HANIFF VIII: Mở rộng không gian điện ảnh, lan tỏa hình ảnh Hà Nội

Liên hoan Phim quốc tế Hà Nội lần thứ VIII (HANIFF VIII) dự kiến diễn ra từ ngày 28/11 đến 2/12/2026, tiếp tục khẳng định vị thế của một sự kiện điện ảnh quốc tế thường niên quan trọng của Thủ đô.

Điểm đáng chú ý của kỳ Liên hoan Phim lần này không chỉ nằm ở quy mô tổ chức, mà còn ở cách mở rộng không gian điện ảnh, đưa hoạt động chiếu phim đến gần hơn với công chúng và tăng cường kết nối điện ảnh với văn hóa, du lịch, hình ảnh Hà Nội.

Từ một Liên hoan phim đến không gian văn hoá mở

Liên hoan Phim quốc tế Hà Nội lần thứ VIII do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch và UBND thành phố Hà Nội tổ chức với khẩu hiệu: "Điện ảnh - Kết nối - Phát triển", hướng tới mục tiêu giới thiệu, tôn vinh những tác phẩm điện ảnh xuất sắc của Việt Nam và quốc tế; phát hiện, khuyến khích và tôn vinh những tài năng mới, đồng thời tăng cường giao lưu, hợp tác giữa các nhà làm phim, nhà sản xuất, phát hành và nghệ sĩ điện ảnh trong nước, quốc tế. Nếu nhìn từ tiến trình phát triển của HANIFF, đây là những mục tiêu xuyên suốt. Tuy nhiên, ở kỳ thứ VIII, tinh thần ấy được cụ thể hóa bằng một không gian tổ chức có độ mở lớn hơn, hướng mạnh hơn tới công chúng và quảng bá hình ảnh Hà Nội thông qua điện ảnh.

Lễ khai mạc dự kiến diễn ra từ 20h00 đến 21h30 ngày 28/11 và Lễ bế mạc - trao giải dự kiến diễn ra tối 2/12 tại Trung tâm Triển lãm Việt Nam (VEC), với chương trình được truyền hình trực tiếp trên sóng VTV. Việc lựa chọn VEC làm không gian chính cho các sự kiện quan trọng cho thấy HANIFF VIII có xu hướng mở rộng khỏi mô hình Liên hoan phim tập trung chủ yếu tại các rạp chiếu và nhà hát, hướng tới một không gian sự kiện văn hóa có khả năng đón lượng công chúng lớn.

BTC dự kiến bố trí không gian chiếu phim và giao lưu điện ảnh tại VEC từ ngày 26/11 đến 2/12. Mỗi suất chiếu tại đây dự kiến phục vụ từ 1.000 đến 1.500 khán giả, đồng thời tạo điều kiện để các đoàn làm phim, nghệ sĩ trong nước và quốc tế trực tiếp gặp gỡ công chúng. Đây là một điểm mới có ý nghĩa về phương diện xã hội hóa trải nghiệm điện ảnh. Bởi một Liên hoan phim quốc tế không chỉ được đo bằng số lượng phim, số quốc gia tham dự hay những giải thưởng được trao, mà còn ở khả năng tạo ra một đời sống điện ảnh thực sự trong cộng đồng. Khi khán giả có cơ hội xem phim, gặp gỡ nghệ sĩ và tham gia các hoạt động bên lề, Liên hoan phim trở thành một sự kiện văn hóa sống động thay vì chỉ là một hoạt động chuyên môn dành cho giới nghề.

Ra đời năm 2010, ban đầu với tên gọi là Liên hoan phim Quốc tế Việt Nam, từ năm 2012, sự kiện chính thức có tên gọi: Liên hoan phim Quốc tế Hà Nội. HANIFF gắn liền với vai trò dẫn dắt, tổ chức của Tiến sĩ Ngô Phương Lan – nguyên Cục trưởng Cục Điện ảnh (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch). TS Ngô Phương Lan cũng từng trực tiếp đảm nhận vai trò Giám đốc HANIFF từ năm 2012 đến 2018. HANIFF ngay từ kỳ đầu tiên đã xác định mục tiêu thúc đẩy giao lưu văn hóa, hợp tác điện ảnh và đưa điện ảnh Việt Nam hội nhập sâu hơn với khu vực, quốc tế. Kỳ đầu có 96 phim đến từ 30 quốc gia; đến HANIFF IV năm 2016 ghi nhận hơn 550 phim đăng ký từ hơn 40 quốc gia và vùng lãnh thổ, trong đó 146 phim được lựa chọn tham dự. Phim Việt Nam từng tạo dấu ấn qua những giải thưởng và sự ghi nhận của Ban Giám khảo, trong đó có "Tôi thấy hoa vàng trên cỏ xanh", góp phần cho thấy khả năng kết nối giữa giá trị nghệ thuật, câu chuyện văn hóa Việt Nam và sức hấp dẫn với khán giả quốc tế…

Những dấu ấn ấy cho thấy HANIFF đã từng bước chuyển từ một sự kiện nhằm giới thiệu tác phẩm điện ảnh quốc tế thành một diễn đàn đa chiều, nơi điện ảnh, giao lưu văn hóa, phát triển tài năng, thị trường và quảng bá hình ảnh Việt Nam cùng hội tụ. HANIFF VIII vì thế được kỳ vọng tiếp tục phát triển những nền tảng đã hình thành, đồng thời mở rộng hơn nữa mối liên hệ giữa điện ảnh với đời sống văn hóa của Thủ đô.

Đưa điện ảnh đến gần hơn với khán giả

Theo thông tin từ BTC, các sự kiện của Liên hoan Phim gồm: Chương trình phim dự thi được tuyển chọn từ các nền điện ảnh trên thế giới (Chương trình phim dài dự thi (10-12 phim), Chương trình phim ngắn dự thi (30 phim) và Giải thưởng AFCNet dành cho các phim dài xuất sắc nhất của quốc gia thành viên AFCNet tham dự Liên hoan Phim); Chương trình phim không dự thi (Chương trình Toàn cảnh Điện ảnh thế giới; Chương trình Tiêu điểm Điện ảnh Nhật Bản giới thiệu những tác phẩm tiêu biểu của điện ảnh Nhật Bản, với điểm nhấn là phim hoạt hình Nhật Bản (Anime) - một trong những thành tựu nổi bật và có sức ảnh hưởng rộng lớn của điện ảnh Nhật Bản trên thế giới...); Chương trình tuyển tập phim Việt Nam đương đại tuyển chọn các phim Việt Nam được sản xuất từ năm 2024 đến năm 2026 và chưa từng tham dự Liên hoan Phim...

Một điểm mới nổi bật khác của HANIFF VIII là chương trình chiếu phim lưu động dự kiến tổ chức tại 5 địa bàn thuộc các phường, xã: Ba Đình, Hoàn Kiếm, Đông Anh, Sơn Tây và Cầu Giấy, kết hợp biểu diễn nghệ thuật và giao lưu với khán giả. Cách tổ chức này mở rộng đáng kể phạm vi tiếp cận của Liên hoan phim. Điện ảnh không chỉ hiện diện tại những địa điểm trung tâm mà được đưa tới các không gian cộng đồng, nơi người dân có thể tiếp cận các tác phẩm và gặp gỡ những người làm nghề.

Đặt trong định hướng xây dựng Hà Nội trở thành thành phố sáng tạo của UNESCO trong lĩnh vực thiết kế, việc mở rộng không gian thưởng thức điện ảnh cũng góp phần hình thành đời sống văn hóa đa dạng, nơi công chúng không chỉ là người tiếp nhận mà còn có thể tham gia vào quá trình tương tác, trao đổi và trải nghiệm các giá trị sáng tạo.

Cùng với chiếu phim, HANIFF VIII dự kiến tổ chức triển lãm quảng bá hình ảnh Thủ đô thông qua điện ảnh trong 6 ngày, từ 27/11 đến hết 2/12 tại số 93 Đinh Tiên Hoàng. Đây là hướng tiếp cận đáng chú ý: sử dụng điện ảnh như một phương tiện kể chuyện về Hà Nội, từ lịch sử, văn hóa, con người đến không gian đô thị và những giá trị đương đại.

Một trong những dấu ấn đáng chú ý của HANIFF VIII là chương trình tham quan dành cho khoảng 500 đại biểu, khách mời dự kiến tổ chức ngày 1/12 tại Làng cổ Đường Lâm hoặc làng nghề Bát Tràng cùng một số di tích, danh thắng tiêu biểu của Hà Nội. Nếu ở các kỳ trước, việc quảng bá Hà Nội thông qua điện ảnh chủ yếu được thể hiện bằng các chương trình phim, triển lãm hoặc những hoạt động giới thiệu hình ảnh Thủ đô, thì ở HANIFF VIII, sự kết nối giữa điện ảnh và trải nghiệm văn hóa được thể hiện trực tiếp hơn. Các đại biểu quốc tế không chỉ đến Hà Nội để xem phim, dự hội thảo hay tham dự lễ trao giải, mà còn có cơ hội trải nghiệm không gian di sản, làng nghề, kiến trúc và đời sống văn hóa địa phương. Đây cũng là cách để những hình ảnh về Hà Nội có thể tiếp tục được lan tỏa thông qua chính những người hoạt động trong ngành điện ảnh quốc tế.

Năm 2026, Thành phố Hà Nội dự kiến trao "Giải thưởng Hà Nội" cho các bộ phim hay về Hà Nội, có ý nghĩa văn hóa, lịch sử và phù hợp với bản sắc Thủ đô. Giải thưởng dành cho phim dài về Hà Nội xuất sắc nhất trị giá 100 triệu đồng và phim ngắn về Hà Nội xuất sắc nhất trị giá 50 triệu đồng. Việc hình thành một giải thưởng riêng cho những tác phẩm về Hà Nội không chỉ có ý nghĩa tôn vinh sáng tạo điện ảnh, mà còn đặt ra một hướng phát triển mới: biến hình ảnh Thủ đô thành nguồn chất liệu sáng tạo, qua đó tăng cường khả năng quảng bá văn hóa và điểm đến bằng ngôn ngữ điện ảnh.

Một thương hiệu văn hóa Hà Nội

Nhìn tổng thể, điểm mới của HANIFF VIII nằm ở sự mở rộng cả về không gian, đối tượng công chúng và chức năng văn hóa.

Không gian Liên hoan được mở rộng với VEC, các điểm chiếu lưu động và những địa điểm văn hóa, di sản của Hà Nội. Công chúng được đặt ở vị trí trung tâm hơn thông qua các suất chiếu quy mô lớn, hoạt động giao lưu trực tiếp và chương trình chiếu phim tại cộng đồng. Điện ảnh đồng thời được đặt trong mối quan hệ chặt chẽ hơn với di sản, du lịch, làng nghề và quảng bá hình ảnh Thủ đô.

Từ một sự kiện chuyên ngành, HANIFF đang từng bước trở thành một hoạt động văn hóa có khả năng lan tỏa rộng trong đời sống đô thị. Đây cũng là hướng đi phù hợp với yêu cầu phát triển công nghiệp văn hóa: điện ảnh không chỉ tạo ra tác phẩm, mà còn tạo ra trải nghiệm, kết nối thị trường, quảng bá điểm đến và góp phần xây dựng thương hiệu văn hóa.

Trong bối cảnh Hà Nội tiếp tục khẳng định vai trò trung tâm văn hóa, sáng tạo của cả nước, HANIFF VIII có thể trở thành một không gian quan trọng để điện ảnh Việt Nam đối thoại với điện ảnh thế giới, đồng thời để Hà Nội kể câu chuyện của mình bằng ngôn ngữ giàu sức lan tỏa của nghệ thuật thứ bảy.