Khi Premier League nghĩ ít, chạy nhiều

Trong khoảng 1 năm trở lại đây, Premier League đã theo xu hướng chiến thuật kèm người một-một (man-marking). Điều này dẫn tới hệ quả là các cầu thủ chạy nhiều hơn và suy nghĩ ít hơn.

Tiền vệ Alexis Mac Allister của Liverpool phát biểu hồi tháng trước: "Bây giờ, bóng đá thiên về kèm người một đấu một nhiều hơn. Bạn không cần giao tiếp quá nhiều vì phải theo sát đối thủ. Mùa trước, chúng tôi chơi theo kiểu phòng ngự khu vực nhiều hơn. Bây giờ mọi thứ đơn giản hơn nhiều. Có lẽ bạn phải suy nghĩ ít hơn nhưng chạy nhiều hơn. Đó là xu hướng của bóng đá hiện nay".

Xu hướng mới của Premier league

Đúng như Allister nói, Premier League đã bước vào kỷ nguyên chiến thuật mới, nghĩ ít hơn, chạy nhiều hơn. Và xu hướng này đang làm thay đổi cách vận hành của bóng đá.

Hồi tháng 3/2026, HLV Mikel Arteta của Arsenal cũng đề cập xu hướng này: "Nếu các bạn đưa ra một quy định mới rằng không được phòng ngự theo kiểu kèm người một đấu một, ngay ngày hôm sau, Premier League sẽ trở thành một giải đấu hoàn toàn khác. Tôi đảm bảo điều đó".

Như thường lệ, Pep Guardiola là người sớm nhận ra xu hướng. Từ tháng 1/2025, ông đã phàn nàn về những khó khăn khi đối đầu với các đội phòng ngự theo kiểu kèm người một đối một, trong bối cảnh Man City trải qua mùa giải tệ nhất dưới thời nhà cầm quân người Tây Ban Nha. Vậy tại sao xu hướng này lại xuất hiện? Theo ESPN, một trong những câu trả lời nằm ở việc sức mạnh tài chính ngày càng gia tăng và được san bằng tương đối giữa các đội bóng tại Premier League.

Brentford là một ví dụ điển hình. Đội bóng này còn thi đấu tại Championship vào đầu thập niên 2020 và chưa bao giờ kết thúc mùa giải Premier League ở vị trí cao hơn thứ 9. Thế nhưng, nếu chuyển sang các giải đấu lớn khác, đội hình của Brentford sẽ có giá trị cao thứ 4 tại Tây Ban Nha và cao thứ 2 tại Pháp, Đức cũng như Italy. Khoảng cách về chất lượng cầu thủ giữa các CLB Premier League ngày càng thu hẹp, khiến chiến thuật phòng ngự lùi sâu và phản công của những đội bóng yếu hơn không còn được sử dụng phổ biến.

Trước đây, các đội bóng nhỏ thường thiếu sự cân bằng giữa kỹ thuật và thể lực: Đội đủ sức kèm người cá nhân lại hạn chế khi có bóng, trong khi đội chơi bóng tốt khó giành lại quyền kiểm soát. Vì vậy, nếu áp dụng kèm người một-một trước các đội lớn, họ có nguy cơ nhận thất bại nặng nề.

Tuy nhiên, hiện nay, các đội bóng ở Premier League có thể chiêu mộ những cầu thủ đáp ứng được cả 2 yêu cầu: Vừa có thể lực để theo đuổi đối thủ suốt 90 phút, vừa đủ chất lượng để trừng phạt đối phương ngay sau khi giành lại bóng.

Hệ quả của xu hướng kèm người

Sự phổ biến của các chỉ số đo lường thể chất chắc chắn đã thúc đẩy các đội bóng ưu tiên những cầu thủ có khả năng chạy nhanh và hoạt động với cường độ cao, thay vì chỉ tập trung vào những người tạo ra khác biệt khi đội nhà kiểm soát bóng. Không nghi ngờ gì nữa, đây cũng là một trong những động lực thúc đẩy xu hướng kèm người một đấu một.

Tất cả những điều đó, đang đưa bóng đá vào một giai đoạn chuyển tiếp khi các đội bóng theo đuổi lối chơi thiên về thể lực, kèm người một-một và pressing. ESPN lấy thống kê về điểm số chất lượng chuyền bóng khi chịu áp lực ở Premier League trong 4 mùa giải qua. Trong đó, mùa giải hiện tại đang có điểm số thấp nhất 69,2. Có 2 cách lý giải khả dĩ cho điều này.

Thứ nhất, hoạt động pressing không chỉ diễn ra thường xuyên hơn mà còn được triển khai hiệu quả hơn, khiến chất lượng chuyền bóng suy giảm. Khả năng thứ 2 là các đội bóng đã tạo ra một vòng luẩn quẩn khi ưu tiên những cầu thủ có thể lực tốt hơn là kỹ năng chơi bóng. Điều này giúp những cầu thủ pressing chiếm ưu thế trước những người thực hiện đường chuyền. Tuy nhiên, ngay khi giành lại bóng, những cầu thủ vừa pressing thành công lại không có kỹ năng chuyền bóng tốt.

Chiến thuật kèm người một-một tại Premier League có thể sẽ không thể duy trì ưu thế mãi mãi, bởi các đội bóng sẽ tìm cách khắc chế. Để chống lại chiến thuật kèm người, các đội bóng đã ưu tiên cầu thủ chạy cánh có khả năng rê bóng, nhằm đánh bại đối thủ trong những tình huống đối đầu trực tiếp.

Những phương án khác có thể xuất hiện gồm sự trở lại của tiền vệ kiến thiết chơi rộng, giúp duy trì khả năng kiểm soát bóng và tạo góc chuyền mới, hoặc sử dụng cầu thủ chạy cánh cùng bên với chân thuận để kéo giãn đội hình, mở khoảng trống cho tiền vệ xâm nhập vòng cấm.