(TT&VH) - Lần đầu tiên trong lịch sử, một vệ tinh của Nga và một vệ tinh của Mỹ đã va chạm với nhau trên không gian. Sự việc đã khiến giới quan sát lo ngại bởi khoảng không ngoài trái đất đang ngày càng trở nên đông đúc và biết đâu sẽ lại xảy ra một vụ va chạm nữa giữa các vệ tinh với nhau, giữa vệ tinh với kính thiên văn vũ trụ Hubble hoặc có thể là với trạm vũ trụ quốc tế ISS.
Chưa từng có tiền lệ
Ngay sau đó Iridium xác nhận công ty đã mất một "vệ tinh đang hoạt động". Công ty này đang sở hữu mạng vệ tinh cùng tên, bao gồm 66 vệ tinh viễn thông, cộng với 8 vệ tinh thay thế vẫn đang bay vòng quanh trái đất. Iridum tuyên bố vụ tai nạn không phải là kết quả của một sự cố kỹ thuật và không có lỗi của công ty. Công ty cho biết sẽ triển khai một giải pháp thay thế trong ngày 13/2.
Trước đây, đã có 4 vụ va chạm khác do tai nạn ở khu vực khoảng không quanh trái đất. Nhưng thường đó là những vụ nhỏ lẻ và liên quan tới các bộ phận tên lửa đã được sử dụng hoặc mảnh vệ tinh, chứ không phải là hai vệ tinh nguyên vẹn.
Trạm vũ trụ bị đe dọa
"Chúng tôi biết chuyện này sớm muộn cũng xảy ra" - ông Mark Matney, một nhà khoa học chuyên về các mảnh vỡ trên quỹ đạo trái đất ở Trung tâm vũ trụ Johnson, Mỹ, nhận xét sau vụ tai nạn. Không ai biết rõ có bao nhiêu mảnh vỡ được tạo ra sau vụ va chạm. Theo ông Matney, nếu tính từ cỡ micromet, số mảnh vỡ phải lên tới hàng ngàn.
Nicholas L. Johnson, khoa học gia phụ trách bộ phận rác trên quỹ đạo trái đất của Cơ quan Hàng không Vũ trụ Mỹ (NASA) đánh giá rằng do mảnh vỡ bắn về nhiều hướng nên có nguy cơ trạm vũ trụ quốc tế (ISS) nằm ở độ cao thấp hơn cũng bị ảnh hưởng. "Có những mảnh vỡ từ vụ va chạm, với kích thước rất nhỏ đã đi qua độ cao của trạm vũ trụ" - ông nói - "Chính những thứ nhỏ bé mà bạn không nhìn thấy lại là thứ có thể gây hại".
Nhưng một phát ngôn viên của NASA đánh giá nguy cơ va chạm giữa ISS với các mảnh vỡ là rất nhỏ, ở mức chấp nhận được. Ông này cho biết Cơ quan chỉ huy nhiệm vụ ở NASA, vốn có đội phân tích các mảnh vỡ riêng, đang chuẩn bị sẵn sàng ra lệnh di chuyển vị trí trạm ISS nếu các thiết bị giám sát của quân đội phát hiện trạm này bị đe dọa từ mảnh vỡ. Về lý thuyết, một lệnh di chuyển sẽ được thực hiện nếu mảnh vỡ có đường kính lớn đi qua khu vực an toàn nằm cách ISS khoảng gần 40km mỗi bên. Theo phát ngôn viên NASA, trạm ISS đã có 8 lần di chuyển vị trí để tránh các mảnh vỡ. Điều đó có nghĩa là những mảnh vỡ sẽ rất khó có thể đe dọa trạm vũ trụ đã có 60.000 lần bay vòng quanh trái đất này.
Liệu có xảy ra một vụ thứ hai?
Theo một số ước tính, hiện có 905 vệ tinh thuộc 115 quốc gia đang hoạt động trên quỹ đạo trái đất. Nhưng từ khi vệ tinh Sputnik bay vào vũ trụ, đã có hơn 6.000 vệ tinh được phóng. Theo thời gian, vài vệ tinh trong số này đã bắt đầu vỡ ra, trở thành rác vũ trụ.
Theo các quan sát và đo đạc của giới chuyên gia, đầu năm nay đã có 18.000 mảnh vỡ nhân tạo bay vòng quanh trái đất. Tình hình tệ tới mức mảnh vỡ giờ là mối đe dọa lớn nhất với các con tàu vũ trụ. Mối đe dọa từ việc va vào rác vũ trụ còn lớn hơn cả các nguy cơ hình thành khi tàu cất cánh và quay trở về trái đất.
