Nghị quyết 57-NQ/TW: Đưa sản phẩm văn hóa đến gần du khách bằng công nghệ

Một chương trình nghệ thuật có thể được đầu tư công phu, một không gian văn hóa có thể chứa đựng nhiều giá trị, nhưng nếu du khách không biết đến hoặc khó tìm cách trải nghiệm, cơ hội phát triển thị trường vẫn bị bỏ ngỏ. Với công nghiệp văn hóa, bài toán hiện nay không chỉ là tạo ra sản phẩm mà còn là kết nối sản phẩm với công chúng.

Từ sân khấu đến hành trình của du khách

Trong hành trình khám phá một điểm đến, du khách không chỉ cần biết nơi nào đẹp, ăn gì hay lưu trú ở đâu. Họ còn có nhu cầu tìm kiếm những trải nghiệm mang dấu ấn văn hóa địa phương, từ chương trình biểu diễn nghệ thuật đến các không gian di sản. Tuy nhiên, để những sản phẩm này trở thành một phần trong lựa chọn của du khách, thông tin phải dễ tiếp cận và việc tìm kiếm, đặt dịch vụ phải thuận tiện.

Đây cũng là bài toán được Phạm Thiên Vũ, CEO Công ty Onin và biên kịch của Gánh Show, đặt ra từ thực tế hoạt động của doanh nghiệp văn hóa nghệ thuật.

Theo ông Vũ, nhiều đơn vị hiện phải dựa vào các nền tảng nước ngoài như Agoda, TripAdvisor và những kênh trực tuyến khác để tiếp cận khách quốc tế. Trong khi đó, các nền tảng Việt Nam vẫn gặp khó khăn trong việc tiếp cận nhóm khách này.

Vấn đề không đơn thuần nằm ở quảng bá. Doanh nghiệp có thể đưa thông tin chương trình lên mạng, nhưng điều đó chưa đồng nghĩa với việc tìm được đúng khách hàng.

Ông Vũ cho biết các hoạt động quảng bá của doanh nghiệp hiện phụ thuộc nhiều vào những nền tảng như Google, TikTok và Facebook. Dù thông tin đã được số hóa, doanh nghiệp vẫn khó nhận diện chân dung khách hàng từ những lượt tiếp cận trên môi trường trực tuyến.

"Doanh nghiệp đã số hóa rồi, thông tin tất cả mọi thứ đã số hóa rồi. Nhưng công cuộc đi tìm khách hàng thì lại chưa được số hóa", ông Vũ nói.

Với những đơn vị đầu tư vào không gian trải nghiệm văn hóa, nghệ thuật, việc kết nối càng có ý nghĩa quyết định. Sản phẩm không thể tự tìm đến du khách; doanh nghiệp phải tìm cách đưa sản phẩm đến đúng người, đúng thời điểm và đúng nhu cầu.

Nếu khâu kết nối không hiệu quả, một chương trình nghệ thuật có thể vẫn khó tiếp cận khách quốc tế, dù đã hiện diện trên nhiều nền tảng số. Điều này cũng đặt ra yêu cầu phải nhìn công nghệ không chỉ như công cụ truyền thông, mà còn là phương tiện kết nối thị trường.

Đưa trải nghiệm văn hóa lên bản đồ số

Từ phía cơ quan quản lý, bà Nguyễn Cẩm Tú, Giám đốc Trung tâm Xúc tiến Du lịch TP.HCM, cho biết đơn vị đang tích cực triển khai các giải pháp số thông qua hệ thống trạm thông tin du lịch và không gian số.

Thời gian tới, thông tin về các chương trình nghệ thuật đặc sắc sẽ được tích hợp trực tiếp vào bản đồ tương tác 3D 360, giúp du khách tiếp cận TP.HCM từ cảnh quan đến các giá trị văn hóa biểu diễn.

Hướng triển khai này mở ra khả năng đưa các chương trình nghệ thuật đến gần hơn với hành trình khám phá thành phố của du khách. Thay vì chỉ tìm kiếm điểm tham quan, du khách có thể tiếp cận thêm thông tin về những trải nghiệm văn hóa, qua đó có thêm lựa chọn khi lên kế hoạch cho chuyến đi.

Theo bà Tú, du lịch và nghệ thuật đều là những ngành công nghiệp sáng tạo. Khi được kết nối bài bản, nghệ thuật không chỉ làm phong phú trải nghiệm của du khách mà còn góp phần thúc đẩy kinh tế đêm, nâng cao sức hấp dẫn của điểm đến và quảng bá hình ảnh TP.HCM ra thế giới.

Tuy nhiên, từ những vấn đề doanh nghiệp phản ánh, hiệu quả của các giải pháp số còn phụ thuộc vào khả năng chuyển thông tin thành hành động thực tế của du khách. Việc nhìn thấy một chương trình mới là bước đầu; để hình thành nhu cầu trải nghiệm, các khâu tiếp cận, tìm hiểu và lựa chọn dịch vụ cũng cần thuận tiện.

Không chỉ số hóa, mà phải tạo ra kết nối

Câu chuyện của công nghiệp văn hóa vì vậy không dừng ở việc đưa dữ liệu, hình ảnh hay chương trình nghệ thuật lên môi trường trực tuyến. Thách thức lớn hơn là tạo được con đường để công chúng tìm đến sản phẩm, đặc biệt là nhóm khách quốc tế chưa quen thuộc với đời sống văn hóa tại điểm đến.

Điều này đòi hỏi sự kết nối giữa đơn vị tổ chức chương trình, cơ quan xúc tiến du lịch và các nền tảng công nghệ. Khi thông tin về trải nghiệm văn hóa được tích hợp vào hệ sinh thái du lịch, sản phẩm nghệ thuật có thêm cơ hội tiếp cận du khách; ngược lại, du lịch cũng có thêm nội dung để kéo dài thời gian trải nghiệm và gia tăng sức hấp dẫn của điểm đến.

Ở góc độ rộng hơn, đây là điều kiện để các giá trị văn hóa vượt ra khỏi phạm vi bảo tồn hay giới thiệu đơn thuần, tiến gần hơn đến việc hình thành sản phẩm có khả năng tiếp cận thị trường.

Công nghệ không thể thay thế giá trị của một chương trình nghệ thuật hay chiều sâu của di sản. Nhưng nếu được sử dụng đúng cách, công nghệ có thể giúp những giá trị ấy tìm được công chúng của mình. Và đó mới là phép thử quan trọng đối với quá trình số hóa công nghiệp văn hóa: không chỉ có mặt trên không gian số, mà phải thực sự đến được với người xem và du khách.