Từ phòng thu đến màn ảnh rộng: Tứ Quí Radio đưa cảm xúc Việt vào từng lời thoại

Lần đầu đảm nhận lồng tiếng Việt cho một bộ phim hoạt hình (hiện đang phát hành tại rạp chiếu trên toàn quốc), Tứ Quí Radio chọn cách tiếp cận không đặt "giọng đẹp" làm tiêu chí duy nhất.

Với "Scotty: Giải cứu hoàng thượng", ê-kíp hướng đến diễn xuất bằng giọng nói và "Việt hóa" lời thoại, để mỗi nhân vật vừa giữ được tinh thần nguyên tác, vừa trở nên gần gũi với khán giả Việt. Phim khởi chiếu tại Việt Nam từ ngày 2/10/2026, đánh dấu một cột mốc mới với Tứ Quí Radio khi đơn vị này lần đầu bước từ lĩnh vực sản xuất audio sang đảm nhận lồng tiếng cho một bộ phim hoạt hình chiếu rạp.

Nhưng thay vì xem công việc này đơn thuần là chuyển những câu thoại của nhân vật sang tiếng Việt, ê-kíp lựa chọn tiếp cận từ một câu hỏi khác: Nếu lồng tiếng cũng là diễn xuất, điều gì khiến khán giả tin rằng giọng nói họ đang nghe thực sự thuộc về nhân vật trên màn ảnh?

Sự rõ ràng, phát âm tốt và khả năng kiểm soát giọng nói luôn là những yếu tố quan trọng của nghề lồng tiếng. Tuy nhiên, với một tác phẩm điện ảnh, Tứ Quí Radio cho rằng những yếu tố ấy chưa đủ.

Một nhân vật trẻ sẽ có cách nói khác một nhân vật lớn tuổi. Một chú mèo tinh nghịch không thể có cùng tiết tấu với một nhân vật lạnh lùng, khó tính. Một nhân vật đang tức giận, sợ hãi hay tổn thương cũng không thể chỉ "đọc đúng câu thoại" bằng một chất giọng đẹp.

Điều ê-kíp quan tâm vì thế không chỉ là diễn viên nói có rõ hay không, mà còn là nhân vật đang nói với ai, vì sao họ nói như vậy, họ đang ở trạng thái cảm xúc nào và khán giả có cảm nhận được tính cách phía sau câu thoại ấy hay không. Đây cũng là hướng đi Tứ Quí Radio lựa chọn khi lần đầu bước vào lồng tiếng điện ảnh: không cố biến tất cả nhân vật thành những giọng nói hoàn hảo, mà tìm cho mỗi nhân vật một tiếng nói riêng.

Bởi trên màn ảnh rộng, giọng nói không tồn tại độc lập. Nó phải hòa vào biểu cảm và chuyển động của nhân vật, nhịp dựng, âm nhạc, hiệu ứng âm thanh và toàn bộ không gian của bộ phim. Nói cách khác, diễn viên không chỉ đứng trước micro để đọc lời thoại. Họ phải diễn bằng giọng nói.

Scotty: Giải cứu hoàng thượng xoay quanh một chú mèo hoang vốn quen sống trong lãnh địa của mình nhưng bất ngờ bị cuốn vào chuyến phiêu lưu cùng một cô mèo nhà. Hành trình đưa hai nhân vật đến với một "vũ trụ mèo" đa dạng về ngoại hình lẫn tính cách, kéo theo hàng loạt tình huống hài hước và những cuộc gặp gỡ bất ngờ. Chính sự đa dạng của các nhân vật cũng đặt ra một bài toán cho phiên bản tiếng Việt. Nếu tất cả đều nói theo một khuôn mẫu "đẹp, rõ, chuẩn", sự khác biệt giữa các nhân vật rất dễ bị san phẳng.

Dàn diễn viên tiếng Việt vì vậy được lựa chọn với nhiều màu sắc khác nhau. Diễn viên điện ảnh Lợi Trần đảm nhận vai mèo Scotty, trong khi Scotty lúc nhỏ do bé Gia Khánh thể hiện. Quỳnh Day vào vai mèo Katie; Nguyễn Huy đảm nhận Winston; Trương Quốc Hưng thể hiện mèo Figro; Thái Văn Quốc Uy vào vai Richard; Trọng Hiếu đảm nhận mèo Simon... Bên cạnh đó, dự án còn có sự tham gia của các diễn viên lồng tiếng Bạch Cúc, Ann Võ, Vân Anh, Tuấn Khang và Việt Thắng. Đạo diễn lồng tiếng của phiên bản Việt là Trương Quốc Hưng.

Với số lượng nhân vật nhiều và tính cách khác nhau, thử thách không chỉ nằm ở việc tìm một người có chất giọng phù hợp, mà còn ở khả năng giúp mỗi diễn viên xây dựng được tính cách riêng cho nhân vật nhưng vẫn không tách khỏi tổng thể chung của bộ phim.

Đó cũng là khác biệt lớn khi chuyển từ sản xuất một sản phẩm thuần audio sang âm thanh cho điện ảnh. Nếu trong audio, giọng nói có thể là trung tâm của trải nghiệm, thì trên màn ảnh rộng, nó phải trở thành một thành phần của tổng thể.

Bên cạnh diễn xuất, một trong những khâu được Tứ Quí Radio chú trọng ở Scotty: Giải cứu hoàng thượng là biên tập nội dung và Việt hóa lời thoại. Nếu diễn viên giúp nhân vật có tiếng nói, thì lời thoại quyết định tiếng nói ấy có thực sự gần gũi với khán giả Việt Nam hay không. Thay vì chuyển từng câu chữ của bản gốc sang tiếng Việt một cách máy móc, ê-kíp biên tập theo hướng tự nhiên, dễ nghe và phù hợp với cách giao tiếp của người Việt, đặc biệt là trẻ nhỏ.

Bản gốc của Scotty: Giải cứu hoàng thượng mang đậm màu sắc giáo dục. Vì thế, khi thực hiện phiên bản Việt, ê-kíp không muốn yếu tố này biến thành những thông điệp nặng nề đối với trẻ nhỏ. Thay vào đó, các câu thoại được hướng đến sự vui tươi, gần gũi và dễ tiếp nhận hơn.

Theo cách tiếp cận này, tiếng cười không thay thế giá trị giáo dục. Tiếng cười trở thành phương tiện để những thông điệp ấy đi vào người xem nhẹ nhàng hơn. Với một bộ phim dành cho gia đình, đích đến không chỉ là làm trẻ em cười, mà còn tạo nên trải nghiệm để trẻ nhỏ và người lớn có thể cùng thưởng thức: vui tươi, dễ tiếp nhận nhưng vẫn có những giá trị đủ sâu để đọng lại sau khi rời rạp.

Một trong những nghịch lý thú vị của lồng tiếng là diễn viên càng thành công, khán giả đôi khi càng ít chú ý đến chính họ. Bởi khi người xem còn liên tục nhận ra "đây là giọng của diễn viên này", nhân vật trên màn ảnh vẫn chưa hoàn toàn sở hữu tiếng nói đó. Đích đến mà ê-kíp hướng tới là đến một thời điểm, người xem không còn nghĩ nhiều về người đang đứng trước micro. Họ chỉ còn thấy Scotty, Katie, Figro, Simon hay những nhân vật khác đang sống, trò chuyện và phản ứng trong thế giới của bộ phim.

Sau khi chính thức khởi chiếu ngày 2/10, Scotty: Giải cứu hoàng thượng đạt doanh thu gần 3,3 tỉ đồng. Tác phẩm đồng thời được giới thiệu đứng đầu nhóm phim mới trong cuối tuần đầu công chiếu. Với Tứ Quí Radio, kết quả ban đầu của bộ phim còn mang một ý nghĩa khác. Đây là lần đầu những lựa chọn về casting, biên tập, Việt hóa lời thoại, diễn xuất và xử lý âm thanh của ê-kíp được đưa từ phòng thu đến màn ảnh rộng và phản ứng trực tiếp của khán giả.