NSND Tấn Minh: "Sao Mai là chính thống, không phải game"

Một lứa thí sinh "trai xinh gái đẹp", giọng hát tốt, nhưng vẫn cần sớm tìm ra con đường âm nhạc của riêng mình. Đó là nhận xét của NSND Tấn Minh, Trưởng ban Giám khảo Sao Mai 2026, sau bốn đêm thi Vòng Chung kết. Giữa thời của nhạc AI và những ca sĩ nổi lên nhờ mạng xã hội, anh tin Sao Mai vẫn giữ được giá trị riêng, bởi đây là một cuộc thi "chính thống, không phải game".

Bốn đêm thi đã khép lại, cuộc đua Sao Mai 2026 còn 8 gương mặt trước Liveshow 5 vào tối 1/11. Ngồi ở vị trí Trưởng ban Giám khảo qua từng đêm, NSND Tấn Minh, Giám đốc Nhà hát Ca Múa Nhạc Thăng Long, đã chứng kiến những tiết mục thăng hoa, những lần "sảy chân" và cả những quyết định không dễ dàng.

Trò chuyện với Thể thao và Văn hóa/TTXVN, anh chia sẻ về thể thức đối đầu trực tiếp của mùa thi năm nay, về những điều AI có thể và không thể làm thay con người, cùng những lời nhắn gửi tới các thí sinh trước chặng nước rút.

* Thưa NSND Tấn Minh, sau bốn liveshow, điều gì ở lứa thí sinh Sao Mai 2026 khiến anh yên tâm nhất, và điều gì khiến anh trăn trở nhất?

- Yên tâm nhất là chúng ta có một lứa thí sinh trai xinh gái đẹp! (cười) Nói vui vậy, nhưng năm nay các bạn đẹp thật, đẹp một cách "bất bình thường" so với những năm trước. Từ các bạn nam tới nữ, đa phần đều rất trẻ trung, rất tự tin. Quan trọng nhất là tất cả 16 bạn vào đến Chung kết đều có giọng, thậm chí giọng khá tốt. Đó là điều tôi yên tâm.

Còn về điều trăn trở nhất: Trong quãng thời gian không quá dài nhưng cũng không ít, qua các đêm thi, chúng tôi mong giúp được các bạn định hình rõ phong cách âm nhạc, tìm ra chính mình và một bộ nhận diện rõ ràng. Có nhiều bạn giọng rất tốt nhưng có thể đang chọn hướng đi sai. Có bạn rất thích một dòng nhạc nào đó, nhưng giọng hát lại không hợp với dòng nhạc ấy, chỉ là do bạn thích thôi. Nhiều khi giọng hát đó lại hợp với một thứ âm nhạc khác mà bạn chưa để ý tới.

Với vai trò Ban Giám khảo, ngoài việc chọn ra những người đi tiếp sau mỗi đêm, chúng tôi rất muốn chia sẻ để các bạn tìm thấy chính mình, chọn cho mình một con đường mà các bạn sẽ đi suốt cuộc đời. Đó là điều chúng tôi trăn trở.

* 16 thí sinh vào Vòng Chung kết đã được chọn từ khoảng 1.000 hồ sơ, ai cũng hát hay. Vậy Hội đồng chấm dựa hoàn toàn vào giọng hát hay đánh giá cả tiềm năng đi xa mà các bạn thể hiện trong cả quá trình?

- Tiêu chí của mùa thi năm nay khá thú vị, và tôi rất thích. Đó là đối đầu trực tiếp. Hôm nay bạn đứng đầu, nhưng ngày mai có thể bạn bị loại, đó là chuyện bình thường. Tôi thích sự đối kháng này, vì nó bộc lộ bản lĩnh đường dài. Nó dành cho những người thật sự đam mê quyết liệt, yêu nghề và lao động nghệ thuật một cách nghiêm túc, tử tế nhất. Những người như vậy mới có sự ổn định. Nếu không có sự đắm đuối, chắc chắn phong độ sẽ trồi sụt, lúc này lúc kia, mà thiếu ổn định cũng đồng nghĩa với thiếu chuyên nghiệp.

Tuy nhiên, chúng tôi vẫn theo dõi quá trình của các bạn. Chúng tôi có đánh giá, và sau Sao Mai, chúng tôi sẽ có những chia sẻ sâu hơn với từng bạn.

Các thí sinh tiến bộ dần qua từng vòng thi

* Giữa thời video ngắn và nhạc do AI tạo ra ngày càng phổ biến, theo anh, một giọng hát được đào tạo bài bản, đi lên từ Sao Mai có lợi thế gì khó thay thế?

- Con người luôn có lợi thế. Đó là cảm xúc, thứ AI không thể thay thế được. Đó là những thăng trầm, những trải nghiệm trong đời sống tích tụ lại, giúp chúng ta trưởng thành, nhìn đời, nhìn mọi việc sâu hơn. Điều này AI không làm được.

Tuy nhiên, nói vậy không có nghĩa là AI không hay. AI có giá trị của nó. Nó giúp những người mới vào nghề biết cái gì đúng, cái gì sai. Chúng ta thậm chí có thể học được từ AI những điều cơ bản và rất tốt. Nói sâu về chuyên môn một chút: thứ nhất, AI không bao giờ hát phô, nên các bạn mới vào nghề nghe và học theo sẽ có một âm thanh chuẩn mực. Thứ hai, AI không bao giờ hát trật nhịp. Người mới vào nghề, còn bỡ ngỡ chưa biết nhịp là gì, có thể dựa vào đó để tìm cái đúng trước.

Nhưng để phát triển từ một người chưa chuyên nghiệp thành một người chuyên nghiệp thì phải liên quan tới con người, tới trí tuệ, văn hóa, cảm nhận đời sống và giá trị riêng của từng người. Khi đó các bạn mới trưởng thành. Tôi không phủ nhận hoàn toàn AI, AI có giá trị của nó. Nhưng cảm xúc con người vẫn là điều AI khó thay thế.

* Nhiều ca sĩ trẻ hôm nay nổi tiếng chỉ nhờ vài bản hit trên mạng xã hội, không cần qua trường lớp hay giải thưởng của các cuộc thi uy tín. Có ý kiến cho rằng Sao Mai không còn là con đường duy nhất, hay ngắn nhất, để bước vào làng nhạc chuyên nghiệp. Anh nghĩ sao?

- Tôi không phủ nhận điều đó. Có những người không học hành gì cả mà bỗng nhiên nổi tiếng qua một vài bài, đó là chuyện vẫn đang xảy ra. Nhưng giá trị của Sao Mai nằm ở chỗ khác. Sao Mai là một cuộc thi chính thống, đi tìm những giá trị đích thực, những giá trị bền vững.

Một ca sĩ không học hành gì, nhờ công nghệ phòng thu, công nghệ lăng xê và đủ thứ công nghệ khác, có thể nổi tiếng một giai đoạn, nhưng tôi nghĩ giai đoạn ấy rất ngắn. Khi sức trẻ không còn, họ sẽ lụi đi. Mặt khác, trên thực tế cũng có những người nổi tiếng rồi mới đi học, củng cố dần những thiếu hụt của bản thân, thì đó cũng là một cách để đi lên. Thời buổi bây giờ có rất nhiều cách học: học online với các chuyên gia quốc tế, thậm chí học trên mạng cũng là học.

Trở lại câu chuyện Sao Mai, cuộc thi có giá trị bền vững được hình thành và khẳng định suốt gần 30 năm, có giá trị cốt lõi riêng. Tôi phải khẳng định rằng Sao Mai là chính thống, không phải game. Ngoài xã hội, trên các nền tảng số có rất nhiều game, rất nhiều chương trình, nhiều đến chóng mặt, chương trình này chưa kịp kết thúc đã thấy chương trình khác ra mắt rồi, và họ có giá trị riêng của họ. Còn Sao Mai vẫn lặng lẽ, lừng lững, một mình độc hành trên con đường của mình một cách bền bỉ suốt gần 30 năm qua. Sao Mai đã đưa tới cho nền âm nhạc Việt Nam rất nhiều gương mặt hiện vẫn đang đứng vững. Đó là giá trị bền vững của Sao Mai.

Tôi cho rằng Sao Mai không cần thay đổi quá nhiều, bởi cuộc thi đã tìm được cho mình một con đường rất vững chắc. Có thể ở thời điểm này nó không ồn ào, nhưng nó vẫn lặng lẽ cống hiến cho nền âm nhạc.

* Sao Mai 2026 đã đi qua nửa chặng đường. Với tư cách Trưởng ban Giám khảo, anh muốn thấy điều gì ở các thí sinh trong những đêm thi nước rút sắp tới?

- Qua nửa chặng đường, điều đáng mừng nhất là các bạn đang tự tin và trưởng thành từng ngày. Tôi nói về tổng thể chứ không nói về cá nhân. Minh chứng là các bạn bắt đầu dám va vào những bài khó, sức ép thi cử đang giảm dần và tính nghệ sĩ được thắp lên nhiều hơn sau từng tuần. Đó là điều Ban Tổ chức, Ban Giám khảo cũng như khán giả đang mong chờ.

Cũng dễ hiểu thôi, khi bắt đầu một cuộc thi, bao giờ chúng ta cũng căng thẳng, mệt mỏi và có sự tính toán. Nhưng sự căng thẳng và tính toán ấy đang giảm đi rất rõ qua từng tuần. Các bạn đang dần trở thành những người nghệ sĩ đích thực, điều đó tôi nhìn thấy rất rõ. Khi các bạn thả lỏng ra, lúc ấy chỉ còn lại tâm hồn. Đó chính là điều chúng tôi và khán giả mong muốn.

Các thí sinh trong Liveshow 4

* Anh có lời nhắn nào gửi tới các thí sinh, đặc biệt là những bạn đang có dấu hiệu chững lại?

Có những lúc Ban Giám khảo nhận thấy những lúng túng nhất định của các bạn ở khâu chọn bài, hòa âm, phối khí, trang phục... Nhưng những điều đó được giải quyết rất nhanh, vì phía sau các bạn có một hệ thống, một ê-kíp quá tốt. Đạo diễn âm nhạc Đỗ Bảo quá tốt, dàn nhạc quá hay, âm thanh, ánh sáng, sân khấu, mọi chi tiết đều có đủ. Những thứ mà thế hệ trước không có thì bây giờ các bạn có tất cả, sẵn sàng và mọi thứ đều rất chuyên nghiệp. Nền tảng ấy là bệ phóng quan trọng, giúp các bạn thăng hoa.

Vì vậy, ở nửa sau chặng đường, tôi chỉ mong các bạn hãy là chính mình, hãy yêu tất cả những gì mình đang làm và sẽ làm, yêu đến cùng và quyết liệt đến phút cuối. Với tinh thần đó, chất lượng chung của cuộc thi sẽ lên, và từng cá nhân cũng sẽ đi lên, trưởng thành hơn từng ngày. Đó cũng là tiêu chí của Ban Tổ chức, của VTV: mong các bạn trưởng thành từng ngày, để sau cuộc thi bước ra sân khấu chuyên nghiệp và cống hiến cho nền âm nhạc Việt Nam.

* Xin cảm ơn NSND Tấn Minh!