Chuyển đổi số y tế theo Nghị quyết 57: khi công nghệ cao phục vụ con người

Thực hiện Nghị quyết 57-NQ/TW, ngành y tế TP.HCM đang chuyển mình mạnh mẽ khi đưa AI, time-lapse và robot vào chiều sâu chuyên môn. Sự kết hợp giữa công nghệ hiện đại và bản lĩnh y bác sĩ đang từng bước hiện thực hóa mục tiêu lấy người bệnh làm trung tâm.

AI và Time-lapse: Đồng hành cùng chuyên gia giải mã hành trình phôi học nhờ ứng dụng AI trong y tế

Tại Bệnh viện Đa khoa Việt Mỹ (TP.HCM), sự kết hợp giữa công nghệ time-lapse và AI trong nuôi cấy và theo dõi phôi là minh chứng tiêu biểu cho thấy công nghệ chỉ thực sự phát huy giá trị khi song hành cùng trí tuệ và sự cẩn trọng của y bác sĩ.

Với các cặp vợ chồng điều trị hiếm muộn, lựa chọn phôi nào để chuyển trước là quyết định mang tính bước ngoặt. ThS-BS Nguyễn Quốc Anh, Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ sinh sản và Nam học, Bệnh viện Đa khoa Việt Mỹ, chia sẻ rằng đối với phụ nữ lớn tuổi hay từng chuyển phôi thất bại nhiều lần, bác sĩ cần xem xét toàn bộ quá trình thay vì chỉ nhìn vào hình thái tĩnh: "Phôi cũng không nên được đánh giá chỉ qua một tấm ảnh đẹp".

Nếu phương pháp truyền thống chỉ giúp quan sát phôi ở những thời điểm cố định, thì hệ thống time-lapse ghi nhận hình ảnh liên tục, ghép thành "cuốn phim" trực quan về sự phát triển của phôi. Tiếp nối dữ liệu đó, AI đóng vai trò như một "trợ lý xem phim chăm chỉ", hỗ trợ chấm điểm và xếp hạng.

Dù vậy, các chuyên gia khẳng định AI không thể thay thế con người. Theo ThS-BS Nguyễn Thiện Thực, Trưởng IVF Lab, mọi thông số từ thuật toán đều cần sự rà soát, hiệu chỉnh và đối chiếu chuyên môn từ chuyên viên phôi học trước khi đưa ra quyết định.

BS Quốc Anh cho biết, giá trị của công nghệ là cung cấp thêm dữ liệu để chuyên viên phôi học đánh giá và hỗ trợ bác sĩ cân nhắc phương án điều trị. "AI giống như bản đồ dẫn đường, có thêm thông tin để cân nhắc đường đi, nhưng không phải cứ bật bản đồ là chắc chắn đến đích"

Phẫu thuật Robot Bệnh viện Bình Dân và bản lĩnh làm chủ kỹ thuật cao của đội ngũ y bác sĩ

Không chỉ hỗ trợ trong lĩnh vực hỗ trợ sinh sản, tư duy làm chủ công nghệ và đặt người bệnh làm trung tâm còn áp dụng nhiều tại các phòng mổ phức tạp.

Tại Bệnh viện Bình Dân, nơi tiên phong triển khai phẫu thuật robot từ năm 2016, đến tháng 8/2026 đơn vị đã thực hiện tới 4.278 ca, làm chủ thường quy 15 danh mục kỹ thuật phức tạp với khoảng 95% là các bệnh lý ung thư. Những con số ấy là bảo chứng cho năng lực của 26 kíp phẫu thuật được đào tạo bài bản.

Câu chuyện cứu chữa thành công cho bệnh nhân T.D.L. với khối u thận phức tạp kèm huyết khối tĩnh mạch chủ dưới, hay cụ bà N.T.Q. 89 tuổi suy kiệt nặng mắc ung thư đại tràng qua bàn tay hỗ trợ của robot cho thấy: công nghệ tối tân đến đâu cũng đòi hỏi sự phối hợp đa chuyên khoa đỉnh cao từ ngoại khoa, gây mê hồi sức đến dinh dưỡng, phục hồi chức năng. PGS-TS-BS Trần Vĩnh Hưng, Giám đốc Bệnh viện Bình Dân, nhấn mạnh rằng công nghệ chỉ phát huy hiệu quả tuyệt đối khi được sử dụng đúng chỉ định và đặt trọn trong tư duy chuyên môn của cả ê-kíp.

Bên cạnh phòng mổ, công nghệ tự động hóa còn lan tỏa đến công tác kiểm soát nhiễm khuẩn và chăm sóc trải nghiệm người bệnh. Tại Bệnh viện Chợ Rẫy, các robot khử khuẩn UV-C giúp rút ngắn thời gian chuẩn bị phòng mổ ghép tạng từ vài giờ xuống còn 10-15 phút mà không để lại tồn dư hóa chất. Trong khi đó, robot hướng dẫn tại Bệnh viện Nhân dân Gia Định lại mang đến sự ấm áp, tiện lợi cho người dân ngay từ sảnh đón tiếp.

Từ nền tảng số hóa đến tư duy "lấy người bệnh làm trung tâm" trong chuyển đổi số y tế TP.HCM

Tính đến cuối tháng 10/2026, 163/164 bệnh viện trên địa bàn TP.HCM đã triển khai bệnh án điện tử, tạo nền tảng vững chắc cho việc chuẩn hóa, kết nối và khai thác dữ liệu y tế. Bên cạnh số hóa quy trình quản lý, việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và các hệ thống tự động hóa vào hoạt động chuyên môn đang mở ra những hướng tiếp cận đột phá trong khám, chữa bệnh.

Tuy nhiên, như lời lưu ý của TS-BS Huỳnh Minh Chín, Phó Giám đốc Sở Y tế TP.HCM: không nên đánh đồng số lượng robot, phần mềm trí tuệ nhân tạo hay dữ liệu với mức độ hiện đại của một bệnh viện. Công nghệ suy cho cùng phải phục vụ con người, lấy người bệnh làm trung tâm và tạo ra giá trị thực sự cho xã hội. Tinh thần ấy đang hiện hữu rõ nét qua từng, góc, ngách của các cơ sở y tế từ trung tâm đến các bệnh viện cửa ngõ.

Lan tỏa y tế chuyên sâu và tinh thần Nghị quyết 57-NQ/TƯ y tế: Đưa công nghệ cao đến gần người dân

Thành tựu của chuyển đổi số và công nghệ y tế tại TP.HCM không bó hẹp trong các trung tâm lớn. Định hướng chiến lược của ngành y tế thành phố hiện nay là mở rộng kỹ thuật cao đến các bệnh viện cửa ngõ, chuẩn bị đầu tư hệ thống phẫu thuật robot cho Bệnh viện Đa khoa khu vực Thủ Đức và Bệnh viện Đa khoa khu vực Hóc Môn.

Với tinh thần "đi trước mở đường", các chuyên gia Bệnh viện Bình Dân sẵn sàng chuyển giao kỹ thuật, huấn luyện đội ngũ y bác sĩ tuyến sau. Đầu năm 2026, Bệnh viện Bình Dân cũng đã được Sở Y tế TP.HCM cấp phép triển khai chương trình đào tạo phẫu thuật robot cơ bản, hướng tới mục tiêu trở thành trung tâm đào tạo tầm cỡ khu vực trong 5 năm tới.

Điều đó cho thấy, chuyển đổi số và phát triển y tế chuyên sâu theo tinh thần Nghị quyết 57-NQ/TW không chỉ là bài toán mua sắm trang thiết bị, mà là quá trình đầu tư song hành vào con người: từ đào tạo nhân lực, chuyển giao chuyên môn đến việc tổ chức vận hành thực tế. Khi y bác sĩ làm chủ được công nghệ và công nghệ thực sự phụng sự con người, khoảng cách về chất lượng điều trị giữa các tuyến sẽ được thu hẹp, giúp người dân thụ hưởng các dịch vụ y tế kỹ thuật cao ngay tại nơi mình sinh sống.