Phân định rõ nội dung hoạt động giáo dục tăng cường và hoạt động giáo dục theo nhu cầu

Việc phân định rõ hoạt động giáo dục tăng cường và hoạt động giáo dục theo nhu cầu người học, sắp xếp thời khóa biểu dạy học 2 buổi/ngày, bố trí giáo viên và bảo đảm kinh phí là những vướng mắc của nhiều trường phổ thông tại Thành phố Hồ Chí Minh khi triển khai Thông tư số 85/2026/TT-BGDĐT của Bộ Giáo dục và Đào tạo. 

Nhằm tháo gỡ khó khăn, ngày 21/10, Sở Giáo dục và Đào tạo Thành phố Hồ Chí Minh tổ chức hội thảo trao đổi các vấn đề liên quan việc triển khai Thông tư 85, với sự tham dự của đại diện Bộ Giáo dục và Đào tạo cùng các cơ sở giáo dục trên địa bàn.

Ông Nguyễn Bảo Quốc, Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Thành phố Hồ Chí Minh, cho biết dù chưa có hiệu lực, Thông tư 85 đã nhận được sự quan tâm lớn từ các nhà trường và phụ huynh. Trong quá trình nghiên cứu, chuẩn bị triển khai, các trường còn có cách hiểu khác nhau, nhất là đối với những chương trình đặc thù như tiếng Anh tích hợp, tin học theo chuẩn quốc tế và mô hình trường tiên tiến, hội nhập. Sở sẽ tiếp tục rà soát, phối hợp các đơn vị liên quan để hướng dẫn phù hợp thực tiễn.

Tại hội thảo, cô Lê Thị Thanh Giang, Hiệu trưởng Trường Trung học cơ sở Minh Đức, cho biết các trường vẫn còn băn khoăn về ranh giới giữa hoạt động giáo dục tăng cường và giáo dục theo nhu cầu người học. Các chương trình Thành phố đã triển khai nhiều năm nay như tiếng Anh tăng cường, tin học, ngoại ngữ thuộc loại hình hoạt động nào, có được tiếp tục thu phí hay phải chuyển sang hoạt động tăng cường không thu tiền. Việc bảo đảm kinh phí và chế độ dạy vượt giờ cho giáo viên tham gia giảng dạy hoạt động giáo dục tăng cường cũng gặp khó do dự toán ngân sách của nhà trường đã được xây dựng từ đầu năm học, chưa tính đến các khoản này. Các trường kiến nghị có hướng dẫn thống nhất về phân loại các hoạt động giáo dục, cơ chế tài chính và bố trí kinh phí để triển khai đúng quy định.

Cùng băn khoăn về kinh phí, cô Nguyễn Thị Bích Liên, Hiệu trưởng Trường Trung học cơ sở Phan Văn Trị, cho biết các trường thực hiện mô hình tiên tiến, hiện đại đã xây dựng kế hoạch thu, chi cho nhiều chương trình giáo dục từ đầu năm học, bao gồm cả hoạt động giáo dục tăng cường. Khi Thông tư 85 được ban hành, phụ huynh băn khoăn về các khoản thu đối với hoạt động giáo dục tăng cường và việc điều chỉnh lịch học theo quy định mới.

Bên cạnh đó, việc sắp xếp thời khóa biểu cũng đặt ra nhiều khó khăn khi hoạt động giáo dục theo nhu cầu người học không được bố trí xen kẽ thời gian giáo dục chính khóa và tăng cường. Một số hiệu trưởng cho biết do số tiết chính khóa giữa các khối lớp không đồng đều, nếu không tiếp tục tổ chức các chương trình liên kết như trước, học sinh có thể tan học ở những thời điểm khác nhau, ảnh hưởng đến việc đưa đón của phụ huynh. Trong khi đó, nếu bố trí các hoạt động theo nhu cầu ngoài thời gian chính khóa và tăng cường thì các trường cũng khó khăn, nhất là ở những trường có quy mô lớn.

Cô Đỗ Ngọc Chi, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Nguyễn Bỉnh Khiêm, cho rằng việc sắp xếp những chương trình đặc thù như tiếng Anh tích hợp theo Đề án 5695, tin học theo chuẩn quốc tế không xen kẽ với hoạt động chính khóa và tăng cường sẽ gây khó khăn trong bố trí đội ngũ giáo viên, nhất là các trường có nhiều điểm trường. Bên cạnh đó, nếu phân công hoạt động giáo dục tăng cường khiến số tiết dạy của giáo viên vượt giới hạn thì cần có cơ chế bảo đảm quyền lợi giáo viên.

Một số trường chưa đủ điều kiện tổ chức dạy học 2 buổi/ngày cũng lo ngại khó khăn trong bố trí các hoạt động giáo dục theo nhu cầu học sinh khi phải ưu tiên thời gian cho giáo dục tăng cường. Các trường kiến nghị ngành Giáo dục sớm có hướng dẫn thống nhất về phân loại hoạt động, xây dựng dự toán, bố trí kinh phí và chế độ chi trả cho giáo viên.

Trao đổi tại hội thảo, ông Thái Văn Tài, Vụ trưởng Vụ Giáo dục phổ thông, Bộ Giáo dục và Đào tạo, nhấn mạnh tinh thần xuyên suốt của Thông tư 85 là thiết kế lại thời lượng, thời gian học tập trong nhà trường tổ chức dạy học 2 buổi/ngày, theo mục tiêu Chương trình giáo dục phổ thông, bảo đảm công bằng trong tiếp cận giáo dục.

Triển khai quy định mới, Thành phố Hồ Chí Minh cần rà soát, đánh giá từng nội dung trong các chương trình, đề án đang triển khai để xác định rõ hoạt động giáo dục tăng cường và hoạt động giáo dục theo nhu cầu. Những nội dung cần thiết cho tất cả học sinh được đưa vào hoạt động tăng cường; những nội dung mở rộng, nâng cao, đáp ứng sở thích, năng khiếu cá nhân thuộc hoạt động giáo dục theo nhu cầu người học. Trong lộ trình triển khai Thông tư 85, trước mắt, các trường có thể lựa chọn những hoạt động tăng cường phù hợp nguồn lực hiện có, từng bước mở rộng khi đủ điều kiện.

Các trường cần chủ động xây dựng kế hoạch, nội dung giáo dục tăng cường trên cơ sở điều kiện đội ngũ, cơ sở vật chất và định mức tiết dạy của giáo viên. Nội dung tăng cường phải kế thừa chương trình chính khóa, chú trọng thực hành, trải nghiệm, vận dụng kiến thức, đồng thời bổ sung những nội dung cần thiết theo định hướng của Nghị quyết 71 như năng lực số, trí tuệ nhân tạo, ngoại ngữ... Hoạt động giáo dục tăng cường đảm bảo công bằng trong tiếp cận giáo dục cho mọi học sinh. Tức là những nội dung giáo dục cần thiết thuộc trách nhiệm của nhà trường phải được bảo đảm cho tất cả học sinh, không phụ thuộc vào việc đăng ký, điều kiện của phụ huynh.

Về sắp xếp thời khóa biểu, ông Tài cho rằng không thể áp dụng một phương án cứng nhắc cho tất cả các trường. Hiệu trưởng được phép xây dựng kế hoạch giáo dục nhà trường để giải quyết toàn bộ các vấn đề thực tiễn đặt ra và chịu trách nhiệm giải trình cho các nội dung này. Về chế độ giáo viên, hoạt động giáo dục tăng cường được tính trong định mức tiết dạy; trường hợp đã đủ định mức và được phân công thêm thì được tính theo chế độ dạy vượt giờ theo quy định. Với những nội dung nhà trường chưa đủ điều kiện, hoặc giáo viên chưa đáp ứng, nhà trường có thể huy động người có chuyên môn phù hợp tham gia và bố trí kinh phí chi trả theo quy định.