Tôi lại đi bỏ phiếu Quả bóng Vàng

Nói "lại" là bởi trước tháng 7 năm nay, tôi đã từng đại diện làng báo chí Việt Nam trong những cuộc bầu chọn danh hiệu cá nhân cầu thủ hay nhất trong năm từ 2010 đến 2023.

Hai năm gần nhất, đội tuyển Việt Nam không nằm trong top 100 FIFA vào thời điểm tạp chí France Football mời các phóng viên bầu chọn, nên thay vì bầu cầu thủ nam, tôi được bầu… nữ cầu thủ hay nhất thế giới các năm 2024, 2025. Cho đến mùa Hè 2026.

Email của tạp chí France Football đến với tôi vào cuối tháng 7, khi những dư vị  của World Cup 2026 vẫn còn mạnh mẽ trong tôi, khi đó vẫn còn đang ở Mỹ nghỉ ngơi sau hơn một tháng dọc ngang đất nước lớn lao này cho giải đấu ấy, với rất nhiều những chuyến bay dài tổng cộng hàng vạn dặm trong thời gian ấy, với rất nhiều trận đấu đã trực tiếp theo dõi trên các khán đài, trong đó có trận chung kết Tây Ban Nha-Argentina. Khi ấy, điều đầu tiên tôi nghĩ đến trong đầu là "Cảm ơn ông Kim Sang-sik". Trong email ấy, France Football chào đón tôi trở lại với "gia đình". Nhờ thành tích của đội tuyển Việt Nam lúc đó, khi chúng ta đang đứng trong top 100 bảng xếp hạng FIFA mà tôi trở lại ngôi nhà quen thuộc của bóng đá thế giới tôi từng thuộc về, với những người đồng nghiệp quen thuộc đã từng gặp trong rất nhiều những giải đấu lớn của thế giới, từ EURO đến World Cup, những người có vinh dự được bỏ phiếu Quả bóng Vàng mỗi năm một lần giống tôi.

Chúng tôi gọi đó là "gia đình", mỗi năm tập hợp một lần, thường là cuối tháng 7 hoặc đầu tháng 8 nhận một email của France Football khẳng định đã đến mùa Quả bóng Vàng và chúng tôi chuẩn bị tinh thần cho việc bầu. Sau đó là một số mail khác về thủ tục và quy định bỏ phiếu, cách thức bỏ phiếu qua email, rồi cuối cùng là một email có chứa các thông tin về danh sách 30 ứng viên để 100 nhà báo thế giới "làm việc". Mỗi nhà báo sẽ có cách xử lý danh sách đó khác nhau, có người đã có những lựa chọn ngay từ sớm và gửi email ngay, nhưng cũng có những người gửi muộn, trong đó có tôi. Bỏ phiếu Quả bóng Vàng chỉ được thực hiện mỗi năm một lần với các nhà báo trong top 100 xếp hạng FIFA của đội tuyển nước họ, nên không giống như chúng ta đi chọn thực đơn để ăn nhà hàng. Vì thế, tôi thận trọng.

Như mọi năm, tôi không điền danh sách ngay, mà chờ đến gần ngày cuối cùng để đưa ra lựa chọn cuối cùng, bất chấp việc France Football cứ mấy ngày lại gửi một email nhắc họ chưa nhận được phiếu của tôi. Lí do đơn giản cho việc gửi sát ngày ấy là cần thời gian để đưa ra những cân nhắc cuối cùng cho những vị trí "nhạy cảm" nhất, như vị trí số 1 của người mà theo tôi xứng đáng Quả bóng Vàng. Đó không hề là một công việc dễ dàng và nói thẳng, có khá nhiều sức ép. Sức ép từ phía người hâm mộ là đương nhiên, nhưng chuyện này tôi đã trải qua rất nhiều kể từ khi lần đầu được mời bỏ phiếu vào năm 2010, với rất nhiều bình phẩm, thậm chí cả châm chọc, chỉ trích sau khi tôi công bố lá phiếu. Nhưng sức ép ấy là bình thường và không ảnh hưởng đến tôi. Nhưng sức ép từ chính bản thân mình là lớn hơn cả. Luôn có những câu hỏi đặt ra, chẳng hạn, mình lựa chọn cầu thủ A cho vị trí Quả bóng Vàng đã ổn chưa, dựa trên một tiêu chí quan trọng bậc nhất, là "thành tích cá nhân và thành tích của tập thể" cầu thủ đó trong mùa bóng? Mình diễn giải tiêu chí đó dựa trên thực tế mùa bóng của cầu thut ấy thế nào? Nếu cầu thủ A mình còn cân nhắc thì cầu thủ B có được không, C thì sao?

Cứ như thế, tự hỏi mình trong suốt một thời gian dài gần hai tháng kể từ khi email đầu tiên của France Football được gửi đến, thông báo tôi có tên trong danh sách nhà báo có vinh dự được bỏ phiếu, cho đến khi đưa ra quyết định cuối cùng. Việc lựa chọn ấy không chỉ nhìn vào những con số thống kê, bởi nếu căn cứ vào các thống kê, các tiền đạo luôn có lợi thế, vì họ ghi bàn, mà chỉ coi các con số đó như một cơ sở để tham khảo. Cảm giác của bản thân đánh giá ảnh hưởng của cầu thủ đó với thành tích của câu lạc bộ và đội tuyển anh ta thì đấu mới là quan trọng, và vì thế, việc cân nhắc chọn lựa những cái tên và vị trí của họ trong lá phiếu mới lâu.

Bầu chọn danh hiệu Quả bóng Vàng 2026 cũng thế, là một quá trình cân đi cân lại khá lâu, trước khi đưa ra một lựa chọn cuối cùng và phải nói thẳng, lá phiếu của tôi mang tính an toàn. Đây là một mùa bầu chọn khá khó khăn, có nhiều hơn một ứng viên đủ khả năng nâng cao danh hiệu. Những làn sóng truyền thông trong thời gian "hòm phiếu" chưa đóng lại rõ ràng có tác dụng định hướng các nhà báo có quyền bỏ phiếu, như cách mà báo chí Anh đã liên tục nói về việc Harry Kane của họ xứng đáng có được Quả bóng Vàng. Tôi không chịu ảnh hưởng ấy, nhưng rất có thể, khi kết quả bầu chọn được công bố, với tổng điểm của 100 nhà báo cho một cầu thủ nào đó cao nhất để anh ta đoạt Quả bóng Vàng, có lẽ sẽ có nhiều tranh cãi, lá phiếu của tôi cũng nhiều khả năng bị chỉ trích.

Nhưng đó cũng là việc bình thường. Mỗi fan bóng đá và mỗi nhà báo không có quyền bỏ phiếu đều có những ứng viên Quả bóng Vàng của riêng họ và những lập luận để họ tin rằng, ứng viên đó xứng đáng chiến thắng. Có điều, chỉ có 100 nhà báo trên thế giới được quyền bỏ phiếu và họ không có trách nhiệm phải suy nghĩ giống số đông. Cũng không hề có khái niệm "bầu đúng" hay "bầu trúng", vì đơn giản số điểm của mỗi ứng viên là tổng điểm họ có được theo đánh giá của 100 nhà báo khác nhau, sống ở 100 nước khác nhau và có tư duy không đồng nhất. Đây không phải là trò chơi xổ số và người chiến thắng cũng không có sẵn trong "túi mù" để được mở ra và công bố. Lá phiếu bầu của tôi không giống cách lựa chọn của bạn không đồng nghĩa với việc tôi kém thông minh hơn bạn, mà tôi đánh giá và nhận định về người chiến thắng khác bạn.

Xét cho cùng, bóng đá là một cuộc chơi, bầu chọn Quả bóng Vàng cũng thế. Nó làm cho đời sống bóng đá những tháng cuối năm trở nên sôi động hơn rất nhiều và người ta sẽ còn nói đến người chiến thắng hoặc thất bại trong một cuộc đua Quả bóng Vàng từ đó cho đến năm sau, hoặc nhiều năm sau nữa. Về phần mình, tôi đã làm xong công việc được France Football tin tưởng giao phó và bất cứ kết quả chiến thắng Quả bóng Vàng chính thức nào được công bố khác tôi cũng là một chuyện rất bình thường.

Giờ đây, tôi mong đội tuyển sẽ tiếp tục tích luỹ điểm số để duy trì vị trí của mình trong top 100, để rồi đến tháng 7 năm sau, tôi lại nhận được email mời bầu chọn Quả bóng Vàng của France Football.

Nhà báo Anh Ngọc và lá phiếu bầu các năm: