Sửa đổi, bổ sung 7 luật trong lĩnh vực Văn hóa, Thể thao, Du lịch: Thúc đẩy chuyển đổi số, tháo gỡ vướng mắc

Dự thảo "Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thể dục, thể thao, Luật Du lịch, Luật Thư viện, Luật Điện ảnh, Luật Di sản văn hóa, Luật Quảng cáo, Luật Báo chí" vừa được trình Quốc hội xem xét. 

Theo Báo cáo thẩm tra của Ủy ban Văn hóa và Xã hội, việc sửa đổi, bổ sung này nhằm đẩy mạnh phân quyền, phân cấp; đơn giản hóa thủ tục hành chính, thúc đẩy chuyển đổi số và kịp thời tháo gỡ vướng mắc trong thực tiễn.

Cụ thể, chiều 20/10, Quốc hội nghe Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, trình bày Tờ trình về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thể dục, thể thao, Luật Du lịch, Luật Thư viện, Luật Điện ảnh, Luật Di sản văn hóa, Luật Quảng cáo, Luật Báo chí. Dự thảo Luật gồm 8 điều, trong đó 7 điều quy định việc sửa đổi, bổ sung từng luật và một điều về hiệu lực thi hành.

Những đề xuất sửa đổi đáng chú ý

Trong các đề xuất, với Luật Du lịch, dự thảo sửa đổi, bổ sung, bãi bỏ 38/78 điều, tập trung vào 4 nhóm nội dung lớn: Đẩy mạnh phân cấp, phân quyền và phân định thẩm quyền trong quản lý nhà nước về du lịch; Hoàn thiện các quy định về thủ tục hành chính, đơn giản hóa điều kiện đầu tư, kinh doanh; Hoàn thiện quy định để đáp ứng yêu cầu phát triển trong hoạt động du lịch; Bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ của Luật Du lịch với hệ thống pháp luật có liên quan.

Dự thảo đề xuất chuyển thẩm quyền công nhận, thu hồi quyết định công nhận điểm du lịch từ UBND cấp tỉnh sang cơ quan chuyên môn về du lịch cấp tỉnh; chuyển thẩm quyền công nhận khu du lịch quốc gia thuộc từ hai tỉnh trở lên từ Thủ tướng Chính phủ sang Bộ trưởng Bộ VH,TT&DL. Đồng thời, đề xuất bãi bỏ một số thủ tục về giấy phép kinh doanh lữ hành và cấp biển hiệu phương tiện vận tải khách du lịch; cho phép sử dụng chứng chỉ nghiệp vụ lữ hành, hướng dẫn viên quốc tế để đáp ứng điều kiện cấp phép kinh doanh lữ hành nội địa, giao Chính phủ quy định các loại hình lưu trú du lịch mới phát sinh.

Đối với Luật Điện ảnh, dự thảo sửa đổi, bổ sung 8/50 điều, tập trung vào 3 nhóm nội dung lớn: Hoàn thiện quy định về hoạt động sản xuất phim sử dụng ngân sách nhà nước; Hoàn thiện cơ chế quản lý hoạt động phổ biến phim trên không gian mạng; Đẩy mạnh phân cấp và hoàn thiện thủ tục hành chính đối với việc tổ chức các hoạt động điện ảnh.

Dự thảo bổ sung quy định về đặt hàng, giao nhiệm vụ, đấu thầu sản xuất phim sử dụng ngân sách nhà nước; bổ sung cơ chế hỗ trợ một phần ngân sách nhằm khuyến khích tổ chức, cá nhân thuộc các thành phần kinh tế đầu tư, sản xuất phim phục vụ nhiệm vụ chính trị. Đối với phim phổ biến trên không gian mạng, dự thảo làm rõ trách nhiệm của chủ thể phổ biến phim, doanh nghiệp viễn thông và cơ quan quản lý nhà nước. Đồng thời, đề xuất phân cấp cho UBND cấp tỉnh thẩm quyền cấp phép tổ chức liên hoan phim, liên hoan phim chuyên ngành, chuyên đề, giải thưởng phim và cuộc thi phim có yếu tố nước ngoài; Bộ VH,TT&DL tiếp tục cấp phép chương trình phim, tuần phim.

Đối với Luật Di sản văn hóa, dự thảo sửa đổi, bổ sung 9/95 điều, tập trung vào 4 nhóm nội dung lớn: Đẩy mạnh phân cấp, phân quyền trong quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa; Hoàn thiện quy định về bảo quản, tu bổ, phục hồi di tích theo hướng tăng cường phân cấp và giảm thủ tục hành chính; Hoàn thiện quy định về hoạt động khảo cổ phù hợp với yêu cầu nghiên cứu và bảo tồn di sản; Hoàn thiện điều kiện đầu tư, kinh doanh trong lĩnh vực di sản văn hóa và bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật.

Trong số đó, dự thảo đề xuất chuyển thẩm quyền cho phép xây dựng hồ sơ đề nghị UNESCO hỗ trợ bảo vệ di sản thuộc Danh sách cần bảo vệ khẩn cấp từ Thủ tướng Chính phủ sang Bộ trưởng Bộ VH,TT&DL; phân cấp phê duyệt đề án, dự án bảo vệ và phát huy giá trị di sản tư liệu thuộc các danh mục của UNESCO cho Bộ trưởng, người đứng đầu cơ quan trung ương và Chủ tịch UBND cấp tỉnh.

Về tu bổ di tích, dự thảo đề xuất điều chỉnh phạm vi các trường hợp phải xin xác nhận trước khi lập dự án; chỉ giữ thẩm quyền xác nhận của Bộ VH,TT&DL đối với di sản thế giới, di tích quốc gia đặc biệt; giao cơ quan chuyên môn về văn hóa cấp tỉnh xác nhận đối với các cụm di tích quốc gia, cụm di tích quốc gia gắn với di tích cấp tỉnh. Đồng thời, bổ sung trường hợp thăm dò, khai quật khảo cổ phục vụ nghiên cứu, bảo tồn di tích không bắt buộc phải phù hợp với quy hoạch khảo cổ đã được phê duyệt.

Đối với Luật Thư viện, dự thảo sửa đổi, bổ sung 4/52 điều, tập trung vào 2 nhóm nội dung: Hoàn thiện tổ chức và hoạt động của hệ thống thư viện công cộng phù hợp với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp; Phân cấp và hoàn thiện phương thức quản lý nhà nước đối với hoạt động thư viện. Dự thảo làm rõ vai trò thư viện cấp tỉnh là thư viện trung tâm của địa phương, đồng thời, phân cấp thẩm quyền tiếp nhận thông báo hoạt động thư viện từ Bộ VH,TT&DL cho UBND cấp tỉnh, cấp xã.

Với 3 luật còn lại, dự thảo chủ yếu tập trung phân cấp thẩm quyền, đơn giản hóa thủ tục hành chính và bảo đảm thống nhất với pháp luật liên quan. Trong đó, với Luật Quảng cáo được đề xuất bãi bỏ quy định về quy hoạch quảng cáo ngoài trời và giấy phép riêng đối với kênh chương trình chuyên quảng cáo, thống nhất quản lý hoạt động này theo pháp luật về báo chí. Với Luật Báo chí, dự thảo chuyển một số trường hợp thay đổi nội dung ghi trong giấy phép hoạt động báo chí từ cơ chế xin chấp thuận sang thông báo với cơ quan quản lý nhà nước.

Tập trung sửa đổi những vấn đề cần thiết, cấp bách

Trình bày Báo cáo thẩm tra tại phiên họp chiều 20/10, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội Nguyễn Đắc Vinh cho biết, Ủy ban tán thành sự cần thiết ban hành dự án Luật và cơ bản nhất trí với dự thảo sau chỉnh lý. Theo đó, việc sửa đổi, bổ sung nhằm kịp thời thể chế hóa quan điểm, chủ trương, đường lối của Đảng về đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy nhà nước, vận hành chính quyền địa phương hai cấp; đẩy mạnh phân quyền, phân cấp; cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện đầu tư, kinh doanh; thúc đẩy chuyển đổi số; bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật; tháo gỡ kịp thời một số khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn thi hành các luật trong lĩnh vực văn hóa, thể thao và du lịch.

Đáng chú ý, cơ quan chủ trì soạn thảo đã tiếp thu các ý kiến, đưa ra khỏi dự thảo Luật 13 nội dung chính sách mới chưa được đánh giá tác động đầy đủ để tiếp tục nghiên cứu khi sửa đổi toàn diện các luật chuyên ngành. Theo Ủy ban, dự thảo Luật sau chỉnh lý đã tập trung xử lý những vấn đề thực sự cần thiết, cấp bách, có đủ cơ sở chính trị, pháp lý và thực tiễn; thể hiện tinh thần đổi mới tư duy lập pháp, chỉ quy định những nội dung "đã chín, đã rõ", mang tính nguyên tắc và thuộc thẩm quyền của Quốc hội.

Đối với Luật Du lịch, Ủy ban tán thành việc đưa ra khỏi dự thảo 7 nội dung chính sách mới, trong đó có bảo hiểm du lịch bắt buộc đối với khách quốc tế, đại lý du lịch trực tuyến và bố trí nhân sự xúc tiến du lịch tại cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài. Ủy ban cũng nhất trí giữ nguyên thẩm quyền của cơ quan chuyên môn về du lịch cấp tỉnh tại các điều 50, 51 và 56, tránh chuyển thẩm quyền từ cấp dưới lên cấp trên.

Với Luật Di sản văn hóa, Ủy ban nhất trí việc đưa ra khỏi dự thảo các nội dung sửa đổi liên quan đến hoạt động xây dựng trong khu vực bảo vệ di tích, di sản thế giới; tổ chức, người đại diện được giao quản lý, sử dụng di tích và phục chế di sản tư liệu. Trong đó, việc rút nội dung về hoạt động xây dựng nhằm tránh cách hiểu cho phép xây dựng công trình mới trong khu vực bảo vệ di tích, di sản thế giới. Riêng hoạt động khảo cổ, có ý kiến đề nghị bổ sung cơ chế lấy ý kiến cơ quan có thẩm quyền về quốc phòng, an ninh khi cho phép thăm dò, khai quật tại khu vực biên giới, hải đảo, khu vực liên quan đến quốc phòng, an ninh.

Đối với Luật Điện ảnh, Ủy ban tán thành việc rút nội dung sửa đổi về nghĩa vụ của chủ thể phổ biến phim, không yêu cầu chủ thể phổ biến phim trên không gian mạng phải được công nhận đủ điều kiện phân loại phim, tránh phát sinh thủ tục hành chính. Với Luật Thư viện, Ủy ban nhất trí các nội dung phân quyền, phân cấp phù hợp mô hình chính quyền địa phương hai cấp; không bổ sung quy định về "dịch vụ thư viện khác". Các chính sách về đặt hàng, mua sách từ ngân sách nhà nước, thư viện số dùng chung và phát triển sách học đường tiếp tục được nghiên cứu khi sửa đổi toàn diện luật này.

Bên cạnh đó, với Luật Thể dục, thể thao, Ủy ban tán thành việc phân cấp thẩm quyền, đồng thời lưu ý điều kiện bảo đảm thực hiện và cơ chế phối hợp giữa các cơ quan liên quan. Với Luật Quảng cáo, cơ quan thẩm tra nhất trí nội dung về công cụ quản lý thay thế quy hoạch quảng cáo ngoài trời; tiếp tục nghiên cứu quy định quảng cáo trên sách in và xuất bản phẩm điện tử. Với Luật Báo chí, Ủy ban tán thành việc chuyển một số trường hợp thay đổi nội dung giấy phép hoạt động báo chí sang cơ chế thông báo.

Để bảo đảm tính khả thi, Ủy ban đề nghị Chính phủ tiếp tục rà soát các điều kiện bảo đảm nguồn lực sau phân cấp, cơ chế phối hợp giữa các bộ, ngành, địa phương và ban hành đầy đủ, kịp thời văn bản hướng dẫn thi hành.