Phát triển công nghiệp văn hóa từ concert

"Đời sống văn hóa hiện nay đang có những bước phát triển mới, không chỉ đáp ứng nhu cầu thưởng thức văn hóa thường ngày mà còn hướng đến một quy mô lớn hơn, gắn với sự phát triển của công nghiệp văn hóa". Đó là nhận xét của bà Phạm Thị Kim Oanh, Phó Cục trưởng Cục Công nghiệp văn hóa và Bản quyền tác giả, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, tại tọa đàm Từ concert - Tới con tim do báo Thể thao và Văn hóa tổ chức ngày 12/11.

Sự phát triển của nhiều concert tại Việt Nam thời gian qua là một biểu hiện của những chuyển biến ấy. Theo bà Kim Oanh, người trẻ ngày càng muốn đến các sự kiện âm nhạc để giao lưu, chia sẻ và cùng trải nghiệm. Đồng thời, công nghệ và môi trường số cũng giúp các chương trình này mở rộng phạm vi tiếp cận công chúng.

Thực tế, nhu cầu thưởng thức ấy đặt ra những yêu cầu mới đối với người làm chương trình. Như NSND Trần Ly Ly phân tích, concert là một chương trình nghệ thuật hoàn chỉnh, có ý tưởng, đường dây nội dung và cách thể hiện riêng, trong đó khán giả được trải nghiệm nhiều yếu tố nghệ thuật trong một không gian chung. Để tạo được sự đồng cảm giữa đông đảo người xem, việc lựa chọn tác phẩm và cách thể hiện cần được tính toán phù hợp với công chúng.

Kinh nghiệm của nhạc sĩ, nhà sản xuất âm nhạc Nguyễn Hữu Vượng khi xây dựng phần âm nhạc cho concert Tổ quốc trong tim cho thấy những tính toán cụ thể để tiếp cận khán giả thuộc nhiều thế hệ. Như lời anh, với người lớn tuổi, những ca khúc được chọn vốn đã quen thuộc, gắn với những ký ức và tình cảm sâu sắc. Nhưng với người trẻ, có những tác phẩm họ chưa biết, những câu chuyện lịch sử mới chỉ được nghe kể hoặc tìm hiểu qua sách báo, truyền hình.

"Khi đã lựa chọn những bài hát mà khán giả lớn tuổi chắc chắn yêu thích, câu hỏi tiếp theo là làm thế nào để người trẻ cũng yêu thích, để các thế hệ khác nhau đều có thể tìm thấy cảm xúc của mình trong cùng một tác phẩm" - anh chia sẻ - "Khi xây dựng kịch bản âm nhạc, tôi tính toán rằng muốn các bạn trẻ có thể tiếp nhận và cảm nhận tốt từng bài hát thì phải thực hiện hòa âm, phối khí lại sao cho phù hợp với thời đại, mang hơi thở của đời sống hôm nay".

Việc tìm cách thể hiện phù hợp với công chúng cũng là yêu cầu đặt ra khi khai thác các chất liệu văn hóa dân tộc. Theo bà Kim Oanh, thời gian qua, ngày càng nhiều concert đưa những giá trị này vào chương trình. Nguồn chất liệu có thể bắt nguồn từ lịch sử đất nước, cuộc sống thường ngày của người dân, văn hóa của đồng bào các dân tộc hay những câu chuyện, làn điệu từng vùng miền. Người làm sáng tạo cần tìm được cách chuyển tải để các nội dung ấy thực sự đến với công chúng.

Khi những hoạt động văn hóa, nghệ thuật ngày càng hướng tới các giá trị chân, thiện, mỹ, việc đưa được những sản phẩm mang hồn cốt dân tộc đến với khán giả là điều rất đáng tự hào. Chính những giá trị gần gũi, thiêng liêng, được hàng triệu người Việt Nam cùng trân trọng ấy mới có khả năng tạo nên sự đồng cảm sâu sắc.

"Theo tôi, các nghệ sĩ, nhà sáng tạo, nhà sản xuất và nhà đầu tư cần tìm được con đường phát triển riêng của Việt Nam. Chỉ khi có những giá trị bản sắc làm nền tảng, công nghiệp văn hóa Việt Nam mới có thể phát triển mạnh mẽ và lan tỏa ra thế giới" - bà Kim Oanh nói - "Trong các chiến lược, chính sách phát triển công nghiệp văn hóa, chúng tôi cũng đang khuyến khích các nhà sáng tạo, nhà đầu tư và đơn vị tổ chức đi theo hướng khai thác, phát huy những giá trị đặc sắc của văn hóa dân tộc".

                                                                           ***

Đáng nói, bên cạnh giá trị nghệ thuật, những trao đổi tại tọa đàm còn đề cập khả năng tạo nguồn thu từ các hoạt động gắn với concert. Khán giả đến dự chương trình có nhu cầu di chuyển, sử dụng dịch vụ lưu trú, nhà hàng và tham gia nhiều hoạt động khác. Những sự kiện lớn còn có khả năng thu hút khách quốc tế đến Việt Nam để trực tiếp trải nghiệm. Quảng cáo, truyền thông và các hoạt động trên nền tảng số cũng có thêm cơ hội phát triển quanh sự kiện.

Những trao đổi tại tọa đàm Từ concert - Tới con tim của báo Thể thao và Văn hóa đã gợi thêm hướng nhìn về khả năng phát triển công nghiệp văn hóa từ sức hút của concert. Chất lượng nghệ thuật và bản sắc tạo nên những chương trình được công chúng đón nhận; sự liên kết với du lịch, dịch vụ giúp mở rộng giá trị kinh tế của hoạt động biểu diễn. Gắn kết những công việc ấy là một hướng thiết thực để thành công của các concert tiếp tục đóng góp vào sự phát triển của công nghiệp văn hóa Việt Nam.