Kỷ vật của những “huyền thoại” Điện Biên Phủ

Thứ Ba, 05/05/2009 10:50 GMT+7

(TT&VH) - Chiều ngày 2/5, hơn 30 hiện vật gốc dạng khối, hơn 40 hiện vật gốc dạng hình ảnh (được in phóng lại) cùng một số tài liệu văn bản liên quan đến Chiến cuộc Đông Xuân 1953-1954 và Chiến dịch Điện Biên Phủ đã được Bảo tàng Lịch sử Quân sự VN (LSQSVN) bổ sung vào hệ thống trưng bày. Hơn 10 nhân chứng là những cựu chiến binh trực tiếp tham gia chiến dịch Điện Biên Phủ đã có mặt trong buổi ra mắt hiện vật.

Từ khẩu súng của Phan Đình Giót, Huân chương của Bế Văn Đàn…

Đã có hơn 500 hiện vật liên quan đến Chiến cuộc Đông Xuân 1953-1954 và Chiến dịch Điện Biên Phủ, nhưng với Bảo tàng LSQSVN, số hiện vật mới có được từ Cuộc vận động sưu tầm cá kỷ vật kháng chiến cũng đáng quý không kém những hiện vật đang lưu giữ.
 
Trưng bày khẩu súng của Phan Đình Giót, Huân chương của Bế Văn Đàn và các hiện vật khác

Đó là tấm Huân chương quân công hạng hai của liệt sĩ Bế Văn Đàn - người lấy thân mình làm giá súng trong trận Mường Pồn tháng 12 năm 1953. Tấm gương của anh đã cổ vũ mạnh mẽ bộ đội chiến đấu. Kết quả, tại trận Mường Pồn, Đại đoàn 316 đã tiêu diệt và bức hàng 24 đại đội địch. Là khẩu tiểu liên tuyn của Phan Đình Giót, Đại đoàn 312, dùng chiến đấu và hy sinh trong trận tấn công cứ điểm Him Lam ngày 13/3/1954; là kéo cắt dây thép gai của đồng chí Vũ đình Công, tổ quân báo Trung đoàn 88, Đại đoàn 308, dùng cắt hàng rào trong trận tấn công tiêu diệt vị trí Độc Lập.
 
3 khẩu súng bắn tỉa

Ở vị trí trưng bày ngay sát khung ảnh giới thiệu chân dung 24 Anh hùng lực lượng vũ trang trong Chiến dịch Điện Biên Phủ là 3 cây súng trường - hiện vật “độc” của phong trào thi đua “săn tây, bắn tỉa” phát động vào trung tuần tháng 4 năm 1954 . Khẩu súng trường Mỹ do chiến sĩ Đoàn Trương Lít, Đại đội 395, Trung đoàn 36 sử dụng bắn tỉa 9 phát, diệt 9 địch ở vị trí 206 (Đồi A1) ngày 19/4; với khẩu súng trường Anh, chiến sĩ Lộc Văn Thông, Trung đoàn 165 đã sử dụng cùng các vũ khí khác, bắn tỉa diệt 30 tên địch ở cứ điểm 105 (Đồi A1) ngày 30/3 - 16/4; một khẩu súng khác do chiến sĩ Đại đội 213, Trung đoàn 88 lấy của địch, bắn tỉa 5 phát, diệt 5 tên địch ở phíaTây sân bay Mường Thanh ngày 20/4.
 
Hiện vật của chiến dịch Điện Biên Phủ trong phòng trưng bày

Vào những ngày cuối cùng của chiến dịch Điện Biên Phủ (1-7/5), những hiện vật gắn với những trận đánh oanh liệt của bộ đội ta trên Đồi C1, A1, trung tâm Mường Thanh, có Huân chương chiến sĩ hạng ba Nhà nước tặng chiến sĩ Lưu Viết Thoảng (Anh hùng) về chiến công đào đường hầm đồi A1; máy điện thoại của Trung đoàn trưởng Hùng Sinh, Trung đoàn 102, Sư đoàn 308 dùng chỉ huy chiến đấu trên đồi A1; ống nhòm Đại đội trưởng Đại đội 19, Trung đoàn 141, Sư đoàn 312 giao cho đồng chí Đỗ Văn Hữu dùng phát hiện địch từ xa cho pháo bắn trong suốt chiến dịch Điện Biên Phủ…

Bổ sung, điều chỉnh cho “xứng tầm” Chiến dịch

Cũng như nhiều cựu chiến binh tham gia chiến dịch Điện Biên Phủ, Đại tá Nguyễn Sỹ Động đã nhiều lần quay trở lại chiến trường Điện Biên. Tuổi cao nhưng ký ức về những trận đánh 55 năm trước trong ông dường như vẫn còn “xanh”. Ngổn ngang trăn trở, ông nói: “Chiến dịch Điện Biên Phủ đã qua hơn nửa thế kỷ nhưng vẫn còn một vài trận đánh quan trọng cần làm rõ giá trị lịch sử của nó. Ngã Tư đầm Hà, còn gọi là Ngã tư sân bay là một trong những trận đánh đó. Đó là trận đánh thực hiện kế hoạch chia cắt sân bay Mường Thanh của Bộ Chỉ huy chiến dịch, cắt đứt việc tăng viện và tiếp tế của địch, siết chặt vòng vây, áp sát khu trung tâm (Sở chỉ huy Đờ-cát) tạo điều kiện để tổng công kích”.
 
Ông Nguyễn Sỹ Động xem hiện vật trưng bày trong Bảo tàng

Cũng theo ông Nguyễn Sỹ Động, có một số chi tiết cần phải điều chỉnh ở Quần thể di tích lịch sử Điện Biên Phủ. Ông kế: “Tôi trực tiếp tham gia đánh đồi Him Lam. Khẩu đội trưởng Nguyễn Huy Mẫn là người chỉ huy bắn những phát đại bác 105 mm vào Him Lam. Một quả pháo đã bắn trúng hầm của tên chỉ huy Pê–Gô. Hầm của Pê–Gô lát gỗ, trên để những bao cát. Pháo rơi thắng (không phải pháo xiên) và nổ tức thì nên chắc chắn những tấm gố lát ở hầm phải gẫy và tung lên. Nhưng hiện tại, chúng ta lại thể hiện là một lỗ tròn, nhìn như một lỗ cửa sổ. Cũng vậy, cái hố thể hiện “sức nổ’ của khối bộc phá 1000 kg trên đồi A1 cũng không thể to như cái ao như hiện nay…”

Cùng tâm trạng với Đại tá Nguyễn Sỹ Động, ông Đặng Đức Song nói về vai trò quan trọng của cứ điểm Hồng Cúm ở mặt trận Điện Biên Phủ. Để rồi trăn trở: “Những gì được phục dựng chưa thực sự xứng tầm. Chúng tôi đã nhiều trở lại trận địa năm xưa, chỉ tìm thấy những hầm sụt nhưng lại không có điều kiện khai quật xem ở dưới còn sót lại những gì. Nhân chứng của Chiến dịch Điện Biên Phủ ngày càng ít đi. Những người còn sống thì phần nhiều qua tuổi thất thập. Nếu không tranh thủ các nhân chứng để tiếp tục tìm kiếm, xác định các vị trí một cách khoa học, cẩn thận… e rằng sau này muốn làm cũng khó”.
 
Anh hùng lực lượng vũ trang Chu Văn Mười xem lại danh sách 24 anh hùng
được tôn vinh trong chiến dịch Điện Biên Phủ

Trước những băn khoăn của các cựu chiến binh Điện Biên, Thiếu tướng Lê Mã Lương, Giám đốc Bảo tàng LSQSVN cho biết: Bộ VH-TT&DL cũng như lãnh đạo tỉnh Điện Biên đã biết tất cả những điều mà các nhân chứng phản ánh và đang tích cực vào cuộc để những gì thể hiện trong Quần thể di tích lịch sử Điện Biên xứng với tầm vóc, quy mô của chiến dịch Điện Biên Phủ năm xưa.

Tìm thấy căn cứ hậu cần

Thiếu tướng Lê Mã Lương cũng cho biết, đã tìm thấy căn cứ hậu cần nằm ở núi Lũng Pá Cha, bên suối Ta Huyện, xã Mường Phăng, cách Chỉ huy sở hơn 1km. Trong chiến dịch Điện Biên Phủ, nơi đây là căn cứ của Tổng Cục Cung cấp (nay là Tổng Cục Hậu Cần), chỉ huy mạng lưới cung cấp lương thực, đạn dược, như yếu phẩm… cho hơn 80.000 người tham gia chiến dịch Điện Biên. Vì thế nó có vai trò quan trọng không kém Sở Chỉ huy chiến dịch.

Bảo tàng LSQSVN cùng các ban, ngành chức năng thuộc quân đội đang triển khai các công việc cần thiết để lập hồ sơ đề nghị Bộ VH,TT&DL công nhận căn cứ này là di tích cấp quốc gia.
 
Cao hơn kỹ thuật xây hầm Đờ- cát!

 
Các nhân chứng Điện Biên Phủ tại cuộc triển lãm trưng bày hiện vật Điện Biên Phủ tại bảo tàng LSQSVN
Ông Thành Xuân Thi là một trong số những người tham gia xây dựng Chỉ huy Sở chiến dịch Điện Biên Phủ ở Mường Phăng. Ông kể: “So với hầm của Tướng Đờ-cát, Chỉ huy Sở của ta cao hơn về mặt kỹ thuật. Ngày đó, chúng tôi không hề được học về các kỹ thuật làm đường hầm dã chiến, chống dột, chống sập ra sao; thoát nước thế nào… Tất cả được “áp dụng” theo ý kiến đóng góp của các chiến sĩ. Sau này, đối chiếu với các kỹ thuật “sách vở” thấy kinh nghiệm thực tế cũng không khác mấy, thậm chí còn hiệu quả với địa hình thực tế. Chúng tôi đã đảm bảo bí mật tuyệt đối khi xây dựng Chỉ huy sở, không dám làm chết một cây cỏ. Bởi, địch có trinh sát điện tử, nếu phát hiện 1 cây cỏ bị chết, cũng có nghĩa Chỉ huy sở của ta sẽ bị lộ và bị tấn công. Phải nói là thần kỳ! Chúng ta đã dám đưa Chỉ huy sở áp sát địch và người chỉ huy cao nhất của mặt trận lúc đó - Đại tướng Võ Nguyên Giáp vẫn lên đài quan sát của Chỉ huy Sở quan sát trận địa địch mà đối phương không hề biết. Chỉ riêng việc địch không biết Chỉ huy sở của ta ngay sát cạnh chúng đã là một thắng lợi, xét ở góc độ nghệ thuật ngụy trang”.
 

Nguyệt Anh
 
 
Ý kiến độc giả (0)
Gửi ý kiến
Chọn avatar
Họ tên*
Email*

Tiêu điểm - Spotlight