(TT&VH) - Hơn 2000 trang của bộ tứ tiểu thuyết: “Bão táp cung đình”, “Thăng Long nổi giận”, “Huyền Trân công chúa” và “Vương triều sụp đổ” của nhà văn Hoàng Quốc Hải vừa được trao Tặng thưởng “Bùi Xuân Phái – Vì tình yêu Hà Nội”lần thứ nhất. Ông đã hoàn thành đề cương bản thảo của bộ tiểu thuyết tiếp theo về Tám triều vua Lý dự kiến sẽ dày khoảng 2500 trang.
 Nhà văn Hoàng Quốc Hải |
Tác giả đã cho xuất bản tập tiểu thuyết bộ tứ: “Bão táp cung đình“, “Thăng Long nổi giận", “Huyền Trân công chúa", “Vương triều sụp đổ" gần như tái hiện, lần lượt theo thời gian, toàn bộ các sự kiện có ý nghĩa nhất của cả Vương triều Trần trong khoảng gần 200 năm, từ năm 1225 đến năm 1400. Đây chưa hẳn là một bộ tiểu thuyết liên hoàn, nhưng thực sự nó đã bao quát được hầu hết các sự kiện, các nhân vật, các hoàn cảnh và tình huống điển hình và đặc trưng nhất, đối nội cũng như đối ngoại, trong chiến tranh cũng như trong xây dựng hòa bình… của cả 12 đời vua nhà Trần. Đương nhiên, vì không viết theo kiểu các tiểu thuyết chương hồi theo lối cổ, nên tiểu thuyết bộ tứ của Hoàng Quốc Hải nổi bật ở tính chọn lựa các nét đặc trưng nhất, các chi tiết nổi bật nhất trong lịch sử để miêu tả và diễn giải, xoay quanh cái trục chính là kinh đô Thăng Long suốt thời Trung thế kỷ. Cách miêu tả các phong tục, tập quán cổ, các nghi lễ cổ, thậm chí cả đặc trưng các y phục cổ, lối bài trí cổ... cũng thể hiện công phu và sự thận trọng của tác giả, sự tôn trọng các giá trị quá khứ và trung thành với sử liệu Thăng Long nghìn năm văn hiến của tác giả, cũng có nghĩa là tác giả đã có một quan điểm khoa học và nghiêm túc khi viết về các nhân vật và sự kiện lịch sử, biết tôn trọng và chia sẻ với độc giả những gì mình biết và cả những gì mình đang tìm hiểu.
TT&VH đã có cuộc trò chuyện với ông:
* Thưa ông, bộ tứ tiểu thuyết của ông được độc giả đón nhận khá nồng nhiệt. Vậy sự ghi nhận giá trị của bộ tiểu thuyết bằng giải thưởng “Bùi Xuân Phái – Vì tình yêu Hà Nội” có ý nghĩa gì với ông?
- Nhà thơ Bằng Việt, Chủ tịch Hội VH-NT Hà Nội trao đổi với tôi trên điện thoại trước khi diễn ra lễ trao giải chừng một tuần lễ. Ông mô tả sơ lược về sự hình thành ý tưởng của giải thưởng này xuất phát từ gia đình cố danh họa Bùi Xuân Phái phối hợp với báo TT&VH tổ chức. Và nhà thơ Bằng Việt chốt lại: “Tôi có ý định đề cử tặng thưởng bộ tiểu thuyết lịch sử “Bão táp triều Trần” của anh với Hội đồng giám khảo, vậy ý kiến của anh thế nào?”. Tôi trả lời nhà thơ Bằng Việt: “Với cố họa sĩ Bùi Xuân Phái, tôi biết khá rõ về ông từ những năm còn công tác tại Hội Văn nghệ Hà Nội vào cuối thập niên sáu mươi của thế kỷ trước.Vì lòng kính trọng về nhân cách và tài năng của cố danh họa Bùi Xuân Phái, tôi vô cùng cảm động và vui vẻ nhận lời. Bởi đây là một giải thưởng có hàm lượng văn hóa cao, vì vậy nếu giải thưởng chỉ trao có 1 đồng bạc tiền Việt Nam, theo tôi cũng là quá đủ.”
|
Viết tiếp 2500 trang tiểu thuyết về “Tám triều vua Lý" Sau bộ tiểu thuyết sử thi hoành tráng ở trên về triều Trần, tác giả Hoàng Quốc Hải lại đang bắt tay vào viết bộ tiểu thuyết sử thi cũng gồm 4 tập nữa là “Tám triều vua Lý" (Lý triều bát đế), sẽ cố gắng hoàn thành và xuất bản trước Lễ kỷ niệm 1000 năm Thăng Long (2010). Bộ tiểu thuyết cũng sẽ dày khoảng 2500 trang in, tái hiện các nhân vật và sự kiện chủ yếu nhất trong vòng 215 năm, từ khi Lý Thái Tổ lên ngôi và dời đô về Thăng Long ( năm 1010), đến hết thời Lý Chiêu Hoàng (1225). Bộ tiểu thuyết này cũng sẽ được viết với bút pháp và phong cách đồng bộ như bộ tiểu thuyết về triều Trần, và tác giả hy vọng rằng sau khi hoàn thành, sẽ có được một thiên sử thi hệ thống về 2 triều đại vẻ vang bậc nhất trong lịch sử nước ta về cả văn trị và võ công, khắc phục được một khoảng trống vắng cần thiết phải được bù đắp đối với mảng tiểu thuyết lịch sử trong nền văn học dân tộc, đồng thời tăng cường ý thức và tạo điều kiện thuận lợi cho thanh thỉếu niên tìm kiếm tư liệu hấp dẫn và tác phẩm xứng đáng ,cần phải đọc trong phong trào: “Dân ta hiểu sử nước ta". (Nhà thơ Bằng Việt) |
Còn về ý nghĩa của giải thưởng ư? Nó không đối với riêng tôi, mà nó là sự kích hoạt tình yêu Hà Nội rất đúng lúc. Bởi Hà Nội không chỉ giành riêng cho những ai có hộ khẩu Hà Nội, mà Hà Nội còn là trung tâm văn hóa lâu đời của cả nước, Hà Nội là phẩm giá đã được định hình mà các nhân cách lớn của Việt Nam qua các đời đều để hết tài năng, trí tuệ và sức lực bồi đắp cho nó; cố danh họa Bùi Xuân Phái là một trong số những người như thế. Sự xuống cấp về văn hóa của Thủ đô đang ở mức báo động thì giải thưởng này ra đời, nó như một tiếng chuông thức tỉnh tình yêu Hà Nội; đó là ý nghĩa của giải thưởng “Bùi Xuân Phái – Vì tình yêu Hà Nội”.
* “Chất” Hà Nội hay văn hóa Thăng Long văn hiến được ông thể hiện ở những khía cạnh nào trong bộ tứ tiểu thuyết?
- Tiểu thuyết lịch sử của tôi viết về thời đại nhà Trần, một trong những giai đoạn oanh liệt nhất của lịch sử giữ nước của dân tộc ta. Tôi tái hiện giai đoạn lịch sử này như một dòng chảy lưu thoát chứ không chuyên chú về một vùng đất Thăng Long. Tuy nhiên, Thăng Long là nơi tích chứa bộ não của Đại Việt, vì vậy mọi quyết sách đều phát ra từ Thăng Long và những gì tiêu biểu nhất của văn hóa Đại Việt đều biểu hiện ở Thăng Long và nó được chuyển tải qua vô số các nhân vật trong tiểu thuyết.
* Khi xây dựng những con người của Thăng Long – Hà Nội, ông có thể hiện những nét đặc trưng trong lối sống, tính cách so với người ở vùng đất khác?
- Đương nhiên mỗi vùng đất đều có một đặc trưng riêng làm nên tính cách của con người vùng đó; đôi khi chỉ nghe giọng nói hoặc nom dáng hình, người tinh ý quan sát có thể chỉ ra được quê hương của đối tượng. Nhân vật trong đời thường còn như vậy, thế thì nhân vật trong văn học tính khái quát còn phải cao hơn, ấn tượng hơn. Tuy nhiên trong tác phẩm của tôi chỉ mô tả được người Thăng Long chứ không tả được người Hà Nội bởi thế kỷ 13, 14 chưa có Hà Nội (cười).
* Xin cảm ơn ông về cuộc trò chuyện!
Tùng Sơn (thực hiện)
