vì rơi vào lối minh họa văn hóa đơn thuần.

Quen thuộc trong đề tài, dè dặt trong đổi mới

Về bản chất, Ai thương ai mến không kể một câu chuyện mới. Hình ảnh người phụ nữ hy sinh cả đời cho gia đình đã xuất hiện nhiều lần trong điện ảnh và truyền hình châu Á. Thu Trang và ekip không né tránh sự quen thuộc này, mà lựa chọn cách làm mới thông qua cách kể chuyện và bối cảnh văn hóa cụ thể.

Phim sử dụng lối kể phi tuyến tính, mở đầu bằng hình ảnh Mến khi đã về già, sống trong một căn nhà lớn, nhìn lại quá khứ qua những hồi ức đứt đoạn. Từ hiện tại, câu chuyện liên tục quay ngược về quá khứ, tái hiện những biến cố quan trọng trong cuộc đời nhân vật. Cách kể này tạo màu sắc hoài niệm, đồng thời giúp khán giả tiếp cận bi kịch bằng một khoảng cách cảm xúc nhất định.

Tuy nhiên, việc chuyển mạch thời gian đôi lúc chưa thật sự mượt mà, khiến nhịp phim có phần dàn trải và thiếu điểm nhấn rõ rệt. Một số đoạn thoại mang tính giải thích vẫn còn phảng phất hơi hướng truyền hình, làm giảm tính điện ảnh. Cú lật (twist) ở cuối phim được xây dựng có chủ ý, khép lại mạch truyện theo hướng tròn trịa và dễ tiếp cận. Song với những khán giả đã quen thuộc với dòng phim tâm lý - gia đình, cách xử lý này có thể không tạo nhiều bất ngờ mà chủ yếu đóng vai trò củng cố thông điệp cảm xúc mà bộ phim theo đuổi.

Dẫu vậy, không thể phủ nhận rằng chính sự lựa chọn cấu trúc kể chuyện đã giúp Ai thương ai mến tránh được cảm giác kể lể tuyến tính thường thấy ở các phim cùng đề tài. Thay vì tập trung vào kịch tính, phim chọn cách tích lũy cảm xúc dần dần, để "cái tình" ngấm chậm nhưng sâu sắc.

Thế nhưng, cách kể chậm, đều và an toàn của bộ phim cũng khiến cảm xúc đôi lúc bị thiếu cao trào. Việc đặt trọng tâm vào "cái tình" thay vì kịch tính là chủ ý xuyên suốt của ekip, nhưng hiệu quả thể hiện chưa thật sự đồng đều.

Dù đề tài không mới và cách triển khai còn những hạn chế, bộ phim vẫn cho thấy nỗ lực nghiêm túc của Thu Trang trong việc mở rộng hướng đi nghệ thuật, đồng thời mang đến một lát cắt tương đối chân thực về đời sống, ký ức và tình thân của người miền Tây Nam bộ trong bối cảnh nhiều đổi thay.