Góp công, góp của giữ mái nhà rông

Từ xa xưa, nhà rông đã là không gian sinh hoạt chung, là biểu tượng văn hóa của buôn làng các dân tộc thiểu số ở Tây Nguyên. Tuy nhiên, do nhiều yếu tố tự nhiên cũng như con người, nhiều nhà rông của bà con khu vực phía Tây tỉnh Quảng Ngãi đã bị xuống cấp, hư hỏng. 

Trước tình hình đó, chính quyền các địa phương đã triển khai nhiều giải pháp để khôi phục; đồng thời, tập trung sức mạnh đại đoàn kết toàn dân làng, bà con các làng dân tộc thiểu số đã cùng nhau sửa sang, xây dựng mới, để mái nhà rông mãi vút cao giữa bầu trời Tây Nguyên.

Thôn Chung Năng, xã Đăk Pék có 309 hộ dân với hơn 1.000 nhân khẩu, chủ yếu là người Xơ Đăng. Theo lời kể của những người lớn tuổi trong thôn, trước đây, thôn cũng có nhà rông, song qua nhiều năm sử dụng, nhà rông xuống cấp, hư hỏng hoàn toàn. Vì vậy, từ nhiều năm nay, bà con trong thôn sinh hoạt chung trong nhà văn hóa được chính quyền địa phương xây dựng.

Cuối năm 2025, xã Đăk Pék có chủ trương phục dựng nhà rông truyền thống, hỗ trợ sửa chữa những nhà rông bị hư hỏng, xuống cấp. Riêng thôn Chung Năng được hỗ trợ 30 triệu đồng từ nguồn xã hội hóa để xây dựng mới nhà rông. Với sự đoàn kết, nhất trí cao trong cộng đồng, bà con nhân dân đã đóng góp hơn 700 ngày công, quyết tâm và đã dựng xong nhà rông vào cuối tháng 10/2026.

Còn ở xã Ngọk Réo, tháng 4/2026, một cơn mưa đá và dông lốc đã làm sập hoàn toàn phần mái nhà rông thôn Đăk Duông. Từ bao đời nay, công trình này đã là nơi sinh hoạt cộng đồng, tổ chức các lễ hội, thực hành tín ngưỡng của cộng đồng người Tơ Đrá (một nhánh của dân tộc Xơ Đăng). Khi nhà rông bị hư hỏng, bà con trong thôn đều tiếc nuối và lo lắng khi công trình văn hóa của thôn không còn. Thế nhưng, không trông chờ, ỷ lại, cộng đồng người Tơ Đrá nơi đây đã chung sức, đồng lòng góp công, góp tiền để dựng lại nhà rông mới.

Theo ông A Toàn, Bí thư Chi bộ thôn Đăk Duông, toàn thôn có 134 hộ, với gần 100% là người Tơ Đrá. Xác định việc làm lại nhà rông là nhiệm vụ cấp bách, Chi bộ và Ban quản lý thôn đã tiến hành họp nhân dân, triển khai kế hoạch làm nhà rông và được bà con thống nhất cao.

"Khi chúng tôi đưa ra kế hoạch làm nhà rông, Ủy ban nhân dân xã đã hỗ trợ 20 triệu. Số tiền này không đủ để làm, nên chúng tôi đã tiến hành họp và huy động sức dân. Phương án được đưa ra là mỗi gia đình sẽ đóng góp tiền và ngày công lao động, mọi người trong thôn đều đồng ý. Nhờ số tiền đóng góp hơn 100 triệu đồng của bà con, nhà rông đã chính thức được khởi công xây dựng vào cuối tháng 8/2026", ông A Toàn cho biết.

Nhờ sự thống nhất và tinh thần đoàn kết của bà con nhân dân, chỉ sau hơn 1 tháng khởi công, nhà rông thôn Đăk Duông đã chính thức được hoàn thành. Đây là một nhà rông có kích thước lớn, với chiều dài 18m, chiều rộng 10m và cao hơn 14m; tổng diện tích sàn 180m2, sức chứa hơn 200 người cùng lúc.