Giải bóng chuyền VĐQG Việt Nam có nên học theo mô hình của Thái Lan để tránh làm CĐV khó chịu?

Những trận đấu tại giai đoạn 2 Giải bóng chuyền VĐQG 2026 đang thu hút sự quan tâm của người hâm mộ. Nhưng có một số trận đấu khiến các CĐV hụt hẫng.

Bên cạnh những màn so tài quyết liệt, câu chuyện về cách phân phối sức lực, xoay tua đội hình và giữ quân cho vòng bán kết cũng đặt ra dấu hỏi về thể thức thi đấu hiện tại.

Liệu bóng chuyền Việt Nam có thể tham khảo mô hình của giải bóng chuyền VĐQG Thái Lan (Thai League) để duy trì tính cạnh tranh và tăng sức hấp dẫn cho mỗi trận đấu?

Thực tế, việc một số đội bóng chủ động điều chỉnh lực lượng khi đã sớm giành vé vào bán kết là điều dễ hiểu. Trong bối cảnh lịch thi đấu dày đặc, các vận động viên phải liên tục ra sân trong thời gian ngắn, việc bảo toàn thể lực, hạn chế nguy cơ chấn thương và giữ phong độ cho giai đoạn quyết định là ưu tiên của mọi ban huấn luyện.

Xét từ góc độ chuyên môn, những tính toán này không hẳn xuất phát từ việc thiếu quyết tâm. Bởi với thể thức hiện tại, thành tích vượt trội ở vòng bảng chưa chắc bảo đảm cơ hội đăng quang tương xứng.

Một đội bóng có thể toàn thắng cả 14 trận qua hai vòng đấu nhưng vẫn trắng tay nếu thất bại tại bán kết. Ngược lại, đội chỉ xếp thứ tư ở vòng bảng vẫn có thể vô địch nếu giành chiến thắng ở hai trận đấu knock-out cuối cùng.

Điều đó khiến giá trị của những trận đấu vòng bảng đôi khi chưa được thể hiện đầy đủ ở giai đoạn quyết định. Khi mục tiêu tối thượng là chức vô địch, các đội có lý do để ưu tiên trạng thái thể lực và phong độ tốt nhất cho bán kết, chung kết, thay vì dốc toàn lực trong mọi trận đấu trước đó.

Nhìn sang giải bóng chuyền vô địch quốc gia Thái Lan, hay Thai League, có thể thấy một mô hình tổ chức đáng để bóng chuyền Việt Nam nghiên cứu. Theo thể thức được đề cập, giải đấu quy tụ 8 đội bóng và diễn ra qua ba giai đoạn trong khoảng ba đến bốn tháng.

Ở giai đoạn đầu, 8 đội thi đấu vòng tròn để xác định 6 đội có thành tích tốt nhất giành quyền đi tiếp. Hai đội xếp cuối phải dừng cuộc chơi. Sang giai đoạn thứ hai, 6 đội tiếp tục thi đấu vòng tròn nhằm chọn ra 4 đội xuất sắc nhất bước vào chặng cuối.

Điểm đáng chú ý nằm ở giai đoạn thứ ba. Thay vì phân định chức vô địch bằng hai trận bán kết và chung kết theo thể thức loại trực tiếp, bốn đội tiếp tục thi đấu vòng tròn để xác định thứ hạng chung cuộc dựa trên kết quả và điểm số. Theo mô hình được mô tả, điểm số được tính lại từ đầu ở mỗi giai đoạn, buộc các đội phải liên tục cạnh tranh để đạt thành tích tốt nhất.

Ưu điểm của cách tổ chức này là hạn chế tình trạng một đội chỉ cần tập trung vào một vài trận đấu quyết định. Mỗi giai đoạn đều có mục tiêu cụ thể, trong khi mỗi chiến thắng đều mang ý nghĩa đối với cơ hội đi tiếp hoặc cuộc đua đến ngôi vô địch. Các đội cũng phải duy trì sự ổn định xuyên suốt giải đấu, thay vì chỉ đạt đỉnh phong độ trong một thời điểm ngắn.

Nếu tham khảo mô hình Thai League, bóng chuyền Việt Nam có thể hướng tới việc tăng giá trị chuyên môn của từng trận đấu, đồng thời khuyến khích các đội duy trì tính cạnh tranh trong thời gian dài hơn. Tuy nhiên, thay đổi thể thức cũng cần được tính toán kỹ lưỡng, từ số lượng trận đấu, quỹ thời gian tổ chức, chi phí di chuyển đến khả năng hồi phục của vận động viên.

Đặc biệt, việc kéo dài các vòng đấu hoặc tăng số trận có thể tạo thêm áp lực lên những đội có lực lượng mỏng. Vì vậy, bất kỳ phương án cải tiến nào cũng cần đi kèm lịch thi đấu hợp lý và cơ chế bảo đảm sức khỏe cho vận động viên.

Không có thể thức nào hoàn hảo tuyệt đối. Điều quan trọng là tìm được phương án vừa phù hợp với điều kiện thực tế của bóng chuyền Việt Nam, vừa bảo đảm tính công bằng, chất lượng chuyên môn và quyền lợi của người hâm mộ.

Câu chuyện tại giai đoạn 2 mùa giải 2026 vì thế không chỉ dừng lại ở việc một số đội bóng xoay tua lực lượng, mà còn gợi mở yêu cầu nhìn nhận lại cách tổ chức giải đấu. Nếu mỗi trận đấu đều có ý nghĩa rõ ràng hơn đối với cuộc đua vô địch, bóng chuyền Việt Nam sẽ có thêm cơ hội nâng cao sức hấp dẫn, thu hút khán giả và tạo động lực để các đội bóng đầu tư bài bản, lâu dài hơn.