Tom Cruise nhận giải Thành tựu trọn đời của Viện Điện ảnh Mỹ - Giấc mơ điện ảnh không tuổi

Sau hơn bốn thập niên chinh phục màn ảnh, Tom Cruise sẽ được Viện Điện ảnh Mỹ (AFI) trao Giải Thành tựu trọn đời, qua đó ghi nhận những đóng góp trong vai trò diễn viên, nhà sản xuất và người kiên trì theo đuổi trải nghiệm điện ảnh tại rạp.

Với ngôi sao Hollywood, làm phim không đơn thuần là nghề nghiệp mà còn là niềm đam mê ông muốn theo đuổi suốt cuộc đời.

Vinh danh một biểu tượng của Hollywood

Theo thông báo mới đây, lễ trao giải Thành tựu trọn đời cho Tom Cruise sẽ diễn ra ngày 24/4/2027 tại Nhà hát Dolby ở Los Angeles (Mỹ). Đây là sự ghi nhận dành cho nghệ sĩ có hơn 40 năm hoạt động, ghi dấu ấn trong nhiều thể loại phim và góp phần đưa các tác phẩm Hollywood đến với khán giả toàn cầu.

"Tom Cruise là một biểu tượng toàn cầu" - Kathleen Kennedy, Chủ tịch Hội đồng quản trị AFI, nhận định. Bà đánh giá cao sự tận tâm của Cruise trong cả vai trò diễn viên lẫn nhà sản xuất, đồng thời nhấn mạnh niềm tin của ông vào khả năng kết nối con người của điện ảnh.

Được thành lập năm 1973, Giải Thành tựu trọn đời AFI tôn vinh những cá nhân có đóng góp quan trọng và lâu dài đối với nghệ thuật điện ảnh. Danh sách những người từng nhận giải có nhiều tên tuổi tiêu biểu như John Ford, Bette Davis, Meryl Streep, Sidney Poitier, Steven Spielberg, Denzel Washington và Nicole Kidman. Năm 2026, danh hiệu này được trao cho diễn viên Eddie Murphy.

Với Cruise, giải thưởng mới là dấu mốc đáng chú ý sau khi ông nhận Oscar danh dự tại lễ trao giải Governors năm 2025 của Viện Hàn lâm Khoa học và Nghệ thuật Điện ảnh Mỹ. Viện Hàn lâm ghi nhận những đóng góp của nam diễn viên cho cộng đồng làm phim và sự ủng hộ bền bỉ của ông đối với trải nghiệm thưởng thức điện ảnh tại rạp.

Tình yêu điện ảnh của Cruise bắt đầu từ thời thơ ấu. Trong cuộc trò chuyện với khán giả tại Liên hoan phim Cannes năm 2022, ông kể rằng từ năm 4 tuổi đã muốn làm phim và tìm kiếm những cuộc phiêu lưu. Khi còn nhỏ, ông từng đi bán bưu thiếp tận nhà để có tiền xem phim.

"Tôi không bao giờ muốn xem những điều mình có là hiển nhiên. Ai cũng có một giấc mơ, và đây chính là giấc mơ của tôi" - Cruise chia sẻ tại sự kiện.

Niềm say mê ấy theo ông suốt hành trình nghề nghiệp. Trong chương trình A Life in Pictures của Viện Hàn lâm Điện ảnh và Truyền hình Anh (BAFTA) hồi tháng 9, Cruise nhìn lại hơn bốn thập niên làm nghề, từ những bộ phim tâm lý đến các thương hiệu hành động. Ông cho biết mình đặc biệt quan tâm đến cách một bộ phim được tạo nên, từ kịch bản, ánh sáng, góc máy đến sự phối hợp giữa các thành viên đoàn phim.

Với Cruise, thành công không đồng nghĩa với việc ngừng học hỏi. Những giải thưởng mới không chỉ nhìn lại thành tựu đã qua mà còn ghi nhận hành trình của một nghệ sĩ vẫn muốn khám phá những giới hạn sáng tạo.

Từ những vai diễn để đời đến ngôi sao hành động

Tom Cruise sinh ngày 3/7/1962 tại Syracuse, bang New York, Mỹ. Ông bắt đầu gây chú ý trong thập niên 1980 với hình ảnh một diễn viên trẻ có sức hút và năng lượng diễn xuất nổi bật.

Risky Business (1983) là một trong những bộ phim đưa Cruise đến gần hơn với công chúng. Trong vai Joel Goodson, cậu học sinh trung học có những lựa chọn bốc đồng khi cha mẹ vắng nhà, Cruise thể hiện khả năng kết hợp nét hài hước với sự bối rối của tuổi trưởng thành.

Ba năm sau, Top Gun (1986) đưa tên tuổi Cruise lên tầm quốc tế. Vai phi công Pete "Maverick" Mitchell tạo nên hình tượng chàng trai tự tin, giàu năng lực nhưng phải học cách đối diện với những giới hạn của bản thân. Thành công của bộ phim mở đường cho ông gắn bó lâu dài với dòng phim hành động.

Tuy nhiên, Cruise không muốn bị đóng khung trong một hình tượng. Năm 1989, ông đảm nhận vai Ron Kovic trong Born on the Fourth of July của đạo diễn Oliver Stone. Dựa trên hồi ký của Kovic, phim kể về một cựu binh Mỹ bị liệt sau chiến tranh Việt Nam, trải qua những thay đổi sâu sắc trong nhận thức và trở thành người phản đối chiến tranh. Vai diễn đòi hỏi Cruise thể hiện sự biến chuyển phức tạp về thể chất lẫn tâm lý, mang về cho ông đề cử Oscar đầu tiên ở hạng mục Nam diễn viên chính xuất sắc.

Trong A Few Good Men (1992), ông vào vai luật sư quân đội Daniel Kaffee, người theo đuổi sự thật trong một vụ án nghiêm trọng. Đến Jerry Maguire (1996), Cruise tiếp tục chứng minh sức hút ở thể loại tâm lý tình cảm qua vai người đại diện thể thao quyết định rời bỏ công việc để theo đuổi những giá trị nghề nghiệp mà mình tin tưởng. Bộ phim mang về cho ông đề cử Oscar Nam diễn viên chính xuất sắc thứ hai.

Năm 1999, Magnolia của đạo diễn Paul Thomas Anderson đem đến một hình ảnh khác của Cruise. Trong vai Frank T.J. Mackey, diễn giả đầy tự tin nhưng che giấu những tổn thương sâu sắc, ông cho thấy khả năng hóa thân vào nhân vật phức tạp, khác xa hình tượng ngôi sao hành động. Vai diễn giúp Cruise nhận đề cử Oscar Nam diễn viên phụ xuất sắc.

Trong cuộc trò chuyện tại Cannes năm 2022, Cruise nhắc đến những người đã giúp ông trưởng thành trong nghề. Khi tham gia Taps (1981), một trong những bộ phim đầu tiên, ông được đạo diễn Harold Becker tạo điều kiện quan sát cách đoàn phim làm việc, từ bố trí ánh sáng đến lựa chọn góc máy. Trải nghiệm này giúp ông hiểu rằng diễn xuất không thể tách rời ngôn ngữ điện ảnh và cảm nhận của khán giả.

"Tôi luôn quan tâm đến con người, muốn tìm hiểu các nền văn hóa" - Cruise nói về động lực theo đuổi nghề nghiệp. Với ông, quan sát cuộc sống và cách con người phản ứng trước hoàn cảnh là nguồn chất liệu quan trọng để xây dựng nhân vật.

Sau những thành công ban đầu, Cruise tiếp tục tham gia nhiều dự án đa dạng như Minority Report (2002), Collateral (2004) và Edge of Tomorrow (2014). Ông làm việc với nhiều đạo diễn có phong cách khác nhau, từ Stanley Kubrick, Steven Spielberg đến Michael Mann, đồng thời không ngừng tìm kiếm những cách thể hiện mới.

Dẫu vậy, loạt phim Mission: Impossible, bắt đầu từ năm 1996, mới là thương hiệu gắn bó bền bỉ nhất với Cruise trong vai trò ngôi sao hành động và nhà sản xuất. Nhân vật điệp viên Ethan Hunt đưa ông vào những nhiệm vụ nguy hiểm, các cuộc truy đuổi căng thẳng và những tình huống đòi hỏi sự phối hợp giữa thể lực, kỹ thuật và khả năng ứng biến.

Cruise nổi tiếng với việc trực tiếp thực hiện nhiều pha mạo hiểm. Nhưng ông từng giải thích mục tiêu không chỉ là chứng minh khả năng bản thân. Ông học thêm nhiều kỹ năng, từ khiêu vũ, ca hát đến lái trực thăng, để đáp ứng yêu cầu của từng bộ phim.

"Tôi cũng sợ khi thực hiện những pha mạo hiểm, nhưng tôi luôn nghĩ đến câu chuyện và khán giả" - Cruise chia sẻ tại Cannes. "Làm thế nào để tạo ra hiệu quả khiến khán giả ấn tượng? Đó là cả một hành trình".

Với ông, thử thách thể chất chỉ thực sự có ý nghĩa khi phục vụ câu chuyện, giúp khán giả cảm nhận rõ hơn tình thế và lựa chọn của nhân vật.

Niềm tin vào điện ảnh và những giấc mơ chưa dừng lại

Năm 2022, Top Gun: Maverick đưa Cruise trở lại với vai phi công Pete Mitchell sau 36 năm kể từ phần phim đầu tiên. Tác phẩm khai thác mối quan hệ giữa các thế hệ phi công, trách nhiệm của người chỉ huy và giới hạn của con người trước công nghệ hiện đại.

Phim đạt thành công lớn tại phòng vé toàn cầu, nhận sáu đề cử Oscar, trong đó có Phim hay nhất. Cruise góp mặt trong đề cử này với tư cách nhà sản xuất.

Thành công của Top Gun: Maverick đặc biệt có ý nghĩa khi ngành điện ảnh tìm cách thu hút khán giả trở lại rạp sau đại dịch COVID-19. Bộ phim cho thấy những tác phẩm được thiết kế cho màn ảnh rộng vẫn có sức hấp dẫn nhờ hình ảnh, âm thanh và trải nghiệm thưởng thức tập thể.

Cruise nhiều lần bày tỏ niềm tin vào vai trò của rạp chiếu. Tại Cannes năm 2022, ông kể mình thường đến rạp khi phim ra mắt, đôi khi đội mũ để quan sát phản ứng của khán giả mà không gây chú ý. Ông muốn hiểu người xem cảm nhận tác phẩm như thế nào, bởi trải nghiệm của công chúng luôn là một phần trong quá trình làm phim.

Trong cuộc trò chuyện tại BAFTA hồi tháng 9, Cruise tiếp tục nhấn mạnh tính cộng đồng của điện ảnh. Theo ông, một bộ phim là kết quả của nỗ lực tập thể, trong đó từng thành viên cùng góp sức để kể câu chuyện có thể chạm đến khán giả trên khắp thế giới.

Tại Cannes, ông từng nhấn mạnh: "Đây không phải bộ phim của riêng tôi, mà là bộ phim của CHÚNG TA". Quan niệm ấy phản ánh cách Cruise nhìn nhận công việc trên trường quay, nơi đạo diễn, diễn viên, quay phim, thiết kế, âm thanh và các bộ phận hậu trường đều đóng vai trò quan trọng.

Là nhà sản xuất từ phần Mission: Impossible đầu tiên năm 1996, Cruise ngày càng tham gia sâu vào quá trình phát triển dự án, từ lựa chọn câu chuyện đến định hướng thực hiện. Kinh nghiệm giúp ông hiểu rằng một tác phẩm có sức sống cần sự chuẩn bị kỹ lưỡng, tinh thần hợp tác và khả năng tiếp nhận ý tưởng từ người khác.

Dù gắn liền với những thương hiệu hành động quy mô lớn, Cruise vẫn muốn mở rộng giới hạn sáng tạo. Năm nay, ông hợp tác với đạo diễn Alejandro G. Iñárritu trong Digger, dự án được ông mô tả là thử thách khác biệt so với những gì từng thực hiện. Tại sự kiện A Life in Pictures của BAFTA, nam diễn viên nói về niềm vui khi được tiếp cận nhân vật mới và khám phá cách kể chuyện chưa từng thử sức.

Cruise cũng không có ý định sớm rời xa điện ảnh. Trong cuộc phỏng vấn với The Hollywood Reporter tại buổi ra mắt Mission: Impossible – The Final Reckoning năm 2025, ông nói muốn tiếp tục làm phim đến tận tuổi 100.

"Tôi sẽ không bao giờ dừng lại. Tôi sẽ không bao giờ ngừng làm phim hành động, chính kịch hay hài. Tôi vẫn còn rất nhiều điều hào hứng" - ông chia sẻ.

Giải Thành tựu trọn đời của AFI vì thế không đơn thuần là sự tổng kết những gì Tom Cruise đã đạt được. Từ Risky Business, Born on the Fourth of July và Jerry Maguire đến Top Gun: Maverick cùng loạt Mission: Impossible, ông đã xây dựng sự nghiệp đa dạng, đồng thời góp phần định hình những trải nghiệm điện ảnh dành cho khán giả toàn cầu.

Nhìn lại hành trình ấy, điều nổi bật không chỉ là sức bền của một ngôi sao mà còn là niềm tin ông dành cho nghệ thuật thứ bảy. Như Cruise từng nói: "Tôi cảm thấy mình vô cùng may mắn khi được làm công việc này". Với nam diễn viên, sự may mắn ấy đi cùng trách nhiệm tiếp tục nỗ lực, học hỏi và mang đến cho khán giả những câu chuyện đáng nhớ.