Chuyện lễ hội, chuyện giải thưởng

Mùng 7 Tết, Thủ tướng ra công điện yêu cầu các bộ, ngành, địa phương nâng cao công tác quản lý và tổ chức lễ hội. Tuy nhiên, việc thực thi công điện dường như là quá sức với các ban quản lý lễ hội. Ngay giữa Thủ đô, lễ dâng sao giải hạn ở chùa Phúc Khánh (gần Ngã Tư Sở) trong ngày mồng 8 Tết với sự chen lấn của hàng ngàn người đã làm cả con đường lớn này tắc nghẽn nhiều giờ. Hội chợ Viềng ở Vụ Bản, Nam Định vốn để người đến đây mua may bán rủi giờ biến thành sới bạc, người đi hội lao vào các trò đỏ đen để cầu lộc Xuân. Hội chùa Hương vẫn tấp nập chen lấn, đến ngày 9 Tết đã đón tới gần 25 vạn du khách, nhưng nếu những năm trước, người ta tổ chức cờ bạc ở hai bên đường lên chùa thì năm nay, những con đò trên dòng suối Yến đã thành các ổ bạc di động; người bán đồ ăn thức uống, cho thuê giường ngủ, thậm chí cả làm dịch vụ vệ sinh thi nhau “chặt chém” du khách. Hội Bà Chúa Kho ở Bắc Ninh không chỉ tấp nập dịch vụ khấn thuê vái mướn mà còn là nơi hành nghề rất “đắc địa” của bọn đạo chích. Người đi đền Sóc (Sóc Sơn, Hà Nội) đục cả lỗ trên tượng Ông voi thần để nhét tiền lẻ vào xin lộc… Đâu đâu cũng hàng quán ăn uống, đâu đâu cũng rác rến la liệt. Nhếch nhác là cảnh tượng chung của tất cả các lễ hội.

Năm nay Hội Lim thử nghiệm không sử dụng mic, loa

Cũng thấy một số động thái của các Ban quản lý lễ hội nhưng hình như, để giải quyết rốt ráo những vấn nạn trên là việc ngoài tầm tay. Suối Yến (Chùa Hương) dài 5km với gần 4.000 chiếc đò chở khách nhưng hiện chỉ có một tổ gồm 4 chiến sĩ cảnh sát giao thông làm nhiệm vụ tuần lưu kiểm tra. Hội Lim ở Tiên Du, Bắc Ninh lúc đầu được quán triệt là không sử dụng loa máy để khuếch đại âm thanh như những năm trước nhằm trả lại cho lễ hội của quan họ không khí và tính chất nguyên thủy nhưng đến ngày chính hội, Ban quản lý đã phải bãi bỏ lệnh này vì du khách phàn nàn là không thể thưởng thức nổi quan họ còn các liền anh liền chị thì mệt… đứt hơi vì phải cố hát to.

Ở một lễ hội khác, lễ Khai ấn đền Trần, gần 2.000 người là công an, bộ đội, dân phòng được huy động để bảo vệ 36 tuyến đường và các điểm chốt ở Nam Định, gần nơi diễn ra lễ hội vào đêm 14, rạng sáng 15 tháng Giêng để đảm bảo việc tổ chức lễ hội được suôn sẻ, an toàn. Hai bãi đậu xe ô tô với diện tích 5,8ha để đón khoảng 1.500 đại biểu cùng 2 vạn du khách đến dự lễ; 6 nhà bạt phục vụ công tác y tế. BTC còn chuẩn bị đến 15.000 ấn để đảm bảo ai đến hội cũng có ấn mang về… Nhưng chưa đến ngày khai ấn, đủ các loại “ấn” đã được tư nhân bày bán, và xe công vẫn nườm nượp đổ về dự lễ.

Lễ hội truyền thống thì như thế, lễ hội hiện đại cũng tấp nập và nhiều màu sắc hơn, đặc biệt là ngày lễ Tình yêu Valentine đến ngay sau Tết Nguyên đán năm nay bùng nổ màn “hôn tập thể”. Tuy nhiên, một lễ hội hiện đại mang tên Bữa tiệc của những nụ hôn (The Party of Kisses) dự kiến tổ chức tại thành phố Hải Phòng vào ngày 13/2, vào giờ chót đã bị Sở VH-TT&DL tỉnh này từ chối cấp phép tổ chức với lý do “không phù hợp với thuần phong mỹ tục của người Việt Nam, dễ gây phản cảm với khán giả, ảnh hưởng không tốt tới dư luận”. Tuy người dân thành phố Cảng không có cơ hội chứng kiến màn thi hôn của 100 đôi tình nhân nhưng cư dân mạng thì vẫn no mắt với màn thi hôn tự tổ chức bằng một clip được phát tán nhanh đến chóng mặt trên youtube. Còn ở Đà Lạt, Lễ hội Tình yêu ở thác nước Pongour (được tổ chức thường niên vào Rằm tháng Giêng) năm nay cũng không diễn ra vì thác Pongour đã cạn kiệt !

Ngày Thơ Việt Nam vừa diễn ra hôm qua, đúng Tết Nguyên tiêu (Rằm tháng Giêng, tại nhiều tỉnh thành trong cả nước, trong đó có 3 sân thơ lớn nhất tại Hà Nội, TP.HCM và Nghệ An. Ngay trong những ngày giáp Nguyên tiêu, nhà thơ Nguyễn Quang Thiều, Phó Tổng thư ký Hội Nhà văn Việt Nam đã nhận được điện thoại của một cá nhân nói rằng sẽ ủng hộ 53.000 USD cho các hoạt động về thơ. Tuy chưa công bố danh tính của người này nhưng lãnh đạo Hội Nhà văn cho biết Hội quyết định dùng số tiền này để tổ chức Liên hoan Thơ châu Á lần đầu tiên tại Việt Nam vào 1/2012 với khách mời là 50 nhà thơ đại diện các nước châu Á. Hy vọng người hứa tài trợ sẽ không mang “họ Hứa”.

Trong lúc hầu hết các hoạt động văn nghệ trong nước “nghỉ Tết”, tập trung cho lễ hội, thì nhiều giải thưởng lớn của văn nghệ quốc tế lại chọn thời điểm đầu năm đề công bố. Sự kiện âm nhạc quốc tế lớn nhất trong năm, lễ trao giải Grammy lần thứ 53, vừa diễn ra đầu tuần này (giờ VN), thu hút sự quan tâm theo dõi của đông đảo giới nghề và công chúng yêu nhạc quốc tế. Grammy năm nay có rất nhiều bất ngờ, đi ngược lại với không ít dự đoán, nhưng lại là những bất ngờ dễ chịu.

Lễ trao giải Oscar – giải thưởng điện ảnh được chú ý nhất trong năm cũng sắp diễn ra. Rất nhiều tiếc nuối được bày tỏ ngay từ khi có bảng đề cử, một nghi vấn về việc giải thưởng bị lộ trước ngày trao giải cũng được đặt ra nhưng đông đảo tín đồ của nghệ thuật thứ bảy vẫn hồi hộp chờ đợi. Còn ở ta, chỉ gần một tháng nữa sẽ diễn ra lễ trao giải Cánh diều 2011 nhưng ngoài 10 bộ phim truyện nhựa của nhà nước, chưa hề có phim tư nhân nào đăng ký tham gia cho dù năm nay, phim tư nhân đã thống trị màn bạc trong nước gần như suốt cả năm. Ngay cả Bi! Đừng sợ! của Phan Đăng Di, bộ phim được nhắc đến nhiều nhất trong năm qua, giành được giải tại một số LHP quốc tế danh tiếng cũng chưa chắc có tham dự không do đạo diễn không tự quyết định được vì còn phải bàn bạc với nhà sản xuất bên Pháp. Cánh diều năm nay sẽ “bay” vào TP.HCM thay vì trụ ở Hà Nội, lễ trao giải sẽ diễn ra vào tối 13/3 tới tại Nhà hát Hòa Bình.

Bàn Phím