(TT&VH) - Sau khi TT&VH đăng tải ý kiến của Phó Chủ tịch Tổng hội Xây dựng Việt Nam Phạm Sĩ Liêm về việc tôn vinh Tiến sĩ thời nay (trong bài Lưu danh vào bia đá cũng có lúc… mất danh! số ra ngày 1/11), chúng tôi tiếp tục nhận được các ý kiến KTS Phạm Thanh Tùng và nhà văn Võ Thị Hảo.
Sẽ tiềm ẩn một scandal?
Chủ tịch Hội Kiến trúc sư (Bộ XD) cho hay: “Tôi thật choáng váng khi nghe dự án của Cty Công nghệ và Xét nghiệm y học (Medlatec) khi khởi động dự án xây dựng Công viên Văn Miếu đương đại (CPD) vào cuối tháng 9 vừa qua. Theo lời phát biểu của những vị có trách nhiệm của dự án này thì công trình sẽ là điểm nhấn văn hóa trong thế kỷ XXI, tái hiện hình hài của nền khoa học và giáo dục Việt Nam cận, hiện đại với nhiệm vụ là nghiên cứu, bảo tồn và lưu giữ những giá trị văn hóa thông qua tiểu sử, ký ức, tư liệu và hiện vật cá nhân của các tiến sĩ, các nhà khoa học trên mọi lĩnh vực. Nói về ý nghĩa của CPD, ông Nguyễn Văn Huy, nguyên GĐ Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam, Giám đốc chuyên môn của công trình cho biết: “Có như thế, chúng ta và các thế hệ sau này mới hiểu được sự phát triển tư tưởng của các nhà khoa học, lịch sử giáo dục học, lịch sử và quy trình đào tạo tiến sỹ để có cái nhìn tổng quát hơn về sự phát triển của đất nước”.
Chẳng lẽ cả những “tiến sỹ giấy” cũng sẽ được tôn vinh tại nơi thiêng liêng như Công viên Văn miếu đương đại? Trả lời vấn đề này, ông Huy còn khẳng định: “Đó là sự nghi ngờ đúng nên một mặt trung tâm sưu tầm tất cả những gì của những người đã được công nhận học vị và không quan tâm đến bằng thật hay giả, nhưng mặt khác, các nhà khoa học, các chuyên gia hàng đầu trên một số lĩnh vực bắt tay vào việc nghiên cứu một cách công khai thì công chúng sẽ biết đâu là bằng thật nhưng lại học giả. Công viên Văn Miếu đương đại sẽ giúp phác họa diện mạo khoa học nước nhà và phân định đâu là tiến sỹ thật, đâu là tiến sỹ giả, qua đó giáo dục thế hệ trẻ phải nghiêm túc trên con đường học tập, nghiên cứu”.
Liệu những nhà làm dự án có lường được khi đó những scandal sẽ nổ ra vì nhiều chuyện khôi hài không thể tưởng tượng như chuyện râu ông nọ cắm cằm bà kia, chuyện copy luận án tiến sĩ của nhau, rất nhiều ông tiến sĩ phải ngả mũ chào nhau trên cánh đồng bia sẽ bung ra và hậu thế và dư luận sẽ chê cười như thế nào?
Dư luận và hậu thế nghĩ sao về chuyện này?
Nhà văn Võ thị Hảo cho biết: Theo quan điểm của tôi, ở thời nào thì sự tôn vinh cái cao đẹp bao giờ cũng đáng hoan nghênh và cổ vũ. Tuy nhiên, ở dự án công viên “bảo tồn tiến sĩ” này có nhiều điều cần phải xem xét khách quan, nhất là trong tình hình giáo dục đang lâm vào tình trạng khủng hoảng như hiện nay. Tiến sĩ ngày nay đâu phải như ngày xưa “sôi kinh nấu sử”, rèn đức luyện tài để ra gánh vác việc dân việc nước. Hiện nay có tình trạng không ít tiến sĩ “chạy bằng”, “mua danh” như báo chí đã phản ánh, rồi thì chất lượng đào tạo tiến sĩ của không ít đơn vị không có bài bản, nhiều luận án tiến sĩ bảo vệ xong rồi mà không dùng đến, không đem lại lợi ích cho cuộc sống cộng đồng.
Xã hội nào cũng cần có người có trình độ cao, người có tài, đức thực sự. Với số dân hơn 80 triệu như nước ta mà phần lớn là nông dân thì càng cần những tiến sĩ có tâm, có tầm để phục vụ đất nước. Họ thực sự là những tấm gương về nhân cách, về sự phấn đấu để nhiều người noi theo. Cũng nói thêm rằng, người xưa tôn vinh tiến sĩ bằng nhiều cách, không chỉ là dựng bia ở các Văn miếu, mà người ta còn làm mô hình ông tiến sĩ cho trẻ con chơi đêm rằm Trung Thu ngụ ý muốn con cái mình học hành phấn đấu giỏi giang, thành đạt. Hình ảnh ông tiến sĩ đỗ đạt đã đi vào ký ức tuổi thơ với ý nghĩa đẹp đẽ, trân trọng.
Với một dự án rộng khoảng 25 ha để xây dựng công viên Văn miếu đương đại ở Hoà Bình thực sự làm mọi người chưa tâm phục, khẩu phục vì không hợp lý. Như tôi nói ở trên, nền giáo dục hiện nay đang bị khủng hoảng, chất lượng đầu ra của tiến sĩ hiện nay chưa được nhiều người coi trọng. Thực ra, nếu cố gắng làm một công viên bảo tồn tiến sĩ như thế sẽ làm tầm thường hoá cái danh hiệu “tiến sĩ”. Hãy thử nghĩ nếu như dự án này đi vào hiện thực, thì sẽ có nhiều dự án khác cũng “ hoành tráng” không kém như thế được ra đời. Ví dụ như “công viên nhà giáo ưu tú”, “công viên nghệ sĩ nhân dân” hoặc là “công viên nhà văn, nhà báo”, “công viên bảo tồn nông dân sản xuất giỏi”, “doanh nhân tiêu biểu cho thời đại”…họ cũng xứng đáng được tôn vinh lắm chứ, những dự án ấy được duyệt như dự án kiểu công viên Văn miếu thì không biết sẽ lấy đâu ra đất để lo cho các dự án đó? Mà dư luận và hậu thế sẽ nghĩ sao về chuyện này?
Sẽ tiềm ẩn một scandal?
|
Dự án công viên Văn miếu đương đại có tầm cỡ quy mô ra sao? Dự án công viên văn miếu đương đại (viết tắt là CPD) do Cty Công nghệ và Xét nghiệm y học (Medlatec) làm chủ dự án, với mục đích sẽ là ngân hàng dữ liệu về các tiến sĩ, nhà khoa học Việt Nam. Công trình được xây dựng trên diện tích 25ha thuộc xã Bắc Phong, huyện Cao Phong (Hòa Bình). Ngoài ra, CPD còn gồm nhiều công trình phụ trợ khác phục vụ cho việc nghiên cứu tài liệu, kỷ vật (cả vật thể và phi vật thể) của các nhà khoa học, tiến sĩ; là nơi nghiên cứu, hội nghị và thực hiện các hoạt động tôn vinh cá nhân, tập thể, ngành nghề. Dự kiến đến năm 2020, công trình sẽ đi vào hoạt động. |
Chẳng lẽ cả những “tiến sỹ giấy” cũng sẽ được tôn vinh tại nơi thiêng liêng như Công viên Văn miếu đương đại? Trả lời vấn đề này, ông Huy còn khẳng định: “Đó là sự nghi ngờ đúng nên một mặt trung tâm sưu tầm tất cả những gì của những người đã được công nhận học vị và không quan tâm đến bằng thật hay giả, nhưng mặt khác, các nhà khoa học, các chuyên gia hàng đầu trên một số lĩnh vực bắt tay vào việc nghiên cứu một cách công khai thì công chúng sẽ biết đâu là bằng thật nhưng lại học giả. Công viên Văn Miếu đương đại sẽ giúp phác họa diện mạo khoa học nước nhà và phân định đâu là tiến sỹ thật, đâu là tiến sỹ giả, qua đó giáo dục thế hệ trẻ phải nghiêm túc trên con đường học tập, nghiên cứu”.
Liệu những nhà làm dự án có lường được khi đó những scandal sẽ nổ ra vì nhiều chuyện khôi hài không thể tưởng tượng như chuyện râu ông nọ cắm cằm bà kia, chuyện copy luận án tiến sĩ của nhau, rất nhiều ông tiến sĩ phải ngả mũ chào nhau trên cánh đồng bia sẽ bung ra và hậu thế và dư luận sẽ chê cười như thế nào?
Dư luận và hậu thế nghĩ sao về chuyện này?
 |
Xã hội nào cũng cần có người có trình độ cao, người có tài, đức thực sự. Với số dân hơn 80 triệu như nước ta mà phần lớn là nông dân thì càng cần những tiến sĩ có tâm, có tầm để phục vụ đất nước. Họ thực sự là những tấm gương về nhân cách, về sự phấn đấu để nhiều người noi theo. Cũng nói thêm rằng, người xưa tôn vinh tiến sĩ bằng nhiều cách, không chỉ là dựng bia ở các Văn miếu, mà người ta còn làm mô hình ông tiến sĩ cho trẻ con chơi đêm rằm Trung Thu ngụ ý muốn con cái mình học hành phấn đấu giỏi giang, thành đạt. Hình ảnh ông tiến sĩ đỗ đạt đã đi vào ký ức tuổi thơ với ý nghĩa đẹp đẽ, trân trọng.
Với một dự án rộng khoảng 25 ha để xây dựng công viên Văn miếu đương đại ở Hoà Bình thực sự làm mọi người chưa tâm phục, khẩu phục vì không hợp lý. Như tôi nói ở trên, nền giáo dục hiện nay đang bị khủng hoảng, chất lượng đầu ra của tiến sĩ hiện nay chưa được nhiều người coi trọng. Thực ra, nếu cố gắng làm một công viên bảo tồn tiến sĩ như thế sẽ làm tầm thường hoá cái danh hiệu “tiến sĩ”. Hãy thử nghĩ nếu như dự án này đi vào hiện thực, thì sẽ có nhiều dự án khác cũng “ hoành tráng” không kém như thế được ra đời. Ví dụ như “công viên nhà giáo ưu tú”, “công viên nghệ sĩ nhân dân” hoặc là “công viên nhà văn, nhà báo”, “công viên bảo tồn nông dân sản xuất giỏi”, “doanh nhân tiêu biểu cho thời đại”…họ cũng xứng đáng được tôn vinh lắm chứ, những dự án ấy được duyệt như dự án kiểu công viên Văn miếu thì không biết sẽ lấy đâu ra đất để lo cho các dự án đó? Mà dư luận và hậu thế sẽ nghĩ sao về chuyện này?
Vương Anh (ghi)
