thethaovanhoa.vn

"VNFAM Art Games": "Cánh cửa số" đưa người trẻ đến với di sản mỹ thuật

Ngân Lượng 18/11/2026 07:36 GMT+7

Sáng 17/11, tại Hà Nội, Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam chính thức ra mắt Chương trình giáo dục trải nghiệm "Trò chơi tìm hiểu mỹ thuật Việt Nam - VNFAM Art Games".

Sáng 17/11, tại Hà Nội, Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam chính thức ra mắt Chương trình giáo dục trải nghiệm Trò chơi tìm hiểu mỹ thuật Việt Nam - VNFAM Art Games. Là một hoạt động hướng tới Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11), sự kiện không chỉ dừng lại ở một sản phẩm công nghệ mới phục vụ công chúng trẻ mà còn cho thấy nỗ lực cụ thể hóa tinh thần của Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia vào thực tiễn bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa.

Chương trình này gắn với một trăn trở của những người làm bảo tàng: Mỗi tác phẩm mỹ thuật đều lưu giữ những dấu ấn lịch sử, văn hóa và tâm hồn Việt Nam. Tuy nhiên, trong kỷ nguyên bùng nổ thông tin, làm thế nào để những di sản hàn lâm trong không gian trưng bày truyền thống tiếp cận gần hơn với công chúng đương đại - đặc biệt là thế hệ Gen Z?

Đưa tri thức mỹ thuật Việt Nam lên không gian số

Chia sẻ tại lễ ra mắt VNFAM Art Games, ông Hoàng Anh Tuấn, Giám đốc Công ty Cổ phần Công nghệ AT.Com (đơn vị phối hợp cùng Bảo tàng xây dựng nền tảng), cho biết, trong hơn 15 năm qua, Bảo tàng là địa chỉ ông thường xuyên giới thiệu với bạn bè và các đối tác trong nước, quốc tế. Mỗi chuyến tham quan đều để lại những ấn tượng sâu sắc với các vị khách quốc tế vì "họ chưa từng hình dung được đất nước chúng ta có một lịch sử văn hóa và nghệ thuật phong phú, lâu đời đến như vậy", ông Tuấn nói.

"VNFAM Art Games": "Cánh cửa số" đưa người trẻ đến với di sản mỹ thuật - Ảnh 1.

Các đại biểu bấm nút ra mắt Chương trình giáo dục trải nghiệm: Trò chơi Tìm hiểu mỹ thuật Việt Nam – VNFAM Art Games. Ảnh: BTC

"Sẽ ra sao nếu một ngày, khi tìm kiếm thông tin về một di sản tiêu biểu của mỹ thuật Việt Nam như tranh Đông Hồ, công chúng lại nhận về những kết quả thiếu chính xác, thậm chí bị thao túng hoặc quy nguồn gốc sang một quốc gia khác?", ông Tuấn trăn trở.

Trong bối cảnh thông tin trên không gian mạng có sức chi phối sâu rộng, việc các thiết chế văn hóa đầu ngành như Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam chủ động chiếm lĩnh không gian số ở lĩnh vực di sản mỹ thuật, cung cấp nguồn tri thức chuẩn xác, khả tín không chỉ là nhiệm vụ giáo dục thẩm mỹ, "mà còn góp phần thể hiện chủ quyền của mỹ thuật Việt Nam, và phần nào đó là chủ quyền văn hóa trên không gian số", ông Tuấn nhấn mạnh.

Tiếp nối chương trình giáo dục trực tuyến Tìm hiểu mỹ thuật Việt Nam được khởi xướng từ năm 2022, Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam cùng AT.Com đã ứng dụng công nghệ trò chơi hóa (gamification) để phát triển nền tảng VNFAM Art Games tại địa chỉ game.vnfam.vn.

"VNFAM Art Games": "Cánh cửa số" đưa người trẻ đến với di sản mỹ thuật - Ảnh 2.

Ông Hoàng Anh Tuấn, Giám đốc Công ty Cổ phần Công nghệ AT.Com – đơn vị đối tác của Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam, phát biểu

Điểm đột phá của VNFAM Art Games nằm ở sự chuyển dịch từ phương thức tiếp nhận thụ động sang tương tác chủ động. Nếu như các cuộc thi tìm hiểu mỹ thuật trực tuyến trước đây chỉ dừng lại ở hình thức trắc nghiệm hỏi - đáp thuần túy, thì nay, công nghệ gamification đã biến kho kiến thức đồ sộ thành những thử thách hấp dẫn với 3 trò chơi cốt lõi gồm: Leo tháp - Chinh phục từng tầng kiến thức thông qua hệ thống câu hỏi, câu đố mỹ thuật có độ khó tăng dần; Ghép tranh - Rèn luyện khả năng quan sát tỉ mỉ bằng việc ghép các mảnh rời để hoàn thiện tác phẩm hội họa, từ đó mở khóa những câu chuyện lịch sử, nghệ thuật ẩn sau bức tranh; Vẽ và đoán - Khơi dậy trí tưởng tượng và tư duy tạo hình khi người chơi tự thể hiện câu trả lời bằng nét vẽ và suy đoán nội dung tranh của người khác.

Đằng sau giao diện sinh động ấy là một nền tảng dữ liệu chuyên môn dày dặn được bồi đắp suốt 5 năm. Theo TS Nguyễn Anh Minh, Giám đốc Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam, để kiến tạo nên VNFAM Art Games, đội ngũ chuyên môn của Bảo tàng và các kỹ sư công nghệ đã chắt lọc thông tin từ khoảng 21.000 hiện vật, xây dựng bộ ngân hàng gồm 1.000 câu hỏi chuẩn xác (trong đó 500 câu hỏi được đưa vào vận hành trong đợt ra mắt này).

"VNFAM Art Games": "Cánh cửa số" đưa người trẻ đến với di sản mỹ thuật - Ảnh 3.

TS. Nguyễn Anh Minh, Giám đốc Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam phát biểu

"Trò chơi là hình thức giải trí quen thuộc nhất với người trẻ, nhưng ở đây là chơi để học, để hiểu biết và nâng cao tri thức về mỹ thuật, văn hóa. Đây cũng chính là mục tiêu chúng tôi hướng tới để cụ thể hóa Nghị quyết 57 và Nghị quyết 80 của Bộ Chính trị", TS Nguyễn Anh Minh nói.

"Trò chơi là hình thức giải trí quen thuộc nhất với người trẻ, nhưng ở đây là chơi để học, để hiểu biết và nâng cao tri thức về mỹ thuật, văn hóa" - TS Nguyễn Anh Minh.

Trực tiếp trải nghiệm và giành giải Nhất ngay tại lễ ra mắt, bạn Nguyễn Huyền Anh, sinh viên Khoa Quan hệ công chúng và Quảng cáo, Học viện Báo chí và Tuyên truyền, hào hứng cho biết: "Các dạng câu hỏi nối từ, điền khuyết, chọn đáp án rất đa dạng. Có những câu hỏi đòi hỏi phải nhớ sâu kiến thức về tác phẩm nên khá thử thách, nhưng chính điều đó lại kích thích sự tò mò. Qua trò chơi, em biết thêm nhiều dòng tranh, nhiều tác phẩm và tác giả tiêu biểu của mỹ thuật Việt Nam một cách rất tự nhiên".

"VNFAM Art Games": "Cánh cửa số" đưa người trẻ đến với di sản mỹ thuật - Ảnh 5.

Các đại biểu và người tham gia chụp ảnh tại Lễ ra mắt Chương trình giáo dục trải nghiệm: Trò chơi Tìm hiểu mỹ thuật Việt Nam

Từ trò chơi trực tuyến đến trải nghiệm bảo tàng

Một trong những lo ngại được đặt ra khi số hóa di sản là công nghệ có thể khiến công chúng "ngại" bước chân ra khỏi nhà để đến với bảo tàng thực tế. Tuy nhiên, theo những người thực hiện trò chơi, VNFAM Art Games được thiết kế theo tư duy hoàn toàn ngược lại: dùng không gian số làm "cánh cửa mở" dẫn lối công chúng trở về với không gian trưng bày thực.

"VNFAM Art Games": "Cánh cửa số" đưa người trẻ đến với di sản mỹ thuật - Ảnh 6.

Công nghệ trò chơi hóa (gamification) được ứng dụng trên nền tảng VNFAM Art Games

Bà Vương Lê Mỹ Học, Trưởng phòng Trưng bày, Triển lãm và Giáo dục, Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam, nhấn mạnh: "Mong muốn lớn nhất của chúng tôi đối với Art Games là phổ biến kiến thức và kéo các bạn trẻ đến gần hơn với bảo tàng. Công nghệ không thay thế trải nghiệm trực tiếp trước tác phẩm gốc, mà tạo ra sự kết nối liền mạch giữa thế giới ảo và thực".

Cụ thể, hành trình của người chơi không dừng lại trên màn hình máy tính hay điện thoại. Từ những gợi ý và câu đố trên nền tảng số, người tham gia sẽ tiếp tục bước vào hành trình khám phá trực tiếp tại Bảo tàng để tìm kiếm, chụp ảnh check-in cùng 9 bảo vật quốc gia đang được trưng bày, hoàn thành các nhiệm vụ trải nghiệm và nhận tem lưu niệm.

"VNFAM Art Games": "Cánh cửa số" đưa người trẻ đến với di sản mỹ thuật - Ảnh 7.

Trò chơi Tìm hiểu mỹ thuật Việt Nam - VNFAM Art Games hấp dẫn người trẻ

Dưới góc độ chuyên gia truyền thông, ThS Kiều Huy Dương, giảng viên Khoa Quan hệ công chúng và Quảng cáo, Học viện Báo chí và Tuyên truyền, đánh giá việc ứng dụng gamification của Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam là một chiến lược truyền thông bắt kịp xu hướng để đưa bảo tàng đến gần hơn với công chúng trẻ thạo công nghệ.

"Thay vì những chuyến tham quan một chiều đơn thuần, tính tương tác và cơ chế phần thưởng của trò chơi kích thích người trẻ tự mày mò, khám phá. Tôi nghĩ đây sẽ là động lực thúc đẩy sinh viên ham muốn tìm hiểu sâu hơn về các giá trị văn hóa, mỹ thuật Việt Nam" - chuyên gia này cho biết - "Tuy nhiên, để tối ưu hóa hiệu quả, Bảo tàng cần tiếp tục tổ chức thí điểm theo từng giai đoạn, lắng nghe phản hồi của từng nhóm công chúng để liên tục điều chỉnh và hoàn thiện sản phẩm".

"VNFAM Art Games": "Cánh cửa số" đưa người trẻ đến với di sản mỹ thuật - Ảnh 8.

Sự ra đời của VNFAM Art Games diễn ra trong thời điểm toàn ngành văn hóa đang đẩy mạnh thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, cũng như các chủ trương phát triển công nghiệp văn hóa, hướng tới Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11) năm 2026.

Theo Giám đốc Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam Nguyễn Anh Minh, thời gian qua, Bảo tàng đã kiên trì xây dựng hệ sinh thái sản phẩm số đa dạng - từ hệ thống thuyết minh đa phương tiện iMuseum VFA, triển lãm mỹ thuật trực tuyến cho đến trưng bày ứng dụng công nghệ trình chiếu 3D mapping. VNFAM Art Games chính là mảnh ghép tiếp theo nhằm cụ thể hóa các nghị quyết của Đảng vào thực tiễn đời sống văn hóa, triển khai các chủ trương lớn thành những sản phẩm giáo dục số hữu ích, đi sâu vào đời sống của thế hệ trẻ.

"VNFAM Art Games": "Cánh cửa số" đưa người trẻ đến với di sản mỹ thuật - Ảnh 9.

Đáng chú ý, chia sẻ kinh nghiệm đằng sau dự án công nghệ này, ông Hoàng Anh Tuấn khẳng định khi triển khai một dự án công nghệ thông tin, có 3 yếu tố quan trọng nhất quyết định sự thành công là: con người, quy trình và công nghệ. Trong đó, yếu tố quyết định không nằm ở phần mềm hay kỹ thuật, mà nằm ở yếu tố con người.

"Khi triển khai chuyển đổi số, người ta thường nghĩ ngay đến việc chọn công nghệ nào để giải quyết vấn đề. Nhưng theo kinh nghiệm của chúng tôi, con người mới là yếu tố tiên quyết. Khi đội ngũ lãnh đạo và cán bộ chuyên môn nhận thấy sự cần thiết phải đổi mới, có khát vọng lan tỏa di sản, họ sẽ tự kiến tạo nên quy trình làm việc phù hợp. Lúc đó, công nghệ chỉ là công cụ cuối cùng để hiện thực hóa mục tiêu đặt ra" - ông nói.

"VNFAM Art Games": "Cánh cửa số" đưa người trẻ đến với di sản mỹ thuật - Ảnh 11.

Lễ ra mắt VNFAM Art Games ngày 17/11 mới chỉ là điểm khởi đầu. Trong định hướng dài hạn, Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam cùng các đối tác công nghệ sẽ tiếp tục mở rộng nền tảng này thành một hệ sinh thái giáo dục trải nghiệm số mang bản sắc riêng, liên tục cập nhật thêm nhiều trò chơi, chủ đề mới phù hợp với đa dạng lứa tuổi.

Hơn 20.000 lượt tương tác

Theo ông Hoàng Anh Tuấn, sự hấp dẫn của mô hình "chơi mà học" này đã sớm được kiểm chứng qua những con số và phản hồi thực tế. Nếu ở những đợt thi trực tuyến đầu tiên năm 2022, hệ thống chỉ ghi nhận vài nghìn lượt tương tác, thì đến đợt thi 3 tháng đầu năm 2026, con số này đã bứt phá lên hơn 20.000 lượt tương tác từ khắp các địa phương trong nước và quốc tế.

Truy cập địa chỉ game.vnfam.vn, người chơi có thể tham gia 3 trò chơi với những hình thức trải nghiệm khác nhau:

- Leo tháp: Chinh phục từng tầng tháp bằng cách trả lời các câu hỏi, câu đố về mỹ thuật với độ khó tăng dần.

- Ghép tranh: Ghép các mảnh rời để hoàn thiện một tác phẩm hội họa, đồng thời khám phá những thông tin và câu chuyện liên quan đến tác phẩm.

- Vẽ và đoán: Thể hiện câu trả lời bằng hình vẽ và thử tài suy đoán nội dung tranh do những người chơi khác thực hiện.

Bên cạnh các trò chơi, người tham gia có thể theo dõi bảng xếp hạng thành tích và cập nhật thông tin về các cuộc thi, hoạt động đang diễn ra tại mục "Sự kiện".

Bản quyền © Báo điện tử Thể thao & Văn hóa - TTXVN