Bị tiểu đường thai kỳ: Chế độ ăn uống và theo dõi đường huyết chuẩn theo chuyên gia

Bị tiểu đường thai kỳ không đồng nghĩa mẹ bầu phải kiêng khem quá mức hay hạn chế vận động. Kiểm soát đường huyết hiệu quả cần kết hợp chế độ ăn phù hợp, vận động an toàn và theo dõi đường huyết đều đặn, dưới sự hướng dẫn của bác sĩ.

Bị tiểu đường thai kỳ nên ăn uống thế nào?

Tiểu đường thai kỳ là tình trạng rối loạn dung nạp đường huyết được phát hiện lần đầu trong thời gian mang thai. Những thay đổi nội tiết khiến cơ thể tăng đề kháng insulin, trong khi khả năng sản xuất insulin của tuyến tụy không đáp ứng đủ nhu cầu, từ đó dẫn đến tăng đường huyết.

Đáng lưu ý, biểu hiện tiểu đường thai kỳ thường không rõ ràng, mẹ bầu có thể bắt gặp những biểu hiện như mệt mỏi, uống nhiều nước, đi tiểu nhiều, nhiễm khuẩn tiết niệu dẫn tới tiểu buốt, tiểu rắt, ăn nhiều nhưng không lên cân… Khi xuất hiện các triệu chứng điển hình của tình trạng rối loạn dung nạp đường, thì tình trạng đã tiến triển xa và nặng, có thể phải can thiệp bằng thuốc, gây nhiều biến chứng bất lợi lên mẹ và thai.

Mặt khác, thai phụ 3 tháng cuối vốn có thể đi tiểu nhiều do tử cung lớn gây áp lực lên bàng quang, dễ mệt mỏi do thai phát triển nhanh hoặc cảm thấy khát khi nhu cầu nước của cơ thể tăng. Vì vậy, rất khó phân biệt tiểu đường thai kỳ chỉ dựa trên cảm nhận hằng ngày.

Khi được chẩn đoán, liệu pháp thay đổi chế độ dinh dưỡng và sinh hoạt, vận động là nền tảng giúp kiểm soát đường huyết. Thay vì nhịn ăn hoặc cắt hoàn toàn tinh bột, mẹ nên xây dựng khẩu phần cân đối, lựa chọn thực phẩm giàu chất xơ, tinh bột hấp thu chậm, protein nạc và chất béo lành mạnh.

ThS. BS Nguyễn Minh Vũ, bác sĩ Khoa Sản Bệnh viện Đại học Phenikaa, chia sẻ: "Khi bị tiểu đường thai kỳ, mẹ không nên tự ý nhịn ăn hoặc cắt giảm tinh bột quá mức để hạ đường huyết. Điều quan trọng là lựa chọn thực phẩm phù hợp, kiểm soát khẩu phần và theo dõi đáp ứng đường huyết của cơ thể."

Theo đó, mẹ có thể ưu tiên rau xanh, các loại tinh bột có chỉ số đường (G-Index) thấp như gạo lứt, bánh mỳ đen… các loại đậu, ngũ cốc nguyên hạt, cá, thịt nạc, trứng, sữa không đường; đồng thời hạn chế nước ngọt, bánh kẹo, trà sữa và các thực phẩm chứa nhiều đường đơn. Việc chia khẩu phần thành các bữa hợp lý, ăn đúng giờ cũng giúp hạn chế những biến động đường huyết sau ăn.

Theo dõi đường huyết để kiểm soát tiểu đường thai kỳ

Một trong những điểm quan trọng khi bị tiểu đường thai kỳ là theo dõi đường huyết theo lịch bác sĩ hướng dẫn. Không phải trường hợp nào cũng có triệu chứng rõ ràng, do đó mẹ không nên dựa vào cảm giác cơ thể để đánh giá tình trạng bệnh.

Với những trường hợp được yêu cầu tự theo dõi tại nhà, mẹ có thể đo đường huyết vào các thời điểm được bác sĩ chỉ định và ghi lại kết quả. Nhật ký đường huyết giúp bác sĩ nhận diện xu hướng chỉ số, đánh giá hiệu quả của chế độ ăn, vận động và đưa ra điều chỉnh phù hợp.

Theo khuyến cáo của ADA, các mục tiêu thường được sử dụng trong thai kỳ có đái tháo đường gồm đường huyết lúc đói dưới 95 mg/dL (5.3mmol/L), sau ăn 1 giờ dưới 140 mg/dL (7.8mmol/L) hoặc sau ăn 2 giờ dưới 120 mg/dL (6.7mmol/L). Tuy nhiên, mục tiêu cụ thể có thể được bác sĩ cá thể hóa tùy tình trạng của từng thai phụ.

Nếu đường huyết thường xuyên vượt mục tiêu dù đã điều chỉnh chế độ ăn và vận động, mẹ cần tái khám để được đánh giá. Một số trường hợp có thể cần điều trị bằng insulin theo chỉ định. Mẹ tuyệt đối không tự ý sử dụng hoặc thay đổi thuốc điều trị.

ThS. BS Nguyễn Minh Vũ cho biết, mẹ bầu cần tuân thủ lịch khám, xét nghiệm và theo dõi đường huyết được chỉ định. Khi các chỉ số bất thường kéo dài hoặc xuất hiện dấu hiệu bất thường, việc tái khám sớm giúp bác sĩ kịp thời đánh giá và điều chỉnh kế hoạch chăm sóc.

Khoa Sản PhenikaaMec – đồng hành cùng mẹ trong hành trình thai sản toàn diện

Tại Bệnh viện Đại học Phenikaa (PhenikaaMec), Khoa Sản quy tụ đội ngũ bác sĩ chuyên môn Sản phụ khoa, triển khai chăm sóc thai kỳ từ theo dõi thai thường đến quản lý các trường hợp có yếu tố nguy cơ, đồng thời phối hợp với các chuyên khoa liên quan khi cần thiết.

Khoa xây dựng các gói thai sản toàn diện từ 12, 22, 32 và 36 tuần, phù hợp với nhiều thời điểm mẹ bắt đầu tham gia quản lý thai kỳ. Các gói bao gồm lựa chọn sinh thường hoặc sinh mổ, chăm sóc thai đơn hoặc thai đôi và các dịch vụ chăm sóc mẹ sau sinh, giúp gia đình chủ động xây dựng kế hoạch chăm sóc phù hợp.

Đặc biệt, mô hình chăm sóc thai sản tại PhenikaaMec hướng tới sự liên tục từ trước sinh – trong sinh – sau sinh, kết hợp thăm khám chuyên khoa, siêu âm hình thái theo tiêu chuẩn ISUOG, xét nghiệm sàng lọc và theo dõi sự phát triển của thai nhi. Với những thai kỳ cần theo dõi chuyên sâu, sự phối hợp giữa Sản khoa và Trung tâm Y học Bào thai giúp tăng khả năng phát hiện sớm và xây dựng hồ sơ nguy cơ riêng cho từng mẹ và thai nhi.

Mẹ bầu cần tư vấn về tiểu đường thai kỳ, theo dõi thai kỳ hoặc các gói thai sản tại PhenikaaMec có thể liên hệ:

Khoa Sản PhenikaaMec

● Địa chỉ: Tầng 1 & Tầng 4,5,6 - Tòa B, Bệnh viện Đại học Phenikaa, Tổ 5 Hòe Thị, Phường Xuân Phương, Hà Nội

● Hotline: 1900 2262

● Website: https://phenikaamec.com/