VĐV từng 2 lần giành HCV Olympic bất ngờ đổi đội tuyển vì tranh chấp tiền thưởng

Từng mang về 4 huy chương Olympic cho Nam Phi, trong đó có 2 HCV, kình ngư Tatjana Smith đã bất ngờ quyết định chuyển sang khoác áo đội tuyển Hà Lan. 

Những khó khăn tài chính, bất cập trong hệ thống hỗ trợ VĐV và đặc biệt là tranh chấp khoản tiền thưởng 35.000 USD với Liên đoàn Bơi Nam Phi được xem là những yếu tố góp phần dẫn đến quyết định này.

Trong thông báo đầy xúc động, Smith không giấu được nước mắt khi chia sẻ về việc lựa chọn Hà Lan làm đội tuyển mới. Đây là quyết định đáng chú ý của một trong những VĐV thành công nhất lịch sử thể thao Nam Phi, đồng thời đặt ra những câu hỏi về cách quốc gia này đối xử với các nhà vô địch của mình.

Smith từng tạo dấu ấn tại Olympic Tokyo 2020 khi giành HCV nội dung 200m ếch và HCB 100m ếch. Ba năm sau, tại Paris 2024, cô tiếp tục giành HCV 100m ếch và HCB 200m ếch. Với tổng cộng 4 huy chương Olympic, Smith trở thành một trong những gương mặt tiêu biểu của thể thao Nam Phi.

Tuy nhiên, phía sau những thành tích ấy là những vấn đề kéo dài liên quan đến điều kiện tài chính và sự hỗ trợ dành cho VĐV. Theo Daily Maverick, một trong những vụ việc đáng chú ý xảy ra sau khi Smith giành chức vô địch thế giới nội dung 200m ếch tại Fukuoka (Nhật Bản) năm 2023.

Ngày 16/8/2023, Liên đoàn Bơi Nam Phi thông báo giữ lại khoản tiền thưởng 35.000 USD của Smith với lý do cô sử dụng trang phục thi đấu không đúng quy định. Khoản tiền này chỉ được thanh toán sau hơn một năm, vào khoảng thời gian diễn ra Olympic Paris 2024. Đáng chú ý, phần tiền lãi phát sinh trong thời gian liên đoàn giữ khoản thưởng cũng chỉ được giải quyết sau khi luật sư của Smith can thiệp và vụ việc được truyền thông công khai.

Sự việc khiến mối quan hệ giữa nhà vô địch Olympic và cơ quan quản lý bơi lội Nam Phi trở nên căng thẳng. Smith từng bày tỏ cảm giác không còn an toàn khi tiếp tục gắn bó với chính liên đoàn của mình. Vấn đề không đơn thuần nằm ở khoản tiền thưởng, mà còn liên quan đến cách một VĐV hàng đầu được đối xử và hỗ trợ trong quá trình thi đấu đỉnh cao.

Smith có quốc tịch Hà Lan thông qua người cha. Vì vậy, việc chuyển sang đại diện cho đội tuyển Hà Lan không chỉ xuất phát từ những khó khăn tại quê nhà, mà còn mở ra cơ hội để cô tìm kiếm môi trường phát triển phù hợp hơn. Smith kỳ vọng hệ thống thể thao Hà Lan sẽ mang đến điều kiện tài chính và chuyên môn tốt hơn, giúp cô duy trì sự nghiệp thay vì phải chật vật để tồn tại.

Đáng chú ý, sau khi tuyên bố giải nghệ năm 2024, Smith đã trở lại thi đấu vào tháng 9/2026. Ở tuổi 29, cô đặt mục tiêu hướng tới Olympic Los Angeles 2028, với nội dung 50m ếch là một trong những lựa chọn đáng chú ý.