Phong trào toàn dân tập luyện thể thao: Chọn môn thể thao nào phù hợp nhất?

Phong trào toàn dân tập luyện thể dục, thể thao đang được thúc đẩy nhằm nâng cao sức khỏe, thể lực và chất lượng cuộc sống. Tuy nhiên, hưởng ứng phong trào không đơn thuần là tham gia các hoạt động đông người hay lựa chọn môn thể thao đang thịnh hành.

Điều quan trọng là mỗi người tìm được hình thức vận động phù hợp với thể trạng, sở thích và điều kiện sinh hoạt, từ đó hình thành thói quen tập luyện thường xuyên, an toàn và bền vững. Một câu hỏi tưởng như đơn giản, nhưng không dễ để trả lời - Bạn chọn môn thể thao nào phù hợp với mình?

Phong trào cần bắt đầu từ nhu cầu của mỗi người

Ngày 7/10/2026, Thủ tướng Chính phủ ban hành Công điện số 69/CĐ-TTg về tổ chức lễ phát động phong trào "Mỗi người dân lựa chọn ít nhất một môn thể thao phù hợp để tập luyện thường xuyên". Hoạt động được triển khai với mục tiêu lan tỏa tinh thần rèn luyện sức khỏe, đưa thể dục, thể thao trở thành một phần trong đời sống hằng ngày của người dân.

Thông điệp của phong trào không chỉ nằm ở việc khuyến khích mọi người vận động nhiều hơn, mà còn nhấn mạnh 2 yếu tố quan trọng: Lựa chọn phù hợp và duy trì thường xuyên. Một môn thể thao có thể thu hút đông đảo người tham gia, tạo hiệu ứng tích cực trên mạng xã hội hoặc trở thành xu hướng trong cộng đồng, nhưng chưa chắc đã phù hợp với tất cả mọi người.

Thực tế, không ít người bắt đầu tập luyện theo bạn bè, đồng nghiệp hoặc những trào lưu đang phổ biến. Có người đăng ký chạy bộ đường dài dù chưa có nền tảng thể lực; người khác đầu tư thiết bị tập luyện đắt tiền nhưng nhanh chóng bỏ cuộc vì không sắp xếp được thời gian. Khi sự hào hứng ban đầu qua đi, việc tập luyện cũng dễ bị gián đoạn.

Vì vậy, hưởng ứng phong trào cần bắt đầu từ nhu cầu thực tế của từng cá nhân. Người ít vận động có thể khởi đầu bằng những hoạt động đơn giản như đi bộ, đạp xe nhẹ nhàng hoặc tập các bài thể dục cơ bản. Người yêu thích giao lưu có thể tham gia cầu lông, bóng chuyền hơi hay câu lạc bộ thể thao tại địa phương. Người có lịch làm việc bận rộn nên ưu tiên những hình thức tập luyện dễ bố trí trong ngày.

Không có một môn thể thao phù hợp với tất cả

Mỗi người có độ tuổi, thể trạng, sở thích và điều kiện sinh hoạt khác nhau. Bởi vậy, không thể xác định một môn thể thao duy nhất là lựa chọn tốt nhất cho toàn xã hội. Việc lựa chọn cần dựa trên mục tiêu sức khỏe, khả năng vận động, quỹ thời gian và điều kiện tiếp cận địa điểm tập luyện.

Với người mới bắt đầu, đi bộ là một trong những lựa chọn dễ tiếp cận nhất. Hoạt động này không đòi hỏi nhiều thiết bị, chi phí thấp và có thể thực hiện tại công viên, khu dân cư hoặc những tuyến đường phù hợp. Người tập có thể bắt đầu với thời lượng ngắn, sau đó tăng dần tùy theo khả năng. Đây cũng là cách tạo nền tảng vận động trước khi chuyển sang những hình thức có cường độ cao hơn.

Đối với người muốn cải thiện sức bền và nâng cao thể lực, chạy bộ, đạp xe hoặc bơi lội có thể là những lựa chọn đáng cân nhắc. Tuy nhiên, mỗi môn có yêu cầu riêng về kỹ thuật, cường độ và an toàn. Người mới chạy bộ không nên vội đặt mục tiêu chinh phục những cự ly dài; người đạp xe cần chú ý an toàn giao thông; người bơi phải lựa chọn địa điểm bảo đảm điều kiện an toàn và không chủ quan trước nguy cơ đuối nước.

Trong khi đó, người cao tuổi có thể ưu tiên đi bộ, dưỡng sinh, thái cực quyền hoặc các bài tập phù hợp nhằm duy trì khả năng vận động, sức mạnh cơ bắp và thăng bằng. Những hoạt động này cần được điều chỉnh theo sức khỏe thực tế, đặc biệt với người có nguy cơ té ngã hoặc gặp khó khăn khi di chuyển. Người có bệnh nền, chấn thương hay hạn chế vận động nên tham khảo ý kiến nhân viên y tế để lựa chọn hình thức và cường độ tập luyện phù hợp.

Với người trẻ và những người yêu thích tính tương tác, cầu lông, bóng chuyền, bóng đá hay các môn thể thao đồng đội có thể tạo thêm động lực nhờ yếu tố thi đấu và giao lưu. Yoga cũng là lựa chọn đối với người muốn cải thiện độ linh hoạt và thư giãn, miễn là bài tập phù hợp với khả năng của bản thân.

Tập đúng khả năng, duy trì mới là điều quan trọng

Theo khuyến nghị của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), người trưởng thành từ 18 đến 64 tuổi nên thực hiện ít nhất 150–300 phút hoạt động thể lực aerobic ở cường độ vừa mỗi tuần, hoặc 75–150 phút ở cường độ mạnh, hoặc kết hợp tương đương giữa 2 mức độ. Người trưởng thành cũng nên tập các nhóm cơ chính ít nhất 2 ngày mỗi tuần. Với người từ 65 tuổi trở lên, bên cạnh hoạt động thể lực thường xuyên, việc tập luyện sức mạnh và thăng bằng cũng có ý nghĩa quan trọng.

Đây là những khuyến nghị để tham khảo và xây dựng kế hoạch vận động, không phải mục tiêu mà tất cả mọi người đều phải đạt ngay từ những ngày đầu. WHO nhấn mạnh rằng vận động ở bất kỳ mức độ nào cũng tốt hơn không vận động. Người ít tập luyện nên bắt đầu từ mức phù hợp, tăng dần thời lượng và cường độ, đồng thời lắng nghe phản ứng của cơ thể.

Một sai lầm thường gặp là tập quá sức vì muốn nhanh chóng đạt kết quả. Việc tăng đột ngột quãng đường chạy, thời gian tập hoặc cường độ vận động có thể làm tăng nguy cơ chấn thương. Tập luyện cần đi cùng khởi động, lựa chọn trang phục phù hợp, bổ sung nước và dành thời gian nghỉ ngơi. Khi xuất hiện các dấu hiệu bất thường như đau ngực, khó thở nghiêm trọng hoặc chóng mặt, người tập cần dừng vận động và tìm kiếm sự trợ giúp y tế phù hợp.

Bên cạnh ý thức cá nhân, môi trường tập luyện cũng ảnh hưởng đáng kể đến khả năng duy trì thói quen. Công viên, sân chơi, nhà văn hóa, bể bơi và các câu lạc bộ thể thao cơ sở cần được phát huy để người dân có thêm lựa chọn thuận tiện, an toàn và tiết kiệm. Các nhóm tập luyện cộng đồng có thể giúp mọi người kết nối, hỗ trợ nhau và duy trì động lực, đặc biệt với những người mới bắt đầu. Mỗi cá nhân cũng nên xây dựng lịch tập thực tế thay vì đặt ra những mục tiêu vượt quá điều kiện của mình. Người bận rộn có thể chia nhỏ thời gian vận động trong ngày; người mới tập nên ưu tiên sự đều đặn trước khi nâng cao cường độ. Khi hoạt động thể chất trở thành một phần tự nhiên của sinh hoạt, việc rèn luyện sẽ không còn phụ thuộc quá nhiều vào cảm hứng nhất thời.